TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 9 KNTT Bài 21. Giải toán bằng cách lập phương trình có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Diện tích ban đầu của bức ảnh là: 8 . 12 = 96 (cm2^{2})

Gọi độ dài đoạn tăng thêm của mỗi chiều là x (cm) (x > 0).

Diện tích bức ảnh sau khi phóng to là:

(8 + h)(12 + h) = h2^{2} + 20h + 96 (cm2^{2})

Diện tích của bức ảnh sau khi phóng to gấp đôi diện tích bức ảnh ban đầu nên ta có:

h2^{2} + 20h + 96 = 2 . 96

h2^{2} + 20h – 96 = 0

Ta có ∆ = 202^{2} – 4 . 1 . (–96) = 784 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−20+7842.1=4>0{x}_{1}=\frac{-20+\sqrt{784}}{2.1}=4>0 (thỏa mãn điều kiện);

x2=−20−7842.1=−24<0{x}_{2}=\frac{-20-\sqrt{784}}{2.1}=-24<0 (không thỏa mãn điều kiện).

Do đó người ta đã tăng mỗi chiều của bức ảnh thêm 4 cm.

Chiều dài bức ảnh mới là: 12 + 4 = 16 (cm)

Chiều rộng bức ảnh mới là: 8 + 4 = 12 (cm)

Vậy chiều dài và chiều rộng bức ảnh mới lần lượt là 16 cm và 12 cm.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Theo hình vẽ, ta thấy tỉ lệ giữa chiều dài và chiều rộng hình chữ nhật ABCD là:

CDAD=x1=x\frac{CD}{AD}=\frac{x}{1}=x.

Tỉ lệ giữa chiều dài và chiều rộng hình chữ nhật EBCF là:

BCCF=ADCF=1x−1\frac{BC}{CF}=\frac{AD}{CF}=\frac{1}{x-1}.

b) Theo đề bài, ta có: x=1x−1x=\frac{1}{x-1}

x(x – 1) = 1

x2^{2}– x = 1

x2^{2} – x – 1 = 0

Ta có: ∆ = (–1)2^{2} – 4 . 1 . (–1) = 5 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−(−1)+52.1=1+52>0{x}_{1}=\frac{-(-1)+\sqrt{5}}{2.1}=\frac{1+\sqrt{5}}{2}>0 (thỏa mãn);

x2=−(−1)−52.1=1−52<0{x}_{2}=\frac{-(-1)-\sqrt{5}}{2.1}=\frac{1-\sqrt{5}}{2}<0 (không thỏa mãn).

Vậy tỉ lệ vàng là 1+52\frac{1+\sqrt{5}}{2}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi vận tốc chiếc máy bay đang bay về hướng đông là x (dặm/giờ) (x > 0).

Do đó vận tốc chiếc máy bay đang bay về hướng bắc là x + 50 (dặm/giờ).

Sau 3 giờ hai chiếc máy bay cách nhau 2 440 dặm nên ta có:

(3x)2^{2}+ [3(x + 50)]2^{2}= 2 4402^{2}

18x2^{2}+ 900x – 22 500 = 5 953 600

18x2^{2}+ 900x – 5 931 100 = 0

9x2^{2}+ 450x – 2 965 550 = 0

Ta có: ∆ = 4502^{2} – 4 . 9 . (–2 965 550) = 106 962 300 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−450+106 962 3002⋅9≈549,57>0{x}_{1}=\frac{-450+\sqrt{106\ 962\ 300}}{2\cdot 9}\approx 549{,}57>0 (thỏa mãn điều kiện)

x2=−450−106 962 3002⋅9≈−599,57<0{x}_{2}=\frac{-450-\sqrt{106\ 962\ 300}}{2\cdot 9}\approx -599{,}57<0 (không thỏa mãn điều kiện)

Do đó vận tốc của chiếc máy bay đang bay về hướng đông xấp xỉ bằng 549,57 dặm/giờ.

Vận tốc của chiếc máy bay đang bay về hướng bắc xấp xỉ bằng:

549,57 + 50 = 599,57 (dặm/giờ).

Vậy vận tốc của chiếc máy bay đang bay về hướng đông xấp xỉ bằng 549,57 dặm/giờ và vận tốc của chiếc máy bay đang bay về hướng bắc xấp xỉ bằng 599,57 dặm/giờ.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số dãy ghế trong phòng họp lúc đầu là x (dãy) (x∈N∗x\in ℕ*).

Số chỗ ngồi ở mỗi dãy ghế lúc đầu là 40x\frac{40}{x} (chỗ).

Số chỗ ngồi ở mỗi dãy ghế sau khi xếp thêm là 55x+1\frac{55}{x+1} (chỗ).

Mỗi dãy ghế tăng thêm 1 chỗ ngồi nên ta có phương trình:

55x+1−40x=1\frac{55}{x+1}-\frac{40}{x}=1

55x−40(x+1)(x+1)x=1\frac{55x-40(x+1)}{(x+1)x}=1

55x – 40(x + 1) = x(x + 1)

15x – 40 = x2^{2}+ x

x2^{2}– 14x + 40 = 0

Ta có ∆ = (–14)2^{2} – 4 . 1 . 40 = 36 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−(−14)+362.1=10>0{x}_{1}=\frac{-(-14)+\sqrt{36}}{2.1}=10>0 (thỏa mãn);

x2=−(−14)−362.1=4>0{x}_{2}=\frac{-(-14)-\sqrt{36}}{2.1}=4>0 (thỏa mãn).

Vậy có 2 trường hợp cho phòng họp lúc đầu là có 4 dãy ghế, mỗi dãy có 10 chỗ ngồi và có 10 dãy ghế, mỗi dãy có 4 chỗ ngồi.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi độ dài cạnh hình vuông là x (cm) (0 < x < 15).

Sau khi cắt thì chiều rộng của hình chữ nhật là 30 – 2x (cm).

Sau khi cắt thì chiều dài của hình chữ nhật là 40 – 2x (cm).

Diện tích phần đáy hộp là (30 – 2x)(40 – 2x) (cm2^{2}).

Mà diện tích phần đáy hộp là 336 cm2^{2} nên ta có:

(30 – 2x)(40 – 2x) = 336

1200 –140x + 4x2^{2} = 336

4x2^{2}– 140x + 864 = 0

x2^{2}– 35x + 216 = 0

Ta có: ∆ = (–35)2^{2} – 4 . 1 . 216 = 361 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−(−35)+3612.1=27>15{x}_{1}=\frac{-(-35)+\sqrt{361}}{2.1}=27>15 (không thỏa mãn điều kiện);

x2=−(−35)−3612.1=8<15{x}_{2}=\frac{-(-35)-\sqrt{361}}{2.1}=8<15 (thỏa mãn điều kiện).

Vậy cạnh của 4 hình vuông cắt ra là 8 cm.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đổi 16 phút = 415\frac{4}{15} giờ.

Gọi vận tốc của xe máy đi từ A đến B là x (km/h) (x > 0).

Vận tốc của ô tô đi từ B về A là x + 15 (km/h).

Hai xe gặp nhau ở địa điểm cách B 24 km nên ô tô đã đi được 24 km.

Quãng đường xe máy đã đi được là: 54 – 24 = 30 (km)

Thời gian ô tô đã đi là 24x+15\frac{24}{x+15} giờ.

Thời gian xe máy đã đi là 30x\frac{30}{x} giờ.

Xe máy đi nhiều hơn ô tô 16 phút (415\frac{4}{15} giờ) nên ta có phương trình:

30x−24x+15=415\frac{30}{x}-\frac{24}{x+15}=\frac{4}{15}

30(x+15)−24xx(x+15)=415\frac{30(x+15)-24x}{x(x+15)}=\frac{4}{15}

6x+450x(x+15)=415\frac{6x+450}{x(x+15)}=\frac{4}{15}

15(6x + 450) = 4x(x + 15)

90x + 6 750 = 4x2^{2}+ 60x

4x2^{2}– 30x – 6 750 = 0

2x2^{2}– 15x – 3 375 = 0

Ta có: ∆ = (–15)2^{2} – 4 . 2 . (–3 375) = 27 225 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−(−15)+272252.2=45>0{x}_{1}=\frac{-(-15)+\sqrt{27225}}{2.2}=45>0 (thỏa mãn điều kiện);

x2=−(−15)−272252.2=−37,5<0{x}_{2}=\frac{-(-15)-\sqrt{27225}}{2.2}=-37{,}5<0 (không thỏa mãn điều kiện)

Vậy vận tốc của xe máy là 45 km/h và vận tốc của ô tô là 45 + 15 = 60 (km/h).

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi khối lượng riêng của chất lỏng thứ hai là x (g/cm3^{3}) (x > 0).

Khối lượng riêng của chất lỏng thứ nhất là x + 0,2 (g/cm3^{3}).

Thể tích của chất lỏng thứ nhất là 8x+0,2\frac{8}{x+0{,}2} (cm3^{3}).

Thể tích của chất lỏng thứ hai là 6x\frac{6}{x} (cm3^{3}).

Thể tích của hỗn hợp là: 14 : 0,7 = 20 (cm3^{3})

Do đó ta có phương trình:

8x+0,2+6x=20\frac{8}{x+0{,}2}+\frac{6}{x}=20

8x+6(x+0,2)(x+0,2)x=20\frac{8x+6(x+0{,}2)}{(x+0{,}2)x}=20

14x+1,2(x+0,2)x=20\frac{14x+1{,}2}{(x+0{,}2)x}=20

14x + 1,2 = 20x(x + 0,2)

14x + 1,2 = 20x2^{2} + 4x

20x2^{2} – 10x – 1,2 = 0

Ta có ∆ = (–10)2^{2} – 4 . 20 . (–1,2) = 196 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−(−10)+1962.20=0,6>0{x}_{1}=\frac{-(-10)+\sqrt{196}}{2.20}=0{,}6>0 (thỏa mãn điều kiện);

x2=−(−10)−1962.20=−0,1<0{x}_{2}=\frac{-(-10)-\sqrt{196}}{2.20}=-0{,}1<0 (không thỏa mãn điều kiện).

Vậy khối lượng riêng của chất lỏng thứ hai là 0,6 g/cm3^{3} và khối lượng riêng của chất lỏng thứ nhất là 0,6 + 0,2 = 0,8 (g/cm3^{3}).