TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 9 Cánh diều Bài 1. Hàm số y = ax^2 (a ≠ 0) có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Với a = 2 cm ta có: S = 6.22^{2} = 24 (cm2^{2}).

Với a = 2,7 cm ta có: S = 6.(2,7)2^{2} = 43,74 (cm2^{2}).

Với a = 1,22 cm ta có: S = 6.(1,22)2^{2} = 8,9304 (cm2^{2}).

Với a = 0, 001 cm ta có: S = 6.(0,001)2^{2} = 0,000006 (cm2^{2}).

Vậy ta có bảng sau:

a (cm)22,71,220,001
S = 6a2^{2} (cm2^{2})2443,748,93040,000006

b) Ta có: 6a2^{2} = 42.

Suy ra a2^{2} = 7, nên a ≈ 2,65 cm.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: –2,88 = –a.(1,2)2^{2} hay 1,44a = 2,88. Do đó a = 2.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có công thức s = 4,9x2^{2}

Thay x = 2,5 giây vào công thức trên ta có: S = 4,9.2,52^{2} = 30,625 (m).

Vậy sau thời gian 2,5 giây vật nặng còn cách mặt đất số mét là:

56 ‒ 30,625 = 25,375 (m).

b) Quãng đường vật nặng đi được khi vật nặng còn cách mặt đất 17,584 m là:

56 – 17,584 = 38,416 (m).

Thời gian vật nặng đi được quãng đường 38,416 m là 38,4164,9=2,8\sqrt {\frac{{38{,}416}}{{4{,}9}}} = 2{,}8 (giây).

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Với t = 3, y = 2,25 ta có: 2,25 = a.32^{2} nên a = 0,25.

Với a = 0,25 ta có: y = 0,25t2^{2}. (1)

Thay y = 6,25 vào (1) ta được: 6,25 = 0,25t2^{2}. (2)

Từ (2) và t > 0, ta có t = 5.

Vậy khi viên bi lăn được 6,25 m thì nó đã lăn trong 5 giây.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Từ A(‒0,2; 1) ta có: xA_{A} = ‒0,2; yA_{A} = 1.

Thay xA_{A} = ‒0,2 lần lượt vào từng hàm số ta có:

10.(‒0,2)2^{2} = 0,4 ≠ yA_{A}.

‒10.(‒0,2)2^{2} = ‒0,4 ≠ yA_{A}.

25.(‒0,2)2^{2} = 1 = yA_{A}.

‒25.(‒0,2)2^{2} = ‒1 ≠ yA_{A}.

125⋅(−0,2)2=0,0016≠yA.\frac{1}{{25}} \cdot {\left( { - 0{,}2} \right)^2} = 0{,}0016 \ne {y_A}.

−125⋅(−0,2)2=−0,0016≠yA.\frac{{ - 1}}{{25}} \cdot {\left( { - 0{,}2} \right)^2} = - 0{,}0016 \ne {y_A}.

Vậy A thuộc đồ thị hàm số y = 25x2^{2}.

b) • B(−2;43).B\left( { - 2;4\sqrt 3 } \right). Thay x = ‒2, vào hàm số y=−3x2y = - \sqrt 3 {x^2} ta được:

−3⋅(−2)2=−43≠yB.- \sqrt 3 \cdot {\left( { - 2} \right)^2} = - 4\sqrt 3 \ne {y_B}.

• C(−2;−43).C\left( { - 2; - 4\sqrt 3 } \right). Thay x = ‒2, vào hàm số y=−3x2y = - \sqrt 3 {x^2} ta được:

−3⋅(−2)2=−43=yC.- \sqrt 3 \cdot {\left( { - 2} \right)^2} = - 4\sqrt 3 = {y_C}.

• D(−0,2;−0,43).D\left( { - 0{,}2; - 0{,}4\sqrt 3 } \right). Thay x = ‒0,2, vào hàm số y=−3x2y = - \sqrt 3 {x^2} ta được:

−3⋅(−0,2)2=−0,043≠yD.- \sqrt 3 \cdot {\left( { - 0{,}2} \right)^2} = - 0{,}04\sqrt 3 \ne {y_D}.

• E(0,43;0,2).E\left( {0{,}4\sqrt 3 ;0{,}2} \right). Thay x=0,43x = 0{,}4\sqrt 3 vào hàm số y=−3x2y = - \sqrt 3 {x^2} ta được:

−3⋅(0,43)2=−0,483≠yE.- \sqrt 3 \cdot {\left( {0{,}4\sqrt 3 } \right)^2} = - 0{,}48\sqrt 3 \ne {y_E}.

Vậy điểm C thuộc đồ thị hàm số y=−3x2.y = - \sqrt 3 {x^2}.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi A(x0_{0}; y0_{0}) là giao điểm của hai đường thẳng y = x – 1 và y = –2x + 8.

Do đó ta có:

⦁ y0_{0} = x0_{0} – 1;

⦁ y0_{0} = –2x0_{0} + 8.

Suy ra: x0_{0} – 1 = –2x0_{0} + 8.

3x0_{0} = 9

x0_{0} = 3.

Thay x0_{0} = 3 vào hàm số y=29x2,y = \frac{2}{9}{x^2}, ta được: y0=29⋅32=2.{y_0} = \frac{2}{9} \cdot {3^2} = 2.

Suy ra A(3; 2).

Mặt khác, thay x0_{0} = 3 và y0_{0} = 2 vào hàm số y=29x2,y = \frac{2}{9}{x^2}, ta có 2=29⋅322 = \frac{2}{9} \cdot {3^2} (luôn đúng), nên điểm A thuộc đồ thị hàm số y=29x2.y = \frac{2}{9}{x^2}.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Do đồ thị hàm số đi qua A(3; 3) nên 3 = k.32^{2}, suy ra k=13.k = \frac{1}{3}.

Vậy hàm số có dạng y=13x2.y = \frac{1}{3}{x^2}.

b) Do tung độ của điểm thuộc parabol có hoành độ bằng 2 nên x = 2.

Thay x = 2 vào hàm số y=13x2y = \frac{1}{3}{x^2} ta được: 13⋅22=43.\frac{1}{3} \cdot {2^2} = \frac{4}{3}.

Vậy tung độ của điểm thuộc parabol có hoành độ bằng 2 là y = 2.

c) Do điểm có tung độ bằng 2 nên y = 2.

Thay y = 2 vào hàm số y=13x2y = \frac{1}{3}{x^2} ta được:

13⋅x2=2,\frac{1}{3} \cdot {x^2} = 2, suy ra x2^{2} = 6, nên x=6x = \sqrt 6 hoặc x=−6.x = - \sqrt 6 .

Vậy các điểm thuộc parabol có tung độ bằng 2 là (6;2)\left( {\sqrt 6 ;2} \right) và (−6;2).\left( { - \sqrt 6 ;2} \right).

d*) Gọi M(a; b) là điểm thuộc parabol thỏa mãn khoảng cách từ điểm đó đến trục hoành gấp ba lần khoảng cách từ điểm đó đến trục tung.

Từ đó, ta có: 13a2=b  (∗)\frac{1}{3}{a^2} = b\,\,\left( * \right) và |b|=3.|a|.

Do |b| = 3.|a| nên b = 3a hoặc b = –3a.

– Nếu b = 3a, kết hợp với (*) ta có: 13⋅a2=3a\frac{1}{3} \cdot {a^2} = 3a hay a2^{2} = 9a.

Suy ra a(a – 9) = 0. Tức là a = 0 hoặc a = 9.

⦁ Với a = 0 thì b = 0, khi đó M(0; 0) (loại vì đây là điểm O).

⦁ Với a = 9 thì b = 27, khi đó M(9; 27).

– Nếu b = –3a, kết hợp với (*) ta có: 13⋅a2=−3a\frac{1}{3} \cdot {a^2} = - 3a hay a2^{2} = –9a.

Suy ra a(a + 9) = 0. Tức là a = 0 hoặc a = –9.

⦁ Với a = 0 thì b = 0, khi đó M(0; 0) (loại vì đây là điểm O).

⦁ Với a = –9 thì b = 27, khi đó M(–9; 27).

Vậy các điểm phải tìm là M(9; 27) và M’(–9; 27).

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi I là trung điểm của đoạn AB. Khi đó OI = h và AI=IB=AB2=62=3  (m).AI = IB = \frac{{AB}}{2} = \frac{6}{2} = 3\,\,\left( {\rm{m}} \right).

Từ đó, trong hệ trục Oxy, hoành độ của B bằng 3, tung độ của B bằng –h.

Do đó: −h=−14⋅32- h = - \frac{1}{4} \cdot {3^2} hay −h=−94,- h = \frac{{ - 9}}{4}, suy ra h=94=2,25  (m).h = \frac{9}{4} = 2{,}25\,\,\left( {\rm{m}} \right).

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Từ Hình 5, ta có K(0; –4,5).

Gọi hoành độ của điểm B là b (b > 0).

Do tung độ của điểm B bằng tung độ của K nên B(b; –4,5).

Mặt khác, B thuộc parabol y=−18x2y = - \frac{1}{8}{x^2} nên ta có:

−4,5=−18b2- 4{,}5 = - \frac{1}{8}{b^2} hay b2^{2} = 36, nên b = 6 (do b > 0).

Từ đó KB = 6 m và AB = 2.KB = 2.6 = 12 m.

Vậy khoảng cách giữa hai chân cổng A và B ở trên mặt đất bằng 12 mét.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) – Vẽ đồ thị hàm số y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2}

• Ta có bảng giá trị của y tương ứng với giá trị của t như sau:

x‒2‒1012
y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2}‒6‒1,50‒1,5‒6

• Vẽ các điểm A(‒2; ‒6); B (‒1; ‒1,5); O(0; 0); C(1; ‒1,5); D(2; ‒6) thuộc đồ thị hàm số y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2} trong mặt phẳng tọa độ Oxy.

• Vẽ đường parabol đi qua 5 điểm A, B, O, C, D, ta nhận được đồ thị của hàm số y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2} (hình vẽ).

– Vẽ đồ thị hàm số y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2}

• Ta có bảng giá trị của y tương ứng với giá trị của t như sau:

x‒2‒1012
y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2}61,501,56

• Vẽ các điểm M(‒2; 6); N(‒1; 1,5); O(0; 0); P(1; 1,5); Q(2; 6) thuộc đồ thị hàm số y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2} trong mặt phẳng tọa độ Oxy.

• Vẽ đường parabol đi qua 5 điểm M, N, O, P, Q, ta nhận được đồ thị của hàm số y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2} (hình vẽ).

Hình minh hoạ

b) Từ đồ thị hàm số ở câu a, ta thấy khi x tăng từ 0,5 đến 2 thì hàm số y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2} có giá trị lớn nhất bằng tại x = 0,5 và hàm số y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2} có giá trị nhỏ nhất tại x = 0,5.

Thay x = 0,5 vào hàm số y=−32x2,y = - \frac{3}{2}{x^2}, ta được: y=−32⋅0,52=−0,375.y = - \frac{3}{2} \cdot 0,{5^2} = - 0{,}375.

Thay x = 0,5 vào hàm số y=32x2,y = \frac{3}{2}{x^2}, ta được: y=32⋅0,52=0,375.y = \frac{3}{2} \cdot 0,{5^2} = 0{,}375.

Vậy khi x tăng từ 0,5 đến 2 thì hàm số y=−32x2y = - \frac{3}{2}{x^2} có giá trị lớn nhất bằng ‒0,375 tại x = 0,5 và hàm số y=32x2y = \frac{3}{2}{x^2} có giá trị nhỏ nhất bằng 0,375 tại x = 0,5.