TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 8 KNTT Bài 36. Các trường hợp đồng dạng của hai tam giác vuông có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Các điều kiện (1), (3), (4), (6) kéo theo hai tam giác vuông đồng dạng.

Giải thích: Các điều kiện (1), (3), (6) là theo các trường hợp bằng nhau của hai tam giác vuông. Điều kiện (4) suy ra một góc nhọn của tam giác này bằng một góc nhọn của tam giác kia (do cùng có tổng với góc nhọn còn lại bằng 90°), vậy quay trở về giống với điều kiện (1).

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Tam giác ABC vuông cân tại A nên B^=45∘\widehat B = 45^\circ.

Vì MN2^{2} + MP2^{2} = NP2^{2} (do 42^{2} + 42^{2} = (42)2{\left( {4\sqrt 2 } \right)^2})

Nên tam giác MNP vuông tại M (theo định lí Pythagore đảo).

Mà MN = MP = 4 cm nên tam giác MNP vuông cân tại M.

Do đó, N^=45∘\widehat N = 45^\circ.

Xét tam giác ABC vuông ở A và tam giác MNP vuông ở M có:

B^=N^=45∘\widehat B = \widehat N = 45^\circ

Do đó, ∆ABC ᔕ ∆MNP (hai góc nhọn bằng nhau).

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

+) Tam giác ABC vuông ở A và tam giác MPN vuông ở M có:

ABMP=ACNM\frac{{AB}}{{MP}} = \frac{{AC}}{{NM}} (23=34,5)\left( {\frac{2}{3} = \frac{3}{{4{,}5}}} \right)

Do đó, ∆ABC ᔕ ∆MPN (cặp cạnh góc vuông tỉ lệ).

+) Tam giác MNP vuông tại M và tam giác EDF vuông tại E có:

P^=F^\widehat P = \widehat F

Do đó, ∆MNP ᔕ ∆EDF (hai góc nhọn bằng nhau).

+) Tam giác ABC vuông ở A và tam giác GHK vuông ở G có:

ABGH=BCHK\frac{{AB}}{{GH}} = \frac{{BC}}{{HK}} (21=13132)\left( {\frac{2}{1} = \frac{{\sqrt {13} }}{{\frac{{\sqrt {13} }}{2}}}} \right)

Do đó, ∆ABC ᔕ ∆GHK (ch – cgv).

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a) Vì AH là đường cao trong tam giác ABC nên AH vuông góc với BC.

Tam giác ABC vuông tại A và tam giác HAC vuông tại H có:

C^\widehat C chung

Do đó, ∆ABC ᔕ ∆HAC (góc nhọn).

Suy ra ACHC=BCAC\frac{{AC}}{{HC}} = \frac{{BC}}{{AC}} nên AC2^{2} = CH . BC.

b)

Vì HE vuông góc với AB (E thuộc AB) nên AEH^=90∘\widehat {AEH} = 90^\circ.

Ta có HAE^+CAH^=CAB^=90∘\widehat {HAE} + \widehat {CAH} = \widehat {CAB} = 90^\circ và C^+CAH^=90∘\widehat C + \widehat {CAH} = 90^\circ (do tam giác CAH vuông tại H).

Do đó, HAE^=C^\widehat {HAE} = \widehat C (cùng phụ với góc CAH).

Tam giác AHE vuông ở E và tam giác CBA vuông ở A có:

HAE^=C^\widehat {HAE} = \widehat C

Do đó, ∆AHE ᔕ ∆CBA (hai góc nhọn bằng nhau).

Suy ra: AHBC=HEAB\frac{{AH}}{{BC}} = \frac{{HE}}{{AB}}.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

Áp dụng định lý Pythagore vào tam giác ABC vuông tại A ta có:

BC2^{2} = AB2^{2} + AC2^{2} = 62^{2} + 82^{2} = 100

Nên BC = 10 cm.

Vì AH là đường cao trong tam giác ABC nên AH vuông góc với BC.

Tam giác ABC vuông tại A và tam giác HAC vuông tại H có:

C^\widehat C chung

Do đó, ∆ABC ᔕ ∆HAC (góc nhọn).

Suy ra ACHC=BCAC\frac{{AC}}{{HC}} = \frac{{BC}}{{AC}} nên CH = CA2CB=8210=325=6,4\frac{{C{A^2}}}{{CB}} = \frac{{{8^2}}}{{10}} = \frac{{32}}{5} = 6{,}4 (cm).

Do đó, BH = BC – CH = 10 – 6,4 = 3,6 (cm).

Vì ∆ABC ᔕ ∆HAC (cmt) nên ABHA=BCAC\frac{{AB}}{{HA}} = \frac{{BC}}{{AC}}.

Do đó, AH = AB⋅ACBC=6⋅810=4,8\frac{{AB \cdot AC}}{{BC}} = \frac{{6 \cdot 8}}{{10}} = 4{,}8 (cm).

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a)

Vì AD, BE, CF là các đường cao của tam giác ABC nên AD vuông góc với BC, BE vuông góc với AC, CF vuông góc với AB.

Tam giác AHE vuông ở H và tam giác BHD vuông ở D có:

AHE^=BHD^\widehat {AHE} = \widehat {BHD} (hai góc đối đỉnh)

Do đó, ∆AHE ᔕ ∆BHD (góc nhọn).

Suy ra AHBH=HEHD\frac{{AH}}{{BH}} = \frac{{HE}}{{HD}} nên HA . HD = HB . HE (1).

Tam giác HBF vuông ở F và tam giác HCE vuông ở E có:

BHF^=EHC^\widehat {BHF} = \widehat {EHC} (hai góc đối đỉnh)

Do đó, ∆HBF ᔕ ∆HCE (góc nhọn).

Suy ra HBHC=HFHE\frac{{HB}}{{HC}} = \frac{{HF}}{{HE}} nên HB . HE = HC . HF (2).

Từ (1) và (2) ta có: HA . HD = HB . HE = HC . HF.

b)

Tam giác AFC vuông ở F và tam giác AEB vuông ở E có:

BAC^\widehat {BAC} chung.

Do đó, ∆AFC ᔕ ∆AEB (góc nhọn)

Suy ra AFAE=ACAB\frac{{AF}}{{AE}} = \frac{{AC}}{{AB}} nên AF . AB = AE . AC.

c)

Vì HA . HD = HB . HE nên HAHE=HBHD\frac{{HA}}{{HE}} = \frac{{HB}}{{HD}}

Tam giác HAB và tam giác HED có:

HAHE=HBHD\frac{{HA}}{{HE}} = \frac{{HB}}{{HD}} (cmt)

AHB^=EHD^\widehat {AHB} = \widehat {EHD} (hai góc đối đỉnh)

Do đó, ∆AHB ᔕ ∆EHD (c.g.c).

Suy ra HAB^=HED^\widehat {HAB} = \widehat {HED}.

Mà HAB^+FBD^=HED^+DEC^\widehat {HAB} + \widehat {FBD} = \widehat {HED} + \widehat {DEC} (= 90∘90^\circ).

Do đó, FBD^=DEC^\widehat {FBD} = \widehat {DEC}.

Chứng minh tương tự ta có: BFD^=ECD^\widehat {BFD} = \widehat {ECD}.

Tam giác BDF và tam giác EDC có:

FBD^=DEC^\widehat {FBD} = \widehat {DEC} (cmt)

BFD^=ECD^\widehat {BFD} = \widehat {ECD} (cmt)

Do đó, ∆BDF ᔕ ∆EDC (g.g).

Suy ra: BDF^=EDC^\widehat {BDF} = \widehat {EDC}.

Mà BDF^+FDH^=EDC^+HDE^(=90∘)\widehat {BDF} + \widehat {FDH} = \widehat {EDC} + \widehat {HDE}\left( { = 90^\circ } \right).

Do đó, FDH^=HDE^\widehat {FDH} = \widehat {HDE} hay FDA^=ADE^\widehat {FDA} = \widehat {ADE}.

Vậy DA là tia phân giác của góc EDF.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

Vì AD, BE, CF là các đường cao của tam giác ABC nên AD vuông góc với BC, BE vuông góc với AC, CF vuông góc với AB.

Tam giác BDA vuông ở D và tam giác BFC vuông ở F có:

ABC^\widehat {ABC} chung.

Do đó, ∆BDA ᔕ ∆BFC (góc nhọn). Suy ra BDBF=BABC\frac{{BD}}{{BF}} = \frac{{BA}}{{BC}}.

Suy ra BDBA=BFBC\frac{{BD}}{{BA}} = \frac{{BF}}{{BC}}.

Xét tam giác BDF và tam giác BAC có:

BDBA=BFBC\frac{{BD}}{{BA}} = \frac{{BF}}{{BC}}

ABC^\widehat {ABC} chung

Do đó, ∆BDF ᔕ ∆BAC (c.g.c).

Tam giác CDA vuông ở D và tam giác CEB vuông ở E có:

ACB^\widehat {ACB} chung

Do đó, ∆CDA ᔕ ∆CEB (góc nhọn).

Nên CDCE=CABC\frac{{CD}}{{CE}} = \frac{{CA}}{{BC}}.

Suy ra CDCA=CEBC\frac{{CD}}{{CA}} = \frac{{CE}}{{BC}}.

Tam giác CDE và tam giác CAB có:

CDCA=CEBC\frac{{CD}}{{CA}} = \frac{{CE}}{{BC}}

ACB^\widehat {ACB} chung

Do đó, ∆CDE ᔕ ∆CAB (c.g.c).

b)

Theo chứng minh phần a ta có:

BDBA=BFBC\frac{{BD}}{{BA}} = \frac{{BF}}{{BC}} nên BF . BA = BD . BC;

CDCA=CEBC\frac{{CD}}{{CA}} = \frac{{CE}}{{BC}} nên CE . CA = CD . BC.

Suy ra BF . BA + CE . CA = BD . BC + CD . BC = BC.(BD + CD) = BC . BC = BC2^{2}.

Vậy BF . BA + CE . CA = BC2^{2}.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a) Vì tam giác ABC vuông tại A nên BAC^=90∘\widehat {BAC} = 90^\circ.

Mà BAC^+PAN^=180∘\widehat {BAC} + \widehat {PAN} = 180^\circ (hai góc kề bù)

Do đó, PAN^=90∘\widehat {PAN} = 90^\circ.

Vì MN vuông góc với BC, AH vuông góc với BC nên MN song song với AH hay MP song song với AH.

Do đó, P^=HAB^\widehat P = \widehat {HAB} (hai góc đồng vị).

Tam giác ANP vuông tại A và tam giác HBA vuông tại H có:

P^=HAB^\widehat P = \widehat {HAB} (cmt)

Do đó, ∆ANP ᔕ ∆HBA (hai góc nhọn bằng nhau).

Tam giác MCN vuông tại M và tam giác MPB vuông tại M có:

C^=P^\widehat C = \widehat P (cùng phụ với góc B).

Do đó, ∆MCN ᔕ ∆MPB (hai góc nhọn bằng nhau).

b)

Ta có: MBMC⋅NCNA⋅PAPB=MBPB⋅NCNA⋅PAMC\frac{{MB}}{{MC}} \cdot \frac{{NC}}{{NA}} \cdot \frac{{PA}}{{PB}} = \frac{{MB}}{{PB}} \cdot \frac{{NC}}{{NA}} \cdot \frac{{PA}}{{MC}}.

Tam giác PMB có: PM song song với AH nên theo định lí Thalès ta có:

MBMH=PBPA\frac{{MB}}{{MH}} = \frac{{PB}}{{PA}} hay MBPB=MHPA\frac{{MB}}{{PB}} = \frac{{MH}}{{PA}}.

Tam giác AHC có: MN song song với AH nên theo định lí Thales ta có:

NCNA=MCMH\frac{{NC}}{{NA}} = \frac{{MC}}{{MH}}.

Do đó, MBMC⋅NCNA⋅PAPB=MBPB⋅NCNA⋅PAMC\frac{{MB}}{{MC}} \cdot \frac{{NC}}{{NA}} \cdot \frac{{PA}}{{PB}} = \frac{{MB}}{{PB}} \cdot \frac{{NC}}{{NA}} \cdot \frac{{PA}}{{MC}}=MHPA⋅MCMH⋅PAMC=1= \frac{{MH}}{{PA}} \cdot \frac{{MC}}{{MH}} \cdot \frac{{PA}}{{MC}} = 1.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

Tam giác ABD vuông ở A và tam giác DCB vuông ở D (do BAD^=BDC^=90∘\widehat {BAD} = \widehat {BDC} = 90^\circ) có:

ADBD=BDBC  (46=69)\frac{{AD}}{{BD}} = \frac{{BD}}{{BC}}\,\,\left( {\frac{4}{6} = \frac{6}{9}} \right)

Do đó, ∆ABD ᔕ ∆DCB (ch – cgv).

Suy ra BDA^=DBC^\widehat {BDA} = \widehat {DBC}.

Mà hai góc này ở vị trí so le trong nên BC // AD.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a) Tam giác AMH vuông ở M và tam giác AHB vuông ở H có:

HAB^\widehat {HAB} chung

Do đó, ∆AMH ᔕ ∆AHB (góc nhọn).

Suy ra AMAH=AHAB\frac{{AM}}{{AH}} = \frac{{AH}}{{AB}} nên AM . AB = AH2^{2}(1).

Tam giác ANH vuông ở N và tam giác AHC vuông ở H có:

HAC^\widehat {HAC} chung

Do đó, ∆ANH ᔕ ∆AHC (góc nhọn).

Suy ra ANAH=AHAC\frac{{AN}}{{AH}} = \frac{{AH}}{{AC}} nên AN . AC = AH2^{2} (2).

Từ (1) và (2) ta có: AM . AB = AN . AC.

b) Theo phần a ta có: AM . AB = AN . AC nên AMAC=ANAB\frac{{AM}}{{AC}} = \frac{{AN}}{{AB}}.

Tam giác AMN và tam giác ACB có:

BAC^\widehat {BAC} chung

AMAC=ANAB\frac{{AM}}{{AC}} = \frac{{AN}}{{AB}}

Do đó, ∆AMN ᔕ ∆ACB (c.g.c).

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a) Vì M là trung điểm của AC nên AC = 2AM. Suy ra AC2^{2} = (2AM)2^{2} = 4AM2^{2}.

Áp dụng định lý Pythagore cho tam giác ABC vuông tại A có:

BC2^{2} = AB2^{2} + AC2^{2}.

Áp dụng định lý Pythagore cho tam giác ABM vuông tại A có:

BM2^{2} = AB2^{2} + AM2^{2}.

Do đó, 4BM2^{2} = 4(AB2^{2} + AM2^{2}) = 4AB2^{2} + 4AM2^{2} = 4AB2^{2} + AC2^{2}

= 3AB2^{2} + (AB2^{2} + AC2^{2}) = 3AB2^{2} + BC2^{2}.

Vậy BC2^{2} + 3BA2^{2} = 4BM2^{2}.

Vì M' là trung điểm của A'C' nên A'C' = 2A'M'. Suy ra A'C'2^{2} = (2A'M')2^{2} = 4A'M'2^{2}.

Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác A'B'C' vuông tại A' có:

B'C'2^{2} = A'B'2^{2} + A'C'2^{2}.

Áp dụng định lý Pythagore cho tam giác A'B'M' vuông tại A' có:

B'M'2^{2} = A'B'2^{2} + A'M'2^{2}.

Do đó, 4B'M'2^{2} = 4(A'B'2^{2} + A'M'2^{2}) = 4A'B'2^{2} + 4A'M'2^{2} = 4A'B'2^{2} + A'C'2^{2}

= 3A'B'2^{2} + (A'B'2^{2} + A'C'2^{2}) = 3A'B'2^{2} + B'C'2^{2}.

Vậy B'C'2^{2} + 3B'A'2^{2} = 4B'M'2^{2}.

b) Giả sử BCBM=B′C′B′M′\frac{{BC}}{{BM}} = \frac{{B'C'}}{{B'M'}}. Suy ra BC2BM2=B′C′2B′M′2\frac{{B{C^2}}}{{B{M^2}}} = \frac{{B'C{'^2}}}{{B'M{'^2}}} (1).

Theo phần a ta có: BC2^{2} + 3BA2^{2} = 4BM2^{2}, chia cả 2 vế cho BM2^{2}, ta được:

BC2BM2+3BA2BM2=4\frac{{B{C^2}}}{{B{M^2}}} + 3\frac{{B{A^2}}}{{B{M^2}}} = 4.

Tương tự, ta có B′C′2B′M′2+3B′A′2B′M′2=4\frac{{B'C{'^2}}}{{B'M{'^2}}} + 3\frac{{B'A{'^2}}}{{B'M{'^2}}} = 4.

Do đó, BC2BM2+3BA2BM2=B′C′2B′M′2+3B′A′2B′M′2(=4)\frac{{B{C^2}}}{{B{M^2}}} + 3\frac{{B{A^2}}}{{B{M^2}}} = \frac{{B'C{'^2}}}{{B'M{'^2}}} + 3\frac{{B'A{'^2}}}{{B'M{'^2}}}\left( { = 4} \right) (2).

Từ (1) và (2), suy ra: BA2BM2=B′A′2B′M′2\frac{{B{A^2}}}{{B{M^2}}} = \frac{{B'A{'^2}}}{{B'M{'^2}}} hay BABM=B′A′B′M′\frac{{BA}}{{BM}} = \frac{{B'A'}}{{B'M'}}.

Do đó, BCB′C′=BMB′M′=BAB′A′\frac{{BC}}{{B'C'}} = \frac{{BM}}{{B'M'}} = \frac{{BA}}{{B'A'}}.

Hai tam giác ABC vuông tại A và A'B'C' vuông tại A' có BCB′C′=BAB′A′\frac{{BC}}{{B'C'}} = \frac{{BA}}{{B'A'}}.

Vậy ∆ABC ᔕ ∆A'B'C' (ch – cgv).

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Hình minh hoạ

a) Vì ABCD là hình vuông nên AB = BC = CD = DA;

và DAB^=ABC^=BCD^=CDA^=90∘\widehat {DAB} = \widehat {ABC} = \widehat {BCD} = \widehat {CDA} = 90^\circ.

Vì M là trung điểm của AB nên AM = MB = 12\frac{1}{2}AB.

Vì N là trung điểm của BC nên NB = NC = 12\frac{1}{2}BC.

Mà AB = BC nên AM = MB = NB = NC.

Xét tam giác CBM vuông ở B và tam giác DCN vuông ở C có:

MB = NC (cmt)

BC = CD (cmt)

Do đó, tam giác CBM và tam giác DCN bằng nhau (hai cạnh góc vuông).

Suy ra BMC^=DNC^\widehat {BMC} = \widehat {DNC}.

Mà BMC^+MCB^=90∘\widehat {BMC} + \widehat {MCB} = 90^\circ nên DNC^+MCB^=90∘\widehat {DNC} + \widehat {MCB} = 90^\circ.

Tam giác CON có:

ONC^+OCN^=90∘\widehat {ONC} + \widehat {OCN} = 90^\circ (do DNC^+MCB^=90∘\widehat {DNC} + \widehat {MCB} = 90^\circ).

Nên NOC^=90∘\widehat {NOC} = 90^\circ.

Do đó, CM vuông góc với DN tại O.

b) Ta có BC = CD = DA = AB = 4 cm; NC = 12\frac{1}{2}BC = 12\frac{1}{2}CD = 2 cm hay CD = 2NC.

Áp dụng định lý Pythagore vào tam giác CND vuông tại C ta có:

ND2^{2} = NC2^{2} + CD2^{2} = NC2^{2} + (2NC)2^{2} = 5NC2^{2}.

Do đó, NC2ND2=15\frac{{N{C^2}}}{{N{D^2}}} = \frac{1}{5}. Suy ra NCND=15\frac{{NC}}{{ND}} = \frac{1}{{\sqrt 5 }}.

Xét tam giác NOC vuông tại O và tam giác CND vuông tại C có:

ONC^\widehat {ONC} chung

Do đó, ∆ONC ᔕ ∆CND (góc nhọn).

Suy ra ONCN=OCCD=NCND=15\frac{{ON}}{{CN}} = \frac{{OC}}{{CD}} = \frac{{NC}}{{ND}} = \frac{1}{{\sqrt 5 }}. Do đó, OC = 15\frac{1}{{\sqrt 5 }}CD; ON = 15\frac{1}{{\sqrt 5 }}CN.

Vậy diện tích tam giác ONC là:

S=12OC⋅ON=12.15CD⋅15CN=110⋅4⋅2=0,8S = \frac{1}{2}OC \cdot ON = \frac{1}{2}.\frac{1}{{\sqrt 5 }}CD \cdot \frac{1}{{\sqrt 5 }}CN = \frac{1}{{10}} \cdot 4 \cdot 2 = 0{,}8 (cm2^{2}).