Đáp án và lời giải
Giải SBT Toán 8 Cánh diều Bài 4. Đồ thị của hàm số bậc nhất y = ax + b (a ≠ 0) có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét hàm số y = ax + b (a ≠ 0, b ≠ 0):
• Với x = 0 ta có y = b. Do đó đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm P(0; b).
Với y = 0 ta có 0 = ax + b. Suy ra .
Do đó đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm .
Vì vậy phát biểu a là đúng và phát biểu b là sai.
• Với x = –1 ta có y = –a + b. Do đó đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm M(‒1; ‒a + b).
Với x = –2 ta có y = –2a + b. Do đó đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm K(‒2; ‒2a + b).
Vì vậy phát biểu c là đúng.
Vậy các phát biểu đúng là a, c.
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Gọi hệ số góc của các đường thẳng d, d, d lần lượt là a, a, a.
Khi đó, ta có .
Mà , suy ra 0< a < a < a.
Vậy các góc được sắp xếp theo thứ tự tăng dần là: α; α; α.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Do đường thẳng d đi qua điểm A(1; 1) nên thay x = 1, y = 1 vào y = mx ‒ (2m + 2) ta có:
1 = m.1 ‒ (2m + 2)
Do đó 1 = m – 2m – 2
Suy ra m = –3.
Vậy với m = ‒3 thì đường thẳng d đi qua điểm A(1; 1).
b) Với m = ‒3, ta có đường thẳng d: y = ‒3x + 4.
Suy ra hệ số góc của đường thẳng d là a = –3 < 0. Vậy góc β là góc tù.
c) Để d và d’ cắt nhau thì m ≠ 3 ‒ 2m hay 3m ≠ 3
Suy ra m ≠ 1.
Vậy với thì d và d’ cắt nhau.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
• Xét hàm số y = ‒x.
Với x = 1 thì y = ‒1, ta được điểm A(1; ‒1) thuộc đồ thị của hàm số y = ‒x.
Vậy đồ thị hàm số y = ‒x là đường thẳng đi qua hai điểm O(0; 0) và A(1; ‒1).
• Xét hàm số y = ‒x ‒ 1.
Với x = 0 thì y = ‒1, ta được điểm B(0; ‒1) thuộc đồ thị của hàm số y = ‒x ‒ 1.
Với y = 0 thì x = ‒1, ta được điểm C(‒1; 0) thuộc đồ thị của hàm số y = ‒x ‒ 1.
Vậy đồ thị hàm số y = ‒x ‒ 1 là đường thẳng đi qua hai điểm B(0; ‒1) và C(‒1; 0).
Tương tự ta có:
• Đồ thị hàm số là đường thẳng đi qua hai điểm O(0; 0) và D(3; 1);
• Đồ thị hàm số là đường thẳng đi qua hai điểm E(0; 2) và F(‒6; 0).
Ta có các đồ thị trên như hình vẽ dưới đây:

Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Do đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) song song với đường thẳng y = 2x ‒ 5 nên a = 2 (thoả mãn) và b ≠ ‒5.
Mà đường thẳng y = ax + b đi qua điểm A(2; 0), suy ra 0 = 2.2 + b hay b = ‒4 (thoả mãn).
Do đó, đường thẳng cần tìm là y = 2x – 4.
Với x = 0 thì y = ‒4, ta được điểm B(0; ‒4) thuộc đồ thị của hàm số y = 2x ‒ 4.
Vậy đồ thị của hàm số y = 2x ‒ 4 là đường thẳng đi qua hai điểm A(2; 0) và B(0; ‒5).

Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Sau x năm sử dụng, thiết bị tiệt khuẩn đó bị khấu hhao là kx (triệu đồng).
Giá của thiết bị tiệt khuẩn đó sau x năm sử dụng là: y = 60 ‒ kx hay y = ‒kx + 60.
Mà k ≠ 0, suy ra y là hàm số bậc nhất của x.
b) Từ câu a, ta có b = 60.
Do đường thẳng y = ax + b đi qua điểm B(10; 30) nên ta có:
30 = a.10 + 60.
Hay 10a = –30
Suy ra a = ‒3.
Khi đó, đường thẳng cần tìm là: y = ‒3x + 60.
Giá của thiết bị tiệt khuẩn đó sau 12 năm sử dụng là:
‒3.12 + 60 = –36 + 60 = 24 (triệu đồng).
Tỉ số phần trăm giữa giá của thiết bị tiệt khuẩn đó sau 12 năm sử dụng và giá mua ban đầu là:
Vậy sau 12 năm sử dụng thì giá của thiết bị tiệt khuẩn đó bằng 40% so với giá mua ban đầu.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Với y = 0 ta có: 0 = (m ‒ 2)x + 2, suy ra (m – 2)x = –2
Do đó , ta được điểm là giao điểm của đường thẳng d với trục Ox.
Khi đó
Với x = 0 thì y = 2, ta được điểm B(0; 2) là giao điểm của đường thẳng d với trục Oy. Khi đó OB = 2.
Do A nằm trên Ox và B nằm trên Oy nên tam giác OAB là tam giác vuông tại O.
Do đó (đơn vị diện tích)
Mà theo bài, diện tích của tam giác OAB bằng 2 nên
Suy ra hoặc .
• Với ta có 2m – 4 = –2 hay 2m = 2, suy ra m = 1 (thỏa mãn);
• Với ta có –2m + 4 = –2 hay 2m = 6, suy ra m = 3 (thỏa mãn);
Vậy m ∈ {1; 3} thì đường thẳng d cùng với các trục Ox, Oy tạo thành tam giác có diện tích bằng 2 .
b) Từ câu a, ta có đường thẳng d luôn đi qua điểm B(0; 2) với mọi giá trị của m.
Vậy khi giá trị của m thay đổi thì tập hợp các đường thẳng d luôn đi qua điểm B(0; 2) cố định.