Đáp án và lời giải
Giải SBT Toán 10 CD Bài 3. Dấu của tam thức bậc hai có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Đáp án đúng là D
Xét biểu thức f(x) x – x – 2 là tam thức bậc hai, có a = 1 > 0 và (– 1) – 4.1.(– 2) = 9 > 0.
Do đó tam thức có hai nghiệm phân biệt x = – 1 và x = 2.
Theo định lí về dấu tam thức bậc hai ta có:
f(x) > 0 khi x ∈ (– ∞ ; –1)∪(2 ; +∞);
f(x) < 0 khi x ∈ (–1 ; 2);
f(x) = 0 khi x = – 1 hoặc x = 2.
Do đó A, B, C đúng còn D sai.
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Đáp án đúng là A
Dựa vào đồ thị hàm số ta nhận thấy:
Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm có hoành độ lần lượt là x = 1 và x = 3. Suy ra f(x) = 0 tại x = 1 hoặc x = 3.
Đồ thị hàm số nằm phía trên trục hoành khi x ∈ (1; 3). Suy ra f(x) > 0 khi x ∈ (1; 3).
Đồ thị hàm số nằm phía dưới trục hoành khi x ∈ (– ∞; 1) ∪ (3; +∞). Suy ra f(x) < 0 khi x ∈ (– ∞; 1) ∪ (3; +∞).
Vậy đáp án A sai.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Đáp án đúng là B
Theo định lí dấu của tam thức bậc hai ta có:
Tam thức bậc hai f(x) < 0 với mọi x khi và chỉ khi a < 0 và ∆ < 0.
Tam thức bậc hai f(x) ≤ 0 với mọi x khi và chỉ khi a < 0 và ∆ ≤ 0.
Tam thức bậc hai f(x) > 0 với mọi x khi và chỉ khi a > 0 và ∆ < 0.
Tam thức bậc hai f(x) ≥ 0 với mọi x khi và chỉ khi a > 0 và ∆ ≤ 0.
Vậy đáp án đúng là B
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = 3x – 7x + 4 , có a = 3 > 0 và ∆ = (– 7) – 4.3.4 = 1 > 0.
Suy ra tam thức có hai nghiệm phân biệt x = 1 và x = .
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = 25x + 10x + 1, có a = 25 > 0 và ∆ = 10 – 4.25.1 = 0.
Suy ra tam thức có nghiệm kép x = .
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = 3x – 2x + 8, có a = 3 > 0 và ∆ = (– 2) – 4.3.8 = – 92 < 0.
Suy ra tam thức vô nghiệm.
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = – 2x + x + 3, có a = – 2 < 0 và ∆ = 1 – 4.(– 2).3 = 25 > 0.
Suy ra tam thức có hai nghiệm phân biệt x = – 1 và x = .
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = – 3x + 6x – 3, có a = – 3 < 0 và ∆ = 6 – 4.(– 3).(– 3) = 0.
Suy ra tam thức có nghiệm kép x = 1.
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Xét tam thức bậc hai f(x) = – 5x + 2x – 4, có a = – 5 < 0 và ∆ = 2 – 4.(– 5).(– 4) = – 76 < 0.
Suy ra tam thức vô nghiệm
Khi đó ta có bảng xét dấu sau:

Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Tam thức f(x) = – x – 2x + m – 12 không dương với mọi x ∈ ℝ nghĩa là f(x) ≤ 0 với mọi x ∈ ℝ.
Xét tam thức f(x) = – x – 2x + m – 12, có a = – 1 < 0 và ∆ = (– 2) – 4.(– 1)(m – 12) = 4m – 44.
Vì a = – 1 < 0 nên để f(x) ≤ 0 với mọi x ∈ ℝ ⇔ ∆ ≤ 0
⇔ 4m – 44 ≤ 0
⇔ 4m ≤ 44
⇔ m ≤ 11
Vậy với m ≤ 11 thì tam thức f(x) = – x – 2x + m – 12 không dương với mọi x ∈ ℝ.
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Điều kiện xác định của hàm số đã cho là 2x – 5x + 3m – 2 ≥ 0.
Để tập xác định là ℝ thì 2x – 5x + 3m – 2 ≥ 0 với mọi x ∈ ℝ.
Xét f(x) = 2x – 5x + 3m – 2 là tam thức bậc hai có a = 2 > 0 và ∆ = (– 5) – 4.2.(3m – 2) = 41 – 24m.
Để f(x) > 0 với mọi x ∈ ℝ thì a > 0 và ∆ < 0
Vì a = 2 > 0 là luôn đúng nên chỉ cần ∆ < 0 ⇔ 41 – 24m < 0 ⇔ – 24m < – 41 ⇔ m > .
Vậy với m > thì hàm số y = có tập xác định là ℝ.
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Điều kiện xác định của hàm số là x – 4x + 6m – 1 > 0.
Để tập xác định là ℝ thì x – 4x + 6m – 1 > 0 với mọi x ∈ ℝ.
Xét f(x) = x – 4x + 6m – 1, có a = 1 > 0 và ∆ = (– 4) – 4.1.(6m – 1) = 20 – 24m.
Vì a > 0 nên để f(x) > 0 thì ∆ < 0 ⇔ 20 – 24m < 0 ⇔ – 24m < – 20 ⇔ m > .
Vậy với m > thì hàm số có tập xác định là ℝ.
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Doanh thu khi bán Q sản phẩm là: 1 300.Q (nghìn đồng).
Lợi nhuận xí nghiệp thu được khi bán hết Q sản phẩm đó là:
1 300.Q – (Q + 200Q + 180 000) = –Q + 1 100Q – 180 000 (nghìn đồng).
Vậy lợi nhuận xí nghiệp thu được khi bán hết Q sản phẩm là –Q + 1 100Q – 180 000 nghìn đồng.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Để xí nghiệp không bị lỗ thì lợi nhuận thu được phải lớn hơn hoặc bằng 0 hay
–Q + 1 100Q – 180 000 ≥ 0
Xét tam thức bậc hai –Q + 1 100Q – 180 000, có a = – 1 và ∆ = 1 100 – 4.(– 1).(– 180 000) = 490 000 > 0.
Do đó tam thức có hai nghiệm phân biệt Q = 900 và Q = 200.
Áp dụng định lí về dấu của tam thức bậc hai, ta có:
–Q + 1 100Q – 180 000 ≥ 0 thì Q ∈ [200; 900];
Vậy xí nghiệp cần sản xuất từ ít nhất 200 đến 900 sản phẩm để không bị lỗ.