Giải SBT Sinh học 12 Kết nối tri thức Chương 7: Sinh thái học quần xã có đáp án

Phân tích đề:

Mối quan hệ giữa dương xỉ và cây thân gỗ có ảnh hưởng như thế nào đến mỗi loài?

Lời giải:

Mối quan hệ giữa dương xỉ với cây thân gỗ là quan hệ hội sinh vì:

- Rễ cây dương xỉ bám vào thân cây gỗ, nhờ đó dương xỉ có thể đứng vững và vươn lên. Như vậy, dương xỉ được lợi trong mối quan hệ này.

- Cây dương xỉ sống trên cây thân gỗ nhưng hệ rễ của chúng chỉ phát triển ở tầng bần (là các tế bào đã chết của cây gỗ) chứng tỏ dương xỉ không lấy chất dinh dưỡng từ cây gỗ, do đó cây gỗ không bị thiệt hại trong mối quan hệ này.

Phân tích đề:

Mối quan hệ này đem lại lợi ích gì cho những loài khác?

Lời giải:

Mối quan hệ hội sinh giữa cây thân gỗ và dương xỉ giúp:

- Tạo thêm nơi ở cho một số loài sinh vật cỡ nhỏ sống trên thân cây gỗ nơi dương xỉ bám vào, làm gia tăng sự đa dạng của quần xã.

- Tăng khả năng giữ nước, giữ độ ẩm dưới tán cây gỗ.

Phân tích đề:

Các loài thực vật nêu trong đề bài có nhu cầu ánh sáng giống hay khác nhau?

Lời giải:

- Cơ sở khoa học của việc trồng chung (trồng xen) các loài với nhau là các loài khác nhau sẽ có nhu cầu sống (ánh sáng, dinh dưỡng,...) khác nhau.

Cây náng hoa trắng có thể sinh trưởng trong điều kiện ánh sáng yếu nên có thể sống dưới tán của các loài cây có nhu cầu ánh sáng cao hơn như cọ, bàng Đài Loan, muồng hoàng yến,... Điều này giúp giảm sự cạnh tranh giữa các loài, tận dụng nguồn sống sẵn có trong tự nhiên và diện tích đất trồng, đem lại lợi ích cho con người.

Phân tích đề:

Sự khác biệt về chiều cao của các loài thực vật nêu trong đề bài tạo thành các tầng khác nhau.

Lời giải:

Sự phân tầng của quần xã. Mỗi loài/nhóm loài sống ở một tầng nhất định do nhu cầu ánh sáng khác nhau.

Phân tích đề:

Để chứng minh, cần tìm hai nhóm dẫn chứng: Nhóm 1 chứng minh vườn hoa là hệ sinh thái (cấu trúc, chức năng); Nhóm 2 chứng minh yếu tố con người tác động (nhân tạo).

Lời giải:

- Dẫn chứng chứng minh vườn hoa là hệ sinh thái:

+ Cấu trúc: Vườn hoa có đầy đủ các thành phần của một hệ sinh thái gồm quần xã sinh vật và các nhân tố vô sinh. Quần xã sinh vật gồm 3 nhóm: sinh vật sản xuất (các cây hoa, cây cỏ, rêu,...), sinh vật tiêu thụ (nhện, sâu ăn lá, châu chấu,...), sinh vật phân giải (nấm, vi khuẩn,...). Nhân tố vô sinh của môi trường gồm các nhân tố như ánh sáng, nhiệt độ, mùn bã hữu cơ, khí oxygen,...

+ Chức năng: Có quá trình trao đổi vật chất (chuỗi, lưới thức ăn), dòng năng lượng và có khả năng tự điều chỉnh.

- Dẫn chứng chứng minh vườn hoa là hệ sinh thái nhân tạo: Con người tác động vào cảnh quan gồm có xác định khu vực và diện tích của vườn; cải tạo hệ sinh thái (làm đất, kè bờ,..); can thiệp thành phần loài (chọn loài cây, dọn cỏ, diệt sâu,...); bổ sung thêm nguồn vật chất khác (tưới nước, bón phân,...).

Nếu con người ngừng tác động thì hệ sinh thái sẽ tự cân bằng theo quy luật tự nhiên, khi đó các cây hoa sẽ phải cạnh tranh với các loài thực vật khác và có nhiều loài thực vật sẽ phát triển trong vườn hoa. Sự thay đổi của hệ thực vật dẫn đến sự thay đổi của hệ động vật. Kết quả, sau một thời gian vườn hoa sẽ có thêm nhiều loài cây mới cùng phát triển và có thêm nhiều loài động vật.

(Nếu hệ sinh thái nhân tạo không còn có sự tác động của con người thì hệ sinh thái đó sẽ trở thành hệ sinh thái tự nhiên, tái lập cân bằng theo quy luật tự nhiên).

- Thảm thực vật thay đổi theo hướng: cỏ → cây bụi → rừng ít loài → rừng hỗn tạp. Số lượng loài tăng và các loài tận dụng không gian sống theo chiều thẳng đứng (rừng hỗn tạp.)

- Số lượng loài chim và tổng số cá thể của các loài cùng tăng theo thời gian. Số loài chim tăng nhanh vào giai đoạn chuyển đổi từ cây bụi sang rừng ít loài. Số lượng cá thể chim tăng lên nhiều vào giai đoạn rừng hỗn tạp.

- Do góc nghiêng của trục quay và quỹ đạo quay của Trái Đất so với Mặt Trời dẫn đến sự phân bố năng lượng ánh sáng mặt trời trên bề mặt trái đất không đồng đều.

- Gần như toàn bộ các sinh vật trên Trái Đất đều sử dụng năng lượng từ quá trình quang hợp, chỉ một số rất ít năng lượng từ các phản ứng oxy hóa chất vô cơ được chuyển vào hệ sinh thái thông qua vi khuẩn hóa tổng hợp.

Trong hệ sinh thái, bậc dinh dưỡng càng cao thì tổng năng lượng tích luỹ trong bậc dinh dưỡng đó càng nhỏ vì:

- Ở mỗi bậc dinh dưỡng, năng lượng bị thất thoát chủ yếu qua hô hấp, một phần thất thoát qua vật chất rơi rụng, chỉ còn một phần nhỏ được tích luỹ dưới dạng sinh khối.

- Khi năng lượng truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao hơn thì chỉ một phần được đồng hóa, một phần bị mất đi do tiêu hóa không hoàn toàn thức ăn.

Như vậy, qua mỗi bậc dinh dưỡng, năng lượng bị thất thoát rất lớn, do đó, ở bậc dinh dưỡng càng cao thì tổng năng lượng tích luỹ càng nhỏ.

- Những loài thuộc bậc dinh dưỡng cấp 1 gồm: thực vật phù du, rong biển.

- Những loài thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2 gồm: động vật phù du, ốc thủy sinh, nhím biển, cá đối.

Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 2 và bậc dinh dưỡng cấp 1: 1478,96/8896,98 = 16,62%.

Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 3 và bậc dinh dưỡng cấp 2: 62,61/1478,96 = 4,23%.

Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 4 và bậc dinh dưỡng cấp 3: 3,82/62,61 = 6,10%.

- L: đốt nhiên liệu hoá thạch và C: quang hợp của thực vật.

- CO2 tăng cao trong khí quyển làm tăng hiệu ứng nhà kính và gây biến đổi khí hậu toàn cầu.

- Hai giải pháp: giảm phát thải khí CO2 và tăng diện tích rừng.

Tắt điện khi không sử dụng, tiết kiệm nước và tái chế rác thải là những hành động đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sinh quyển vì một số lí do sau:

- Tiết kiệm năng lượng: Việc tắt các thiết bị điện khi không cần thiết giúp giảm lượng điện tiêu thụ. Điều này góp phần giảm phát thải khí nhà kính từ các nhà máy điện than, dầu,...

- Tiết kiệm nguồn nước: Việc tiết kiệm nước giúp bảo vệ các nguồn nước, ngăn ngừa cạn kiệt và ô nhiễm nguồn nước.

- Giảm ô nhiễm môi trường: Tái chế rác thải giúp giảm lượng chất thải vào các bãi rác, ngăn ngừa ô nhiễm đất, nước và không khí, đồng thời làm giảm lượng nguyên liệu, khoáng sản khai thác từ tự nhiên.

Hành động của mỗi người có tác động rất nhỏ, nhưng với hàng tỉ người, những hành động nhỏ sẽ đem lại tác động rõ rệt lên sinh quyển.

Đáp án đúng là: C

Mối quan hệ sinh thái giữa vi khuẩn Rhizobium và cây họ Đậu là quan hệ cộng sinh: Vi khuẩn Rhizobium chứa enzyme nitrogenase cố định nitrogen không khí cung cấp cho cây họ Đậu. Ngược lại, cây họ Đậu cung cấp chất hữu cơ, nơi ở cho Rhizobium. Khi không sống cộng sinh với cây họ Đậu, vi khuẩn Rhizobium không có khả năng cố định nitrogen.

Đáp án đúng là: A

Mối quan hệ sinh thái giữa vi khuẩn Rhizobium và cây họ Đậu là quan hệ cộng sinh: Vi khuẩn Rhizobium chứa enzyme nitrogenase cố định nitrogen không khí cung cấp cho cây họ Đậu. Ngược lại, cây họ Đậu cung cấp chất hữu cơ, nơi ở cho Rhizobium. Khi không sống cộng sinh với cây họ Đậu, vi khuẩn Rhizobium không có khả năng cố định nitrogen.

Đáp án đúng là: C

Loài ưu thế là loài có số lượng lớn nhất hoặc sinh khối cao nhất trong quần xã. Loài ưu thế cung cấp thức ăn, nơi ở hoặc làm thay đổi các nhân tố sinh thái qua hoạt động sống, do đó có ảnh hưởng lớn đến cấu trúc của quần xã.

Đáp án đúng là: C

Các loài có mối quan hệ đối kháng trong quần xã có đặc điểm chung là ít nhất có một loài bị hại. Trong đó: Cạnh tranh thì cả hai loài đều bị hại, kí sinh thì vật chủ là loài bị hại, sinh vật ăn sinh vật thì sinh vật bị ăn là loài bị hại, ức chế thì các loài bị ảnh hưởng bởi chất ức chế hoặc gây độc là loài bị hại.

Đáp án đúng là: C

Loài A có khả năng cạnh tranh cao nhất nhưng sinh khối gần thấp nhất → Loài A ảnh hưởng tới đa dạng của quần xã thông qua vị trí đứng cuối cùng trong chuỗi thức ăn.

Đáp án đúng là: A

Loài B có sinh khối lớn nhất → Loài B thuộc nhóm loài ưu thế trong quần xã sinh vật.

Đáp án đúng là: B

Loài C có sinh khối cao thứ 2, sau loài B → Loài C cạnh tranh với loài B và có thể thay thế B trong quá trình diễn thể.

Đáp án đúng là: C

Hình trên thể hiện sự phân bố theo vành đai từ đồng bằng đến chân núi, từ chân núi đến đỉnh núi → Hình trên thể hiện rõ nhất loại cấu trúc ngang (phân bố theo chiều ngang) của quần xã.

Đáp án đúng là: B

Trong quần xã sinh vật, năng lượng ánh sáng mặt trời đi vào quần xã chủ yếu thông qua quá trình quang hợp ở sinh vật sản xuất, truyền qua các bậc dinh dưỡng và giải phóng ra môi trường dưới dạng nhiệt.

Đáp án đúng là: B

A. Sai. Trong chuỗi thức ăn, sinh vật càng ở xa sinh vật sản xuất thường càng có sinh khối nhỏ.

B. Đúng. Quần xã càng đa dạng về thành phần loài thì lưới thức ăn càng ổn định.

C. Sai. Khi đi từ vùng vĩ độ cao đến vùng vĩ độ thấp tức là từ vùng cực đến xích đạo thì điều kiện khí hậu càng thuận lợi → Thành phần loài và số lượng loài nhiều hơn → Cấu trúc của lưới thức ăn phức tạp dần từ vĩ độ cao đến vĩ độ thấp.

D. Sai. Nếu sinh vật tiêu thụ bậc cao bị loại bỏ thì quần xã có thể dẫn đến biến đổi cấu trúc loài, chứ không quá ảnh hưởng đến sự tồn tại của quần xã.

Đáp án đúng là: D

Hệ sinh thái là một cấp độ tổ chức sống bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh, trong đó các thành phần cấu trúc tác động qua lại và gắn bó với nhau như một thể thống nhất tương đối ổn định.

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Số lượng cá thể của quần thể vật ăn thịt thường ít hơn số lượng cá thể của quần thể con mồi.

B. Sai. Số lượng cá thể của quần thể vật ăn thịt và quần thể con mồi thường dao động quanh vị trí cân bằng.

C. Sai. Nếu cả hai quần thể đều biến động theo chu kì, thì quần thể con mồi luôn biến động trước.

D. Đúng. Kích thước cơ thể vật ăn thịt thường lớn hơn so với kích thước cơ thể con mồi.

Đáp án đúng là: B

Trong quần xã sinh vật, loài có số lượng lớn nhất hoặc sinh khối cao nhất và có ảnh hưởng lớn đến cấu trúc quần xã là loài ưu thế. Loài ưu thế cung cấp thức ăn, nơi ở hoặc làm thay đổi các nhân tố sinh thái qua hoạt động sống.

Đáp án đúng là: C

1. Sai. Sói không phải là loài chỉ phân bố ở Công viên quốc gia Yellowstone, Mỹ → Sói không phải là loài đặc trưng.

2. Sai. Sói là vật ăn thịt của nai sừng tấm → Mối quan hệ giữa sói và nai sừng tấm là quan hệ sinh vật ăn sinh vật.

3. Đúng. Sự biến mất của sói gián tiếp làm suy giảm cây liễu, hải li và nhiều loài thú nhỏ: Sói là vật ăn thịt của nai sừng tấm → Khi sói biến mất, nai sừng tấm không bị sói tấn công → Số lượng nai sừng tấm tăng cao dẫn đến số lượng cây liễu, hải li và nhiều loài chim, thú nhỏ bị suy giảm.

4. Đúng. Số lượng sói kiểm soát số lượng nai sừng tấm dẫn đến cây liễu không bị ăn quá mức.

5. Đúng. Sói là loài chủ chốt có vai trò kiểm soát, khống chế sự phát triển của loài khác và quyết định sự ổn định của quần xã.

Đáp án đúng là: A

Độ đa dạng quần xã được đánh giá thông qua số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài.

Đáp án đúng là: D

- A, B, C. Đúng. Cấu trúc không gian là sự phân bố cá thể của tất cả các loài trong quần xã. Phân bố của các cá thể trong quần xã tuỳ thuộc vào nhu cầu sinh thái của mỗi loài. Phân bố của các loài có xu hướng làm giảm mức độ cạnh tranh và tăng khả năng sử dụng hiệu quả nguồn sống, đảm bảo sự ổn định trong quần xã. Các quần xã trong tự nhiên thường có hai kiểu phân bố chính là phân bố theo chiều thẳng đứng và phân bố theo chiều ngang.

- D. Sai. Phân bố cá thể trong không gian của quần xã thể hiện sự phân bố của các loài trong quần xã nên không làm tăng hiệu quả sinh sản và hiệu quả phát tán cá thể.

Đáp án đúng là: C

Quần thể cá cóc chỉ có ở quần xã rừng Tam Đảo, Vĩnh Phúc → Cá cóc là loài đặc trưng.

Đáp án đúng là: A

Cây phong lan có khả năng quang hợp để tự tổng hợp chất dinh dưỡng → Khi cây phong lan bám trên thân cây gỗ lớn, cây phong lan có giá thể để vươn lên cao lấy ánh sáng còn cây gỗ lớn không có lợi cũng không có hại → Cây phong lan sống bám trên thân cây gỗ lớn là ví dụ về mối quan hệ hội sinh giữa các loài trong quần xã.

Đáp án đúng là: D

Hai loài sống dựa vào nhau, cùng có lợi nhưng không bắt buộc phải có nhau, là biểu hiện của mối quan hệ hợp tác.

Đáp án đúng là: C

Loài rận sống trên da chó và hút máu chó để nuôi sống cơ thể → Loài rận là vật kí sinh trên vật chủ là chó → Đây là biểu hiện của mối quan hệ kí sinh.

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Cây tầm gửi và cây thân gỗ là mối quan hệ kí sinh, trong đó, cây tầm gửi là loài kí sinh lấy chất dinh dưỡng từ cây thân gỗ là vật chủ.

B. Sai. Chim sáo và trâu rừng là mối quan hệ hợp tác, trong đó, cả chim sáo và trâu rừng đều có lợi: chim sáo thì thu được thức ăn (rận kí sinh trên trâu rừng), còn trâu rừng cũng thoát khỏi sự kí sinh của rận.

C. Sai. Trùng roi và mối là mối quan hệ cộng sinh, trong đó, mối ăn gỗ vào trong ruột được trùng roi phân giải gỗ thành đường cung cấp cho cả trùng roi và mối. Nếu không có trùng roi thì mối sẽ bị chết vì không tiêu hóa được gỗ. Nếu không có mối thì trùng roi sẽ bị chết vì không có gỗ để tiêu hóa.

D. Đúng. Sư tử và linh cẩu là mối quan hệ cạnh tranh, trong đó, sư tử và linh cẩu cùng cạnh tranh nguồn thức ăn.

Đáp án đúng là: A

Khi nhiều loài trong một sinh cảnh có cùng nhu cầu về nguồn sống sẽ dẫn đến cạnh tranh, kết quả của cạnh tranh khác loài thường dẫn đến phân li ổ sinh thái. Tiến hóa dẫn đến phân li ổ sinh thái có vai trò làm giảm sự cạnh tranh giữa các loài.

Đáp án đúng là: A

1. Đúng. Vật chủ cung cấp nơi ở, chất dinh dưỡng (môi trường sống) cho vật kí sinh nên số lượng vật kí sinh trên một vật chủ bị hạn chế trong giới hạn nhất định (phù hợp với nguồn sống từ môi trường sống) → Đồ thị thể hiện hệ quả của mối tương tác hai chiều giữa vật kí sinh và vật chủ.

2. Đúng. Số lượng giun kí sinh càng nhiều thì số lượng trứng trên mỗi con giun kí sinh càng giảm → Số lượng cá thể kí sinh càng nhiều thì sức sinh sản của mỗi cá thể sẽ giảm.

3. Sai. Khi số lượng giun tăng, chất dinh dưỡng và nơi ở (lấy từ vật chủ) sẽ giảm dẫn đến cạnh tranh cùng loài → Khi số lượng giun tăng thì số lượng trứng của mỗi con giun sẽ giảm do sự cạnh tranh cùng loài.

4. Sai. Quan sát sơ đồ cho thấy tổng số trứng giun của tất cả các cá thể không phải luôn giảm khi số lượng cá thể giun càng tăng.

Đáp án đúng là: A

A. Đúng. Các loài chim trên không trùng ổ sinh thái sinh dưỡng: hạc kiếm ăn ở tầng nước sâu nhất, vịt kiếm ăn ở tầng nước cao hơn hạc, chim mỏ cứng Avocet kiếm ăn gần bờ, chìm mò sò kiếm ăn ở dưới đất, choi choi kiếm ăn ở mặt đất.

B. Sai. Các loài chim trên không có mối quan hệ hội sinh.

C. Sai. Hạc và vịt kiếm ăn ở hai tầng nước khác nhau nên không thể khẳng định hạc sử dụng nguồn thức ăn chính của vịt.

D. Sai. Hạc chân dài hơn vịt và kiếm ăn ở tầng nước sâu hơn, vịt chân ngắn hơn chim mỏ cứng Avocet nhưng kiếm ăn ở tầng nước sâu hơn → Hình trên không mô tả mối quan hệ giữa chiều dài chân và môi trường kiếm ăn của từng loài chim.

Đáp án đúng là: C

- Khí methane là nhân tố vô sinh, thuộc sinh cảnh của hệ sinh thái.

- Vi khuẩn E. Coli; cỏ lồng vực; chuột đồng là những sinh vật, thuộc quần xã trong hệ sinh thái.

Đáp án đúng là: A

Trong một hệ sinh thái:

- Sinh vật sản xuất là những sinh vật tự dưỡng có khả năng chuyển năng lượng mặt trời hoặc năng lượng trong các phản ứng hóa học thành năng lượng hóa học trong các hợp chất hữu cơ do chúng tổng hợp được.

- Sinh vật kí sinh cũng thuộc nhóm sinh vật tiêu thụ. Sinh vật tiêu thụ là những sinh vật sử dụng năng lượng có sẵn trong các chất hữu cơ từ những sinh vật khác cho các hoạt động sống.

- Sinh vật phân giải chuyển hóa các chất hữu cơ thành chất vô cơ, khép kín vòng tuần hoàn vật chất.

Đáp án đúng là: B

Trong một hệ sinh thái, nhóm sinh vật phân giải giữ vai trò chủ yếu là phân giải chuyển hóa các chất hữu cơ thành chất vô cơ, khép kín vòng tuần hoàn vật chất.

Đáp án đúng là: B

B. Sai. Hệ sinh thái tự nhiên là hệ sinh thái được hình thành và tồn tại trong tự nhiên, ít hoặc không có sự can thiệp của con người (không thể khẳng định là không có sự tác động của con người). Một số hoạt động của con người tác động đến hệ sinh thái tự nhiên như chặt phá rừng tự nhiên, làm cháy rừng,…

Đáp án đúng là: C

C. Sai. Hệ sinh thái nhân tạo có số lượng loài ít và chịu sự kiểm soát của con người như lựa chọn cây trồng, lựa chọn vật nuôi, diệt cỏ, diệt cá tạp,…; tính ổn định thấp và mức độ ổn định phụ thuộc vào tác động của con người,…

Đáp án đúng là: A

1. Đúng. Cả hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo đều sử dụng nguồn năng lượng và vật chất sẵn có trong tự nhiên. Nhưng hệ sinh thái nhân tạo không chỉ sử dụng nguồn năng lượng và vật chất sẵn có trong tự nhiên mà còn được con người bổ sung thêm từ các nguồn khác như nước, ánh sáng nhân tạo, thức ăn chăn nuôi,…

2. Đúng. Hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo đều là hệ thống mở và tự điều chỉnh.

3. Sai. Chỉ hệ sinh thái nhân tạo mới được con người bổ sung thêm nguồn vật chất và năng lượng.

4. Sai. Chỉ hệ sinh thái tự nhiên mới có thành phần loài đa dạng, còn hệ sinh thái nhân tạo có số lượng loài ít và chịu sự kiểm soát của con người như lựa chọn cây trồng, lựa chọn vật nuôi, diệt cỏ, diệt cá tạp,…

Đáp án đúng là: D

- Những thành phần thuộc sinh cảnh (những thành phần vô sinh):

3. Ion hòa tan.

4. Các chất hữu cơ lơ lửng.

6. Xác của cá chép.

7. Oxygen hòa tan.

9. Bùn đáy.

10. Nhiệt độ.

- Những thành phần còn lại: 1. Thực vật nổi; 2. Tôm; 5. Cá chép; 8. Nấm kí sinh trên cua là những sinh vật (thành phần hữu sinh) thuộc quần xã.

Đáp án đúng là: A

Diễn thế sinh thái là quá trình thay đổi tuần tự thành phần loài của quần xã theo thời gian, tương ứng với sự thay đổi của môi trường.

Đáp án đúng là: C

Diễn thế nguyên sinh bắt đầu từ môi trường trống trơn, nơi không có bất kì loài sinh vật nào sinh sống. Kiểu diễn thế này xảy ra ở những nơi như vùng có nham thạch nguội sau khi núi lửa phun trào hoặc trên bề mặt các lớp đá sau khi băng vĩnh cửu tan.

Đáp án đúng là: B

- Diễn thế nguyên sinh bắt đầu từ môi trường trống trơn, nơi không có bất kì loài sinh vật nào sinh sống.

- Diễn thế thứ sinh là diễn thế bắt đầu từ nơi quần xã bị tổn hại, có một số loài bị tiêu diệt.

Đáp án đúng là: C

Diễn thế thứ sinh là diễn thế bắt đầu từ nơi quần xã bị tổn hại, có một số loài bị tiêu diệt. Do môi trường trước đó đã có quần xã sinh vật tồn tại nên trong điều kiện môi trường thuận lợi, thời gian hình thành quần xã có cấu trúc ổn định ở diễn thế thứ sinh thường nhanh hơn so với diễn thế nguyên sinh.

Đáp án đúng là: B

1. Đúng. Cả diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh đều trải qua ba giai đoạn: loài tiên phong, quần xã trung gian, quần xã đỉnh cực.

2. Sai. Chỉ diễn thế thứ sinh mới có thể hình thành quần xã suy thoái.

3. Sai. Chỉ diễn thế thứ sinh mới diễn ra trên nền thổ nhưỡng của quần xã trước để lại.

4. Đúng. Cả diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh đều có sự thay đổi tuần tự thành phần loài dẫn đến thay đổi tuần tự quần xã.

5. Đúng. Cả diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh đều diễn ra theo quy luật và luôn đi kèm với sự biến đổi của nhân tố vô sinh.

Đáp án đúng là: C

Ý nghĩa của việc nghiên cứu diễn thế:

- Dựa vào các nghiên cứu về quy luật diễn thế, từ quần xã hiện tại con người có thể biết được các quần xã từng tồn tại trước đó và dự đoán được sự biến đổi của quần xã trong tương lai.

- Đánh giá và dự đoán được hệ quả những tác động của con người lên hệ sinh thái, từ đó đưa ra các kê hoạch xây dựng, khai thác tài nguyên, cải tiến công nghệ,... giúp ngăn chặn diễn thế suy thoái và bảo vệ môi trường sống.

- Giúp rút ngắn thời gian hình thành quần xã đỉnh cực trong tái sinh rừng, hồi phục quần xã suy thoái,... thông qua các tác động can thiệp thành phần loài, cải tạo sinh cảnh,...

→ Cả 4 phát biểu trên đều đúng.

Đáp án đúng là: C

C. Sai. Nguyên nhân bên trong dẫn đến diễn thế sinh thái là do mối quan hệ tương hỗ giữa quần xã với sinh cảnh và các mối quan hệ sinh thái giữa các loài trong quần xã, đặc biệt là cạnh tranh khác loài.

Đáp án đúng là: C

1. Đúng. Theo chiều mũi tên (1), sinh khối và độ đa dạng loài tăng dần → Mũi tên (1) mô tả tiến trình hình thành quần xã đỉnh cực. Theo chiều mũi tên (2), sinh khối và độ đa dạng loài giảm dần → Mũi tên (2) là tiến trình hình thành quần xã suy thoái.

2. Đúng. Nguồn sống của môi trường là hữu hạn (đủ cung cấp cho một số lượng cá thể nhất định) → Số lượng loài càng lớn thì nguồn sống cho mỗi loài sẽ bị thu hẹp và mức cạnh tranh giữa các loài tăng cao.

3. Sai. Ở trạng thái quần xã đỉnh cực, không phải loài nào cũng có mức độ thuận lợi cao nhất do có sự cạnh tranh cao giữa các loài.

4. Đúng. Mức cạnh tranh giữa các loài tương quan thuận với mức gia tăng số lượng loài trong quần xã.

Đáp án đúng là: A

Tác động của việc phá rừng dẫn tới những biến đổi của quần xã theo hướng suy thoái vì:

2. Giảm độ che phủ, tăng xói mòn và rửa trôi gây suy giảm chất dinh dưỡng trong đất.

5. Gây suy giảm hệ thực vật dẫn đến suy giảm hệ động vật.

Đáp án đúng là: D

1. Đúng. Diễn thế nguyên sinh xảy ra ở môi trường trống trơn → Diễn thế nguyên sinh diễn ra ở nơi gần như không có lớp đất mùn bề mặt.

2. Đúng. Thực vật là sinh vật sản xuất, cung cấp nơi ở và thức ăn cho nhiều loài động vật → Sự biến đổi thành phần loài thực vật dẫn đến sự biến đổi của thành phần loài động vật.

3. Đúng. Diễn thế sinh thái là quá trình thay đổi dần thành phần loài của quần xã theo thời gian, tương ứng với điều kiện của môi trường gồm cả các điều kiện thổ nhưỡng.

4. Đúng. Diễn thế thứ sinh diễn ra trên khu vực mà trước đó đã có một quần xã từng tồn tại, có một số loài bị tiêu diệt.

Đáp án đúng là: A

Chuỗi thức ăn là một dãy các loài có mối quan hệ dinh dưỡng khác nhau. Các loài trong chuỗi thức ăn sắp xếp tương tự như một chuỗi xích, trong đó mỗi loài là một mắt xích. Mỗi mắt xích trong chuỗi thức ăn tiêu thụ mắt xích trước đó và bị mắt xích phía sau tiêu thụ. Như vậy, trong một quần xã, mối quan hệ sinh thái được thể hiện chủ yếu trong chuỗi thức ăn là sinh vật ăn sinh vật.

Đáp án đúng là: C

Trong chuỗi thức ăn gồm: Tảo lục đơn bào → Tôm → Cá bống → Cá quả:

- Tảo lục đơn bào thuộc bậc dinh dưỡng cấp 1 (sinh vật sản xuất).

- Tôm thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2 (sinh vật tiêu thụ bậc một).

- Cá bống thuộc bậc dinh dưỡng cấp 3 (sinh vật tiêu thụ bậc hai).

- Cá quả thuộc bậc dinh dưỡng cấp 4 (sinh vật tiêu thụ bậc ba).

Đáp án đúng là: B

Ở quần xã trên cạn, điểm khác biệt cơ bản của chuỗi thức ăn khởi đầu bằng sinh vật ăn mùn bã hữu cơ so với chuỗi thức ăn khởi đầu bằng sinh vật sản xuất là sinh vật khởi đầu có hình thức dinh dưỡng là dị dưỡng (sinh vật ăn mùn bã hữu cơ).

Đáp án đúng là: A

Lưới thức ăn là tập hợp các chuỗi thức ăn được kết nối với nhau bằng những mắt xích chung → Lưới thức ăn thể hiện các mối quan hệ sinh thái như: sinh vật này ăn sinh vật khác, cạnh tranh khác loài (đối với các loài sử dụng cùng một nguồn thức ăn), vật kí sinh.

Đáp án đúng là: C

1. Sai. Bậc dinh dưỡng cấp 2 gồm các loài sử dụng các sinh vật sản xuất (lúa, cỏ lồng vực, cỏ gấu) làm thức ăn → Bậc dinh dưỡng cấp 2 gồm các loài: rầy nâu, chuột, châu chấu, sâu cuốn lá, ốc bươu vàng.

2. Đúng. Ốc bươu vàng có thể phát triển mạnh vì tiêu thụ nhiều loài và không bị loài nào tiêu thụ.

3. Đúng. Diều hâu, cú mèo và rắn đều sử dụng chuột làm thức ăn → Chuột sẽ phát triển mạnh nếu các loài như diều hâu, cú mèo và rắn bị loại bỏ khỏi quần xã.

4. Đúng. Nhện sử dụng rầy nâu là thức ăn → Nếu thuốc trừ sâu làm suy giảm số lượng nhện thì số lượng rầy nâu có thể tăng.

Đáp án đúng là: A

1. Đúng. Bọ trĩ và rầy sử dụng cây đậu là thức ăn → Bọ trĩ và rầy làm giảm năng suất cây đậu.

2. Đúng. Giữa bọ cướp biển và ong kí sinh có hai mối quan hệ: cạnh tranh (do cùng sử dụng rầy làm thức ăn) và sinh vật ăn sinh vật (do bọ cướp biển có thể sử dụng ong kí sinh làm thức ăn).

3. Đúng. Bọ cướp biển và ong kí sinh có hai mối quan hệ: cạnh tranh (do cùng sử dụng rầy làm thức ăn) và sinh vật ăn sinh vật (do bọ cướp biển có thể sử dụng ong kí sinh làm thức ăn); rầy là thức ăn của ong kí sinh → Số lượng ong kí sinh bị khống chế bởi số lượng rầy và bọ cướp biển.

4. Đúng. Bọ cướp biển sử dụng bọ trĩ làm thức ăn → Nếu bọ cướp biển bị loại khỏi quần thể thì bọ trĩ sẽ phát triển mạnh.

Đáp án đúng là: D

1. Đúng. Mỗi mắt xích trong chuỗi thức ăn thuộc một bậc dinh dưỡng → Bậc dinh dưỡng của một loài tương ứng với vị trí của loài đó trong chuỗi thức ăn.

2. Đúng. Trong một quần xã (một lưới thức ăn), một bậc dinh dưỡng có thể có một hoặc nhiều loài.

3. Đúng. Trong một quần xã (một lưới thức ăn), một loài có thể được xếp ở hai bậc dinh dưỡng khác nhau.

4. Đúng. Các nhà khoa học sử dụng bậc dinh dưỡng chủ yếu để định lượng mối quan hệ dinh dưỡng (quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng trong quần xã).

Đáp án đúng là: C

Nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho tất cả các hệ sinh thái trên Trái Đất đến từ ánh sáng mặt trời. Trong hệ sinh thái, nguồn năng lượng từ ánh sáng mặt trời đi vào quần xã chủ yếu thông qua quá trình quang hợp ở sinh vật sản xuất.

Đáp án đúng là: D

Trong hệ sinh thái, tất cả các dạng năng lượng được sinh vật hấp thụ cuối cùng đều chuyển hóa thành nhiệt năng.

Đáp án đúng là: C

C. Sai. Do trong quá trình truyền năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng, phần lớn năng lượng bị thất thoát, chỉ một phần nhỏ năng lượng được tích lũy thành sinh khối ở bậc dinh dưỡng cao hơn → Bậc dinh dưỡng càng cao thì tổng năng lượng tích luỹ càng nhỏ.

Đáp án đúng là: B

Hình tháp sinh thái gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau, mỗi hình chữ nhật đại diện cho mỗi bậc dinh dưỡng với đáy tháp là bậc dinh dưỡng cấp 1.

Đáp án đúng là: D

- Đơn vị để xây dựng tháp sinh khối là khối lượng/đơn vị diện tích hoặc thể tích.

- Đơn vị để xây dựng tháp số lượng là số cá thể/đơn vị diện tích hoặc thể tích.

- Đơn vị để xây dựng tháp năng lượng là năng lượng/đơn vị diện tích hoặc thể tích/thời gian.

Đáp án đúng là: A

Tháp số lượng có thể có dạng tháp ngược do kích thước cơ thể của mỗi loài là khác nhau ví dụ như trong trường hợp vật kí sinh – vật chủ (vật kí sinh thường có số lượng lớn hơn vật chủ).

Đáp án đúng là: C

1. Đúng. Tháp năng lượng không có dạng tháp ngược; còn tháp số lượng và tháp sinh khối đều có thể có dạng điển hình hoặc dạng tháp ngược.

2. Đúng. Tháp năng lượng có đơn vị đo là năng lượng/đơn vị diện tích hoặc thể tích/thời gian → Đơn vị đo tạo sự đồng nhất giữa bậc dinh dưỡng. Còn tháp số lượng được xây dựng dựa trên số lượng thu thấp được tại thời điểm nhất định và có sự không đồng nhất về khối lượng giữa các cá thể; tháp sinh khối được xây dựng dựa trên sinh khối được thu thập tại một thời điểm nhất định nhưng tỉ lệ các loại chất hữu cơ ở các bậc dinh dưỡng là khác nhau.

3. Sai. Trong tháp sinh thái, các hình chữ nhật có chiều rộng bằng nhau, chiều dài khác nhau thể hiện cho độ lớn về số lượng hoặc sinh khối hoặc năng lượng ở bậc dinh dưỡng tương ứng.

4. Đúng. Tháp năng lượng được xây dựng dựa trên thu thập số liệu trong một khoảng thời gian. Còn tháp sinh khối và tháp số lượng xây dựng dựa trên thu thập số liệu trong một thời điểm.

Đáp án đúng là: A

Hiệu suất sinh thái là tỉ lệ phần trăm chuyển hoá năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng.

Đáp án đúng là: B

B. Sai. Hiệu suất sinh thái là tỉ lệ phần trăm chuyển hoá năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng. Hiệu suất sinh thái phản ánh hiệu quả sử dụng năng lượng ở mỗi bậc dinh dưỡng, từ đó thể hiện hiệu quả của cả hệ sinh thái. Hiệu suất sinh thái càng cao thì năng lượng thất thoát càng ít.

Đáp án đúng là: B

1. Đúng. Năng lượng tích luỹ nhiều nhất ở bậc dinh dưỡng cấp 1 (Tuyết tùng – 837 kJ/m2/năm).

2. Đúng. Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 4 (diều hâu) và cấp 3 (chim chích) là: 0,8/8,4 = 9,5%.

3. Sai.

- Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 2 (bọ gỗ) và cấp 1 (tuyết tùng): 82/837 = 9,8%.

- Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 3 (chim chích) và cấp 2 (bọ gỗ) là: 8,4/82 = 10,2%.

- Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 4 (diều hâu) và cấp 3 (chim chích) là: 0,8/8,4 = 9,5%.

→ Năng lượng thất thoát nhiều nhất (hiệu suất sinh thái thấp nhất) khi truyền từ bậc dinh dưỡng cấp 3 lên cấp 4.

4. Sai. Khi vẽ tháp sinh thái bằng số liệu trên sẽ thu được một hình tháp điển hình (tháp năng lượng luôn có dạng điển hình).

Đáp án đúng là: A

A. Sai. Sinh vật tiêu thụ có bậc càng cao thì thường có tổng sinh khối càng thấp vì giữa các bậc dinh dưỡng, chỉ một phần nhỏ năng lượng được tích lũy thành sinh khối ở bậc sinh dưỡng cao hơn.

Đáp án đúng là: A

Chu trình sinh - địa - hóa là sự tuần hoàn vật chất qua các dạng khác nhau giữa sinh vật và môi trường.

Đáp án đúng là: C

C. Sai. Chu trình sinh – địa – hóa mô tả sự luân chuyển của các nguyên tố liên quan đến sự sống → Không phải mọi vật chất trên Trái Đất đều tham gia vào chu trình sinh - địa - hóa.

Đáp án đúng là: C

Trong các quá trình trên, có 3 quá trình làm giảm lượng CO2 trong khí quyển là: 1, 4, 5.

1. Đúng. Quang hợp cố định CO2 thành chất hữu cơ → làm giảm lượng CO2 trong khí quyển.

2. Sai. Đốt nhiên liệu hóa thạch làm phát thải lượng CO2 lớn → làm tăng lượng CO2 trong khí quyển.

3. Sai. Hô hấp tế bào tạo ra CO2 → làm tăng lượng CO2 trong khí quyển.

4. Đúng. Lắng đọng xác sinh vật làm di chuyển một phần carbon ra khỏi chu trình → làm giảm lượng CO2 trong khí quyển.

5. Đúng. Hình thành vỏ calcium carbonate ở động vật làm di chuyển một phần carbon ra khỏi chu trình → làm giảm lượng CO2 trong khí quyển.

6. Sai. Núi lửa phun làm phát thải lượng CO2 lớn → làm tăng lượng CO2 trong khí quyển.

Đáp án đúng là: D

Enzyme nitrogenase giúp cố định đạm → Theo chu trình bên, giai đoạn R có sự hoạt động của enzyme nitrogenase.

Đáp án đúng là: D

- Đa số các loài vi khuẩn, nấm và thực vật có khả năng chuyển hóa nitrogen vô cơ thành nitrogen hữu cơ → A, B, C. Đúng.

- Gà là động vật không có khả năng chuyển hóa nitrogen vô cơ thành nitrogen hữu cơ, chúng lấy nitrogen hữu cơ từ nguồn thức ăn là sinh vật khác.

Đáp án đúng là: C

Quá trình phản nitrate hoá chuyển hoá ion chứa nitrogen thành khí nitrogen. Quá trình này do sự hoạt động của một số nhóm vi khuẩn phản nitrate hoá trong điều kiện kị khí.

Đáp án đúng là: D

Việc sử dụng phân đạm không hợp lí trong thời gian dài dẫn đến suy thoái đất nông nghiệp; lượng phân đạm dư thừa bị rửa trôi ra sông, hồ,… gây ra hiện tượng phú dưỡng và một phần thấm xuống tầng đất sâu hơn gây ô nhiễm nguồn nước ngầm → Quá trình tổng hợp nhân tạo và sử dụng phân đạm quá mức là nguyên nhân chính làm mất cân bằng chu trình nitrogen.

Đáp án đúng là: B

Nước ảnh hưởng trực tiếp đến các chu trình sinh - địa - hóa của các nguyên tố khác do khả năng rửa trôi và hòa tan của nước.

Đáp án đúng là: C

Trồng rừng tạo nên thảm thực vật trên bề mặt đất. Thảm thực vật làm giảm tác động rửa trôi của nước, phân tán dòng chảy, tạo điều kiện cho nước thấm từ từ vào đất, tăng lượng nước lưu trữ trong đất và tăng lượng nước ngầm.

Đáp án đúng là: B

Chu trình carbon ảnh hưởng gián tiếp đến chu trình nước chủ yếu thông qua lượng khí CO2 có trong khí quyển: Lượng khí CO2 có trong khí quyển tăng lên làm gia tăng hiệu ứng nhà kính khiến xuất hiện thường xuyên các hiện tượng cực đoan như lũ lụt, nước biển dâng,… ảnh hưởng đến chu trình nước.

Đáp án đúng là: B

Các khu sinh học trên cạn được phân chia chủ yếu dựa trên đặc trưng về thành phần thực vật và các yếu tố khí hậu.

Đáp án đúng là: C

1. Đúng. Có hai yếu tố chính ảnh hưởng đến độ đa dạng sinh vật là vĩ độ và lượng mưa.

2. Đúng. Trong cùng một vĩ độ có thể có nhiều loại biome khác nhau.

3. Sai. Ở vĩ độ càng cao → mức độ khô hạn càng tăng → sự đa dạng sinh học càng giảm.

4. Đúng. Ở vùng Bắc Cực chỉ có biome đặc trưng là đồng rêu hàn đới.

Đáp án đúng là: A

Các khu sinh học dưới nước được phân chia chủ yếu dựa vào đặc điểm môi trường nước và các loài sinh vật, không được phân chia theo tiêu chí khí hậu và lượng mưa.

- Trong thời gian trồng các loại cây khác không phải cây họ Đậu, vi khuẩn Rhizobium có sống trong đất.

- Giải thích: Vi khuẩn Rhizobium có trong đất, có thể xâm nhiễm vào rễ cây họ Đậu tạo thành nốt sần cho nên còn gọi là vi khuẩn nốt sần. Sự xâm nhiễm vào rễ cây họ Đậu không quyết định khả năng sống của vi khuẩn Rhizobium nhưng mối quan hệ giữa chúng vẫn được coi là mối quan hệ cộng sinh vì khi sống chung chúng tạo thành thể thống nhất. Mặt khác, khi không sống cộng sinh với cây họ Đậu, vi khuẩn Rhizobium không có khả năng cố định nitrogen.

- Kích thước tương đối của quần thể loài trên đảo = 35 × 39 : 12 = 124 cá thể.

- Kích thước tương đối của quần thể loài trên đất liền = 41 × 34 : 10 = 139 cá thể.

Những thành phần chính của hệ sinh thái trên:

- Sinh cảnh: khí hậu (ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa, gió,…), các chất vô cơ (nước, NaCl, CO2,…), các chất hữu cơ (cành lá rơi rụng, xác sinh vật, chất thải sinh vật,…).

- Quần xã sinh vật: quần thể lúa, quần thể cây nhãn, các quần thể cá trong ao, các chủng vi khuẩn, nấm,…

- Nếu toàn bộ người dân được chuyển tới nơi ở mới và ở đây không còn chịu tác động của con người thì thảm thực vật ở khu vực này có thể thay đổi.

- Xu hướng thay đổi của thảm thực vật: Những cây trồng nông nghiệp bị giảm dần do không được chăm sóc và trồng bổ sung. Những cây cỏ, cây bụi, cây ưa sáng dần dần chiếm ưu thế. Cuối cùng, hình thành nên quần xã đỉnh cực với thảm thực vật phân tầng: tầng trên là tầng của các cây ưa sáng, tầng dưới là tầng của các cây ưa bóng.

- Nhóm sinh vật chiếm ưu thế là thực vật.

- Quá trình diễn thế sinh thái trong tự nhiên lại thường diễn ra theo một trình tự nhất định vì diễn thế sinh thái có tính quy luật và gắn liền với sự thay đổi của các nhân tố vô sinh (điều kiện chiếu sáng, thổ nhưỡng,…).

- Quá trình diễn thế sinh thái trong tự nhiên có thể dẫn đến hình thành một quần xã tương đối ổn định vì trong quá trình diễn thế, các yếu tố cấu trúc, những mối quan hệ giữa các loài trong quần xã dần được hình thành, Nhờ đó, quần xã thiết lập được trạng thái cân bằng, tồn tại và phát triển một cách ổn định tương đối theo thời gian (quần xã đỉnh cực).

Ba nguyên nhân giải thích vì sao sau khi đốt rừng làm nương, đất nhanh chóng bị thoái hóa, cạn kiệt chất dinh dưỡng:

- Chặt đốt rừng làm nương rẫy: Việc chặt phá rừng làm mất lớp bao phủ bề mặt khiến đất bị rửa trôi, xói mòn nhanh chóng.

- Trồng độc canh: Cho dù đất phù sa phì nhiêu màu mỡ, sau một thời gian canh tác độc canh sẽ dẫn đến đất bị thoái hóa theo con đường bạc màu hóa hoặc (đất chua, mất chất hữu cơ, mất kết cấu đất, kiệt quệ chất dinh dưỡng), làm giảm khả năng sản xuất, năng suất cây trồng thấp và bấp bênh.

- Lạm dụng phân bón hóa học: Việc sử dụng quá nhiều phân bón hóa học, lúc này đất bị tồn dư chất hóa học cây trồng chưa hấp thu kịp, lượng chất dư thừa làm cho đất bị acid hóa, dẫn đến tình trạng đất bị chua, đất trồng bị ngộ độc dẫn đến tình trạng cây trồng phát triển còi cọc, năng suất kém.

Biện pháp để có thể trồng cây lương thực một cách lâu dài mà không phải chuyển đi nơi khác:

- Bảo vệ và trồng rừng: Tăng mật độ cây xanh, trồng rừng và bảo vệ rừng để làm tăng nguồn nước ngầm, chống xói mòn; tránh trực di các chất dinh dưỡng trong đất và bảo vệ cấu trúc đất.

- Tưới tiêu hợp lí: Nhằm đảm bảo sử dụng được lượng nước hữu hiệu cho cây, vừa giữ ẩm cho đất, tránh được sự thất thoát nước trên bề mặt, cũng như xói mòn và rửa trôi đất khi tưới.

- Luân canh cây trồng: Bằng việc trồng luân canh với các loại cây có khả năng cung cấp lại dinh dưỡng cho đất sẽ giúp bảo vệ đất trồng khỏi bị thoái hóa và bổ sung lại các dinh dưỡng trong đất bị mất đi do cây trồng hấp thu qua quá trình canh tác.

- Bổ sung các chất hữu cơ cho đất: Bón phân hữu cơ một phần giúp cung cấp dinh dưỡng lại cho đất một phần cải thiện cấu trúc đất, làm cho môi trường đất trở nên khỏe mạnh, giúp bổ sung các vi sinh vật cho đất làm cho cây trồng có thể phát triển tốt.

Lưới thức ăn của quần xã:

Hai lí do giải thích vì sao chuỗi thức ăn ở dưới nước thường dài hơn so với chuỗi thức ăn ở trên cạn:

- Động vật dưới nước có hiệu suất sinh thái cao hơn động vật của hệ sinh thái trên cạn: Môi trường dưới nước ổn định hơn môi trường trên cạn và hầu hết động vật sống trong nước là động vật biến nhiệt, không mất năng lượng cho việc điều hòa thân nhiệt nên lượng năng lượng thất thoát của động vật sống trong nước thấp hơn. Đồng thời, môi trường nước nâng đỡ nên động vật di chuyển dễ dàng và cần ít năng lượng hơn so với động vật di chuyển trên cạn.

- Sinh vật sản xuất của hệ sinh thái dưới nước chủ yếu là vi tảo. Vi tảo có chứa hàm lượng dinh dưỡng cao và dễ tiêu hóa nên hiệu suất tiêu hóa của động vật tiêu thụ bậc 1 thường cao.

Vẽ mũi tên vào hình chỉ chiều hướng tăng dần của nhiệt độ: Nhiệt độ tăng dần từ vùng Cực đến vùng nhiệt đới.