Giải SBT Sinh học 12 Chân trời sáng tạo Bài 8: Các quy luật di truyền của Morgan và di truyền giới tính có đáp án

Để phát hiện quy luật di truyền liên kết, Morgan đã sử dụng

A. phép lai phân tích.

B. phép lai thuận nghịch.

C. phép lai phân tích và phép lai thuận nghịch.

D. phép lai xa.

Trong các nhận định sau, nhận định nào đúng về liên kết gene?

A. Mỗi gene quy định một tính trạng nằm trên mỗi cặp nhiễm sắc thể khác nhau.

B. Các gene không allele nằm trên một nhiễm sắc thể tạo thành nhóm gene liên kết.

C. Các gene allele nằm trên một nhiễm sắc thể tạo thành nhóm gene liên kết.

D. Các gene không allele nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau.

Trong trường hợp các gene liên kết hoàn toàn, một gene quy định một tính trạng, các gene quy định tính trạng trội hoàn toàn, tỉ lệ phân li kiểu gene và kiểu hình trong phép lai $\frac{{ABD}}{{abd}} \times \frac{{ABD}}{{abd}}$ sẽ có kết quả giống kết quả của

A. tương tác gene.

C. lai hai cặp tính trạng.

B. trường hợp đa hiệu.

D. lai một cặp tính trạng.

Trong quá trình giảm phân của một tế bào sinh tinh ở cơ thể, xét kiểu gene $\frac{{AB}}{{ab}}$, nếu có hoán vị giữa allele A và a, theo lí thuyết, số loại giao tử và tỉ lệ từng loại giao tử được tạo ra từ quá trình giảm phân của tế bào trên là bao nhiêu? Cho biết không có đột biến xảy ra.

A. 2 loại với tỉ lệ 1 : 1.

B. 4 loại với tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1.

C. 2 loại với tỉ lệ phụ thuộc vào tần số hoán vị gene.

D. 4 loại với tỉ lệ phụ thuộc vào tần số hoán vị gene.

Bản chất của liên kết gene là

A. sự di truyền của các tính trạng không phụ thuộc vào nhau.

B. sự di truyền đồng thời của các tính trạng do một gene quy định.

C. sự di truyền các tính trạng do các gene trên cùng một nhiễm sắc thể quy định.

D. sự di truyền các tính trạng do các gene không allele nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau.

Hiện tượng liên kết gene có ý nghĩa gì?

A. Cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa và chọn giống.

B. Tạo biến dị tổ hợp, làm tăng tính đa dạng của sinh giới.

C. Tạo điều kiện cho các gene quý trên hai nhiễm sắc thể đồng dạng có điều kiện tái tổ hợp và di truyền cùng nhau.

D. Đảm bảo sự di truyền bền vững từng nhóm gene quý và hạn chế biến dị tổ hợp.

Đặc điểm nào dưới đây không đúng khi nói về cặp nhiễm sắc thể giới tính?

A. Chỉ gồm có một cặp nhiễm sắc thể, đôi khi chỉ một chiếc.

B. Khác nhau ở giới đực và cái.

C. Ở một số trường hợp, con đực chỉ có một nhiễm sắc thể giới tính X, còn con cái thì có đủ hai nhiễm sắc thể giới tính X.

D. Con đực luôn mang cặp nhiễm sắc thể giới tính XY, con cái luôn mang cặp nhiễm sắc thể giới tính XX.

Sự di truyền của các tính trạng được quy định bởi gene trên nhiễm sắc thể Y có đặc điểm là gì?

A. Chỉ biểu hiện ở cơ thể đực.

B. Chỉ biểu hiện ở cơ thể cái.

C. Có hiện tượng di truyền chéo.

D. Chỉ biểu hiện ở cơ thể XY.

Ở ruồi giấm, allele A quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định mắt trắng. Trong trường hợp không xảy ra đột biến, phép lai nào sau đây cho đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 2 ruồi cái mắt đỏ : 1 ruồi đực mắt đỏ : 1 ruồi đực mắt trắng?

A. X$^{A}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y.

B. X$^{A}$X$^{A}$ × X$^{a}$Y.

C. X$^{A}$X$^{a}$ × X$^{a}$Y.

D. X$^{a}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y.

Cho một cây lưỡng bội (I) lần lượt giao phấn với hai cây lưỡng bội khác cùng loài, thu được kết quả sau:

- Với cây thứ nhất, đời con gồm: 0,45 cây thân cao, quả tròn; 0,2 cây thân thấp, quả bầu dục; 0,3 cây thân cao, quả bầu dục; 0,05 cây thân thấp, quả tròn.

- Với cây thứ hai, đời con gồm: 0,45 cây thân cao, quả tròn; 0,2 cây thân thấp, quả bầu dục; 0,05 cây thân cao, quả bầu dục; 0,3 cây thân thấp, quả tròn.

Cho biết: Tính trạng chiều cao cây được quy định bởi một gene có 2 allele (A và a), tính trạng hình dạng quả được quy định bởi một gene có 2 allele ( B và b), các cặp gene này đều nằm trên nhiễm sắc thể thường và không có đột biến xảy ra. Kiểu gene của cây lưỡng bội (I) là

A. $\frac{{Ab}}{{aB}}.$

В. $\frac{{AB}}{{ab}}.$

C. $\frac{{aB}}{{ab}}.$

D. $\frac{{Ab}}{{ab}}.$

Cho cây (P) dị hợp 2 cặp gene (A, a và B, b) tự thụ phấn thu được F$_{1}$, có 10 loại kiểu gene, trong đó tổng tỉ lệ kiểu gene đồng hợp 2 cặp gene trội là 16 %. Theo lí thuyết, loại kiểu gene có 2 allele trội ở F$_{1}$ chiếm tỉ lệ là

A. 36 %.

B. 44 %.

C. 32 %.

D. 34 %.

Ở một loài thực vật, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa vàng. Hai cặp gene này nằm trên cặp nhiễm sắc thể tương đồng số 1. Alele D quy định lá có nhiều răng cưa trội hoàn toàn so với allele d quy định lá có ít răng cưa, cặp gene Dd nằm trên cặp nhiễm sắc thể tương đồng số 2. Cho giao phấn giữa hai cây (P) đều thuần chủng được F$_{1}$ dị hợp về ba cặp gene trên. Cho F$_{1}$ giao phấn với nhau thu được F$_{2}$, trong đó, cây có kiểu hình thân thấp, hoa vàng, quả dài chiếm tỉ lệ 4%. Biết rằng hoán vị gene xảy ra cả trong quá trình phát sinh giao tử đực và giao tử cái với tần số bằng nhau. Tính theo lí thuyết, cây có kiểu hình thân cao, hoa đỏ, lá có nhiều răng cưa ở F$_{2}$ chiếm tỉ lệ:

A. 54,0 %.

B. 66,0 %.

C. 16,5 %.

D. 49,5 %.

Trong quá trình giảm phân của một tế bào sinh trứng ở cơ thể có kiểu gene $\frac{{Ab}}{{aB}}Dd$ đã xảy ra hoán vị giữa allele A và a. Cho biết không có đột biến xảy ra, tính theo lí thuyết, số loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử được tạo ra từ quá trình giảm phân của tế bào trên là

A. 4 loại với tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1.

B. 4 loại với tỉ lệ phụ thuộc vào tần số hoán vị gene.

C. 1 loại với tỉ lệ 100 %.

D. 8 loại với tỉ lệ tuỳ thuộc vào tần số hoán vị gene.

Cho biết mỗi gene quy định một tính trạng, các gene trội là trội hoàn toàn, tần số hoán vị gene giữa các gene A và B là 20%. Xét phép lai: $\frac{{Ab}}{{aB}}{X^{DE}}{X^{dE}} \times \frac{{Ab}}{{ab}}{X^{dE}}Y,$ theo lí thuyết, tỉ lệ đời con có kiểu hình A-bbddE- là:

A. 12,5 %.

B. 15,5 %.

C. 11,25 %.

D. 22,5 %.

Cho các cơ thể có các kiểu gene như sau:

$1.\frac{{AB}}{{ab}}.$ $2.\frac{{Ab}}{{aB}}.$ $3.\frac{{AB}}{{aB}}.$ $4.\frac{{AB}}{{Ab}}.$ $5.\frac{{Ab}}{{ab}}.$

$6.\frac{{ABD}}{{abd}}.$ $7.\frac{{AbD}}{{abD}}.$ $8.\frac{{ABD}}{{ABD}}.$ $9.\frac{{ABDE}}{{abde}}.$ $10.\frac{{ABDE}}{{ABDE}}.$

Nhận định nào sau đây là đúng?

A. Các kiểu gene 1, 2, 6, 7, 9 có thể xảy ra hoán vị.

B. Các kiểu gene 1, 2, 6, 9 có thể xảy ra hoán vị.

C. Các kiểu gene 3, 5, 8, 10 có thể xảy ra hoán vị.

D. Tất cả các kiểu gene trên đều xảy ra hoán vị.

Ở một loài thực vật, cho biết A quy định thân cao trội hoàn toàn so với a quy định thân thấp; B quy định chín sớm trội hoàn toàn so với b quy định chín muộn. Cho một cây thân cao, chín sớm (P) tự thụ phấn, thu được F$_{1}$ có 4 loại kiểu hình, trong đó có 53,24% số cây thân cao, chín sớm. Biết không xảy ra đột biến, diễn biến tế bào phát sinh hạt phấn và noãn là như nhau. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) Ở F$_{1}$, kiểu hình thân cao, chín sớm thuần chủng chiếm tỉ lệ là 3,24%.

b) Ở F$_{1}$, kiểu hình thân thấp, chín sớm thuần chủng chiếm tỉ lệ là 10,24%.

c) Ở F$_{1}$, tổng số cá thể đồng hợp hai cặp gene chiếm tỉ lệ là 26,96%.

d) Ở F$_{1}$, tổng số cá thể dị hợp một cặp gene chiếm tỉ lệ là 23,04%.

Ở một loài động vật, xét 2 cặp gene cùng nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể thường; mỗi gene quy định một tính trạng, mỗi gene đều có 2 allele và các allele trội là trội hoàn toàn. Biết rằng không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con gồm toàn cá thể dị hợp tử về 1 cặp gene.

b) Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con có 5 loại kiểu gene.

c) Cho cơ thể dị hợp tử về 2 cặp gene lai với cơ thể dị hợp tử về 1 cặp gene, thu được đời con có số cá thể dị hợp tử về 2 cặp gene chiếm 25%.

d) Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 3 : 1.

Ở một loài động vật, xét 3 phép lai sau:

Phép lai 1: (P) X$^{A}$X$^{A}$ × X$^{a}$Y.

Phép lai 2: (P) X$^{a}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y.

Phép lai 3: (P) Dd × Dd.

Biết rằng mỗi gene quy định một tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn và không xảy ra đột biến; các phép lai trên đều tạo ra F$_{1}$, các cá thể F$_{1}$ của mỗi phép lai ngẫu phối với nhau tạo ra F$_{2}$. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) 2 phép lai đều cho F$_{2}$ có kiểu hình giống nhau ở hai giới.

b) 2 phép lai đều cho F$_{2}$ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 3 cá thể mang kiểu hình trội : 1 cá thể mang kiểu hình lặn.

c) 1 phép lai cho F$_{2}$ có kiểu hình lặn chỉ gặp ở một giới.

d) 2 phép lai đều cho F$_{2}$ có tỉ lệ phân li kiểu gene giống với tỉ lệ phân li kiểu hình.

Ở bọ cánh cứng, khi lai bọ cánh cứng cái có cánh màu nâu với con đực có cánh màu xám người ta thu được F$_{1}$ đều có cánh màu xám. Cho các con F$_{1}$ giao phối ngẫu nhiên với nhau, người ta thu được F$_{2}$ với tỉ lệ: 1/4 con cái có cánh màu nâu; 1/4 con cái có cánh màu xám; 2/4 con đực có cánh màu xám.

Hãy:

a) Xác định tính trạng trội, lặn.

b) Xác định kiểu gene của cặp bố mẹ đem lai.

c) Dự đoán các con ở thế hệ F$_{1}$ có kiểu gene như thế nào.

Cho các con cá thuần chủng vảy đỏ lai với vảy trắng thu được F$_{1}$ đồng tính, cho F$_{1}$ lai với nhau thu được F$_{2}$ phân li với tỉ lệ: 75% cá thể cơ vảy đỏ : 25% cá thể có vảy trắng (vảy trắng toàn cá cái). Hãy:

a) Xác định tính trạng trội, lặn.

b) Xác định kiểu gene của cặp bố mẹ đem lai.

c) Dự đoán các con ở thế hệ F$_{1}$ có kiểu gene như thế nào.

Cho ruồi giấm cái mắt đỏ giao phối với ruồi giấm đực mắt trắng (P) thu được F$_{1}$ toàn ruồi mắt đỏ. Cho ruồi F$_{1}$ giao phối với nhau thu được F$_{2}$ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 3 ruồi mắt đỏ : 1 ruồi mắt trắng; trong đó, tất cả ruồi mắt trắng đều là ruồi đực. Cho biết tính trạng màu mắt ở ruồi giấm do một gene có 2 allele quy định. Hãy trả lời các câu hỏi sau:

a) Kiểu gene của cặp bố mẹ đem lai như thế nào?

b) Thế hệ F$_{1}$ có những loại kiểu gene nào?

c) Thế hệ F$_{2}$ có những loại kiểu gene nào?

d) Cho ruồi F$_{2}$ giao phối ngẫu nhiên với nhau, theo lí thuyết, F$_{3}$ có số ruồi mắt đỏ chiếm tỉ lệ bao nhiêu?

Lai cây hoa đỏ, thân cao thuần chủng với cây hoa vàng, thân thấp thu được F$_{1}$ 100% hoa tím, thân cao. Cho các cây F$_{1}$ lai phân tích được F$_{2}$ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 20% tím, thấp : 20% vàng, thấp : 20% đỏ, cao : 20% trắng, cao : 5% tím, cao : 5% vàng, cao : 5% đỏ, thấp : 5% trắng, thấp. Hãy:

a) Xác định kiểu gene của F$_{1}$, tỉ lệ phân li kiểu gene và kiểu hình của F$_{2}$ đối với tính trạng màu sắc hoa.

b) Xác định kiểu gene của F$_{1}$, tỉ lệ phân li kiểu gene và kiểu hình của F$_{2}$ đối với tính trạng chiều cao cây.

c) Xác định kiểu gene của F$_{1}$.

d) Xác định tần số hoán vị trong trường hợp có hoán vị gene.

Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm trên đối tượng ruồi giấm. Sau khi thống nhất, nhóm học sinh quyết định nghiên cứu tính trạng chiều dài râu (râu dài, râu ngắn) và chân (chân dài, chân ngắn) của ruồi.

a) Hãy trình bày thiết kế thí nghiệm để xác định tính trạng trội, lặn.

b) Làm thế nào để xác định gene quy định tính trạng chiều dài râu và chân liên kết gene hay phân li độc lập?

c) Giả thiết gene quy định chiều dài râu và chân của ruồi giấm nằm trên cùng một nhiễm sắc thể, hãy trình bày cách xác định khoảng cách của 2 gene này.

d) Hãy xây dựng một quy trình hoàn chỉnh để xác định quy luật di truyền chi phối 2 tính trạng nêu trên.

Một nhóm học sinh mong muốn tìm thêm những tính trạng liên kết với nhiễm sắc thể giới tính X của ruồi giấm. Nhóm thảo luận và thống nhất cách thức tiến hành tuân theo đúng cách thức của Morgan. Có một số ý kiến đưa ra như sau:

a) Để tạo ra ruồi bố, mẹ thuần chủng thì cần cho chúng tự phối.

b) Để xác định tính trạng do gene trội hay lặn quy định thì nên cho hai cá thể ruồi có cùng tính trạng dự định nghiên cứu lai với nhau, nếu thế hệ lai xuất hiện tính trạng khác bố mẹ thì tính trạng đó do gene lặn quy định.

c) Nếu ruồi bố có tính trạng trội, tính trạng này không xuất hiện ở những con cái của thế hệ lai thì có thể kết luận tính trạng nghiên cứu liên kết với giới tính X.

d) Nếu ruồi bố có tính trạng trội, tính trạng này xuất hiện ở 100 % con cái của thế hệ lai thì có thể kết luận tính trạng nghiên cứu liên kết với giới tính X.

e) Nếu ruồi mẹ có tính trạng lặn, tính trạng này xuất hiện ở 100 % con đực của thế hệ lai thì có thể kết luận tính trạng nghiên cứu liên kết với giới tính X.

Hãy cho biết trong các nhận định trên, nhận định nào là đúng.