Giải SBT Sinh học 12 Chân trời sáng tạo Bài 28: Phát triển bền vững có đáp án

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của thế hệ tương lai.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

Để phát triển bền vững cần phải có sự kết hợp cân đối, hài hòa ba trụ cột phát triển: Kinh tế, xã hội và môi trường.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

D. Sai. Suy thoái môi trường dẫn tới suy giảm các nguồn lực tự nhiên (đất đai, nguồn nước, cảnh quan,…) để phát triển kinh tế → Suy thoái môi trường không giúp gia tăng phát triển kinh tế.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Cả 6 biện pháp đều là biện pháp phát triển bền vững:

(1) Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên.

(2) Hạn chế gây ô nhiễm môi trường.

(3) Bảo tồn đa dạng sinh học.

(4) Phát triển nông nghiệp bền vững.

(5) Kiểm soát phát triển dân số.

(6) Giáo dục bảo vệ môi trường.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Theo số liệu Hình 28.1, nếu diện tích trên hòn đảo này là 10 000 km thì có khoảng 90 loài chim, nếu diện tích trên hòn đảo này là 1 000 km thì có khoảng 60 loài chim → Giả sử do những biến đổi của điều kiện tự nhiên, diện tích trên hòn đảo này giảm từ 10 000 km$^{2}$ xuống còn 1000 km$^{2}$ thì khoảng 30% phần trăm loài chim sẽ bị biến mất.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Trong các nguyên nhân trên, các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường gồm:

(1) Hoạt động của núi lửa, phân giải xác sinh vật.

(4) Sử dụng các loại phân bón hóa học.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

(1) Đúng. Nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ môi trường bằng cách trang bị cho người dân kiến thức cơ bản về môi trường, những tác hại do ô nhiễm môi trường.

(2) Sai. Hệ thống pháp luật về môi trường cần được điều chỉnh và hoàn thiện dần để phù hợp với thực tế.

(3) Sai. Sử dụng phân bón vi sinh thay cho phân bón hóa học là biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường chứ không phải biện pháp sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên.

(4) Đúng. Áp dụng thành tựu khoa học tiên tiến, đổi mới công nghệ; sử dụng trang thiết bị và các phương tiện kĩ thuật hiện đại vào khai thác tài nguyên, xử lí môi trường,...

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

D. Sai. Tăng cường sử dụng các sinh vật biến đổi gene không phải biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học. Đối với các sinh vật biến đổi gene cần quản lí rủi ro khi sử dụng một cách chặt chẽ.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

Trong các nguyên nhân trên, có 4 nguyên nhân gây suy giảm đa dạng sinh học:

(2) Biến đổi khí hậu.

(4) Sự du nhập của các loài ngoại lai xâm hại.

(5) Tạo các giống cây trồng, vật nuôi mới.

(6) Tạo sinh vật biến đổi gene.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Việc quản lí rừng thông để bảo tồn các loài chim gõ kiến mào đỏ ở Đông Nam nước Mỹ là hình thức bảo tồn tại chỗ và có đặc điểm là có thể xảy ra những nguy cơ, rủi ro, thảm hoạ do con người hoặc tự nhiên gây ra.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

Nông nghiệp bền vững là một hệ thống nông nghiệp có sự cân bằng giữa tính ổn định của môi trường, tính phù hợp xã hội và tính khả thi về kinh tế.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

Mục tiêu của nông nghiệp bền vững là: Đảm bảo được nhu cầu nông sản cho hiện tại, giảm thiểu những tác động xấu đến môi trường và duy trì được tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ tương lai.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

Một số vấn đề bất cập về dân số: dân số tăng nhanh, khó kiểm soát; phân bố dân số không đều (mật độ dân số thành thị cao gấp nhiều lần ở nông thôn); tình trạng mất cân bằng giới tính; bất hợp lí trong cơ cấu dân số (nguồn lao động trẻ quá cao gây nên áp lực về vấn đề việc làm hoặc dân số già).

→ Trong các vấn đề được đề cập trên, các vấn đề bất cập về dân số hiện nay là: (1), (3), (4).

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

(1) Đúng. Nhìn chung, nồng độ hợp chất PCB tăng dần khi chuyển dần qua các bậc dinh dưỡng của lưới thức ăn → Có hiện tượng khuếch đại sinh học hợp chất PCB trong lưới thức ăn của hồ Great.

(2) Sai. Nồng độ PCB cao nhất ở trứng chim hải âu, cao gấp 124 : 0,25 = 496 lần so với động vật phù du của lưới thức ăn.

(3) Đúng. Nồng độ chất độc cao gây hại cho sinh vật → Khuếch đại sinh học có thể gây suy giảm đa dạng sinh học.

(4) Đúng. Thực hiện các biện pháp quản lí chất thải hiệu quả như tái chế, xử lí và loại bỏ an toàn chất thải công nghiệp, chất thải y tế và chất thải từ hộ gia đình có thể làm giảm hiện tượng khuếch đại sinh học trong môi trường.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

Có 2 nguyên nhân khi nói về nguyên nhân của sự thay đổi lượng cá tuyết khai thác được ở khu vực này: (3), (4).

(1) Sai. Không có căn cứ khẳng định biến đổi khí hậu diễn ra vào những năm 1955 gây tuyệt chủng loài cá này ở khu vực Canada.

(2) Sai. Những năm 1960, sản lượng đánh bắt cá tuyết giảm nhưng sự giảm này có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, không có căn cứ khẳng định các cá nhỏ là thức ăn của cá tuyết bị khai thác mạnh mẽ vào những năm 1960 là nguyên nhân của việc suy giảm sản lượng cá tuyết.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

A. Đúng. Đồ thị X có sự biến động mạnh → Đồ thị (X) tương ứng với hàm lượng nitrogen trong dòng sông gần khu rừng bị ảnh hưởng của nạn phá rừng.

B. Đúng. Đồ thị Y có sự ổn định nhất định → Đồ thị (Y) tương ứng với hàm lượng nitrogen trong dòng sông gần khu rừng không bị ảnh hưởng của nạn phá rừng.

C. Đúng. Nitrogen trong đất nếu không được thực vật hấp thụ thì phần lớn chúng sẽ ngấm theo mạch nước ngầm rồi chảy ra sông. Bằng chứng là hàm lượng nitrogen trong dòng sông gần khu rừng bị ảnh hưởng của nạn phá rừng có giai đoạn tăng mạnh tương ứng với giai đoạn rừng bị chặt phá.

D. Sai. Hiện tượng phú dưỡng là hậu quả của việc hàm lượng nitrogen trong dòng sông tăng mạnh sau khi rừng bị chặt phá. Còn sau năm 1968, sự giảm mạnh nồng độ nitrogen trong dòng sông ở gần cánh rừng bị chặt phá có thể là do rừng dần phục hồi, các sinh vật dưới nước sử dụng,…

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

A. Sai. Không phải người dân của các quốc gia ở khu vực châu Âu luôn sử dụng nhiều năng lượng và ở khu vực châu Á luôn sử dụng ít năng lượng; ví dụ Peru, Chile,… sử dụng ít năng lượng; South Korea, Japan,… sử dụng nhiều năng lượng.

B. Đúng. Người dân của các quốc gia công nghiệp hóa, giàu có sử dụng nhiều năng lượng hơn do như cầu cao về năng lượng cho sản xuất và sinh hoạt.

C. Sai. Không phải cứ người dân của các quốc gia đông dân nhất sử dụng nhiều năng lượng nhất ví dụ như China đông dân nhưng không sử dụng nhiều năng lượng như Canada có dân số thấp hơn.

D. Sai. Không phải các quốc gia nói tiếng Anh có xu hướng sử dụng nhiều năng lượng hơn ví dụ Bangladesh cũng nói tiếng Anh nhưng sử dụng ít năng lượng.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

(1) Sai. Phosphorus là chất dinh dưỡng được thực vật sử dụng nhiều nhất trong hình thành năng suất từ nguồn đầu vào (gần 40 % so với nguồn đầu vào).

(2) Đúng. Calcium bị thất thoát nhiều nhất do rửa trôi vào các dòng chảy (24,32 % so với nguồn đầu vào).

(3) Sai. Một phần các chất dinh dưỡng được cung cấp từ nước mưa và phân bón đã tham gia hình thành năng suất cây trồng, sự thất thoát là đáng kể nhất là đối với calcium, potassium.

(4) Đúng. Phân bón hữu cơ có thời gian phân giải chậm nên sẽ hạn chế được tình trạng rửa trôi chất dinh dưỡng.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

(1) Sai. Các nước có nền kinh tế phát triển có môi trường bị ô nhiễm hơn.

(2) Sai. Các nước có nền kinh tế đang phát triển có sự khai thác nguồn tài nguyên và mức độ ô nhiễm môi trường thấp hơn các nước có nền kinh tế phát triển.

(3) Đúng. Có bất bình đẳng xã hội trong tiếp cận và sử dụng tài nguyên giữa các nước phát triển và đang phát triển thể hiện ở sự chênh lệch nguồn tài nguyên sử dụng.

(4) Đúng. Bảo vệ môi trường là một trong những biện pháp chủ yếu để có thể phát triển bền vững → Để có thể phát triển bền vững cần có sự hợp tác giữa các quốc gia trong công tác bảo vệ môi trường.

Lời giải:

a) Sai, khi đất nước này theo đuổi mục tiêu bảo tồn điều kiện sống của quốc gia thì đất nước này được cải tiến mạnh mẽ, số trẻ tử vong giảm mạnh (đường đồ thị 1) và tuổi thọ trung bình tăng dần (đường đồ thị 2).

b) Đúng, tỉ lệ tử vong ở trẻ giảm và tuổi thọ trung bình tăng là một trong những nguyên nhân gia tăng dân số của quốc gia Costa Rica trong giai đoạn này.

c) Đúng, khi dân số gia tăng quá mức thì các yếu tố môi trường và kinh tế đều bị ảnh hưởng xấu, phá vỡ sự phát triển bền vững.

d) Sai, không đủ cơ sở để đưa ra kết luận này. Các yếu tố như: môi trường, giáo dục, chính sách xã hội,... đều góp phần gia tăng sức khoẻ của người dân ở quốc gia này.

Lời giải:

- Từ thông tin trên đồ thị: năm 1500 có khoảng 36 triệu ha, năm 1935 có khoảng 8 triệu ha, và năm 2004 có khoảng 1 triệu ha.

- Giai đoạn từ năm 1500 - 1935: 435 năm bị mất 28 triệu ha, vậy trung bình mỗi năm bị mất khoảng 64 000 ha.

- Giai đoạn từ năm 1935 - 2004: 69 năm bị mất 7 triệu ha, vậy trung bình mỗi năm mất khoảng 100 000 ha.

Như vậy tỉ lệ diện tích rừng thông bị mất hằng năm của giai đoạn từ năm 1935 - 2004 là cao nhất.

Lời giải:

a)

- Phân mảnh nơi ở là chia nhỏ nơi ở thành các vùng biệt lập → Tài nguyên tự nhiên không đủ → cạnh tranh gay gắt giữa các loài và trong nội bộ loài → giảm đa dạng loài.

- Sự phân mảnh làm giảm khả năng di chuyển giữa các vùng sống, ảnh hưởng đến khả năng tìm kiếm thức ăn, đối tác sinh sản và các khu vực an toàn. Điều này có thể dẫn đến cô lập các cá thể và giảm sự trao đổi gene giữa chúng, làm giảm đa dạng gene của quần xã.

- Khi nơi ở phân thành nhiều vùng nhỏ - tạo nhiều vùng biên có điều kiện môi trường dễ biến động → một số loài ở đó có thể trở thành loài chủ chốt lấn át các loài khác, một số loài không thích nghi bị chết → đa dạng loài giảm.

b)

- Loài A xuất hiện ở khu vực có diện tích vùng biên ít đến trung bình, cho đến khi tỉ lệ giữa chu vi và diện tích rất cao tức diện tích vùng biên rất lớn thì sự xuất hiện loài A giảm đáng kể, và do đó loài A có thể được tìm thấy trong cả hai thiết kế khu bảo tồn.

- Loài B chủ yếu xuất hiện ở khu vực có diện tích vùng biên rất ít, do đó nó có xác suất xuất hiện cao hơn ở những mảnh có tỉ lệ chu vi trên diện tích thấp hơn, và do đó thiết kế 1 sẽ là tốt nhất.

- Loài C hoạt động tốt nhất với tỉ lệ chu vi trên diện tích ở mức trung bình hay diện tích vùng biên ở mức trung bình và do đó sẽ hoạt động tốt hơn với thiết kế 2 (thiết kế có nhiều diện tích vùng biên hơn thiết kế 1).

Lời giải:

a)

- Quan sát đồ thị hình A có thể thấy kết quả của việc phục hồi quần thể hàu là thành công.

- Sau khi phục hồi đã có sự gia tăng đáng kể mật độ hàu trưởng thành (700 con/m$^{2}$) và con non (350 con/m$^{2}$) so với môi trường sống chưa được phục hồi (mật độ hàu khoảng từ 2 - 4 con/m$^{2}$).

b) Để phục hồi quần thể hàu, có thể sử dụng những biện pháp sau:

- Thiết lập các khu vực bảo tồn hoặc khu vực quản lí đặc biệt cho hàu, nơi mà hoạt động khai thác được hạn chế hoặc cấm để bảo vệ quần thể hàu.

- Tái tạo hoặc cải thiện môi trường sống tự nhiên của hàu, bao gồm việc cải thiện chất lượng nước, khôi phục cấu trúc của đáy biển và tạo ra các điều kiện sống lí tưởng cho việc sinh sản và phát triển của hàu.

- Áp dụng các biện pháp để giảm khai thác quá mức hàu, bao gồm việc thiết lập các quy định mới, kiểm soát kích thước tàu và công cụ khai thác, thúc đẩy sự tuân thủ các quy định.

- Thực hiện các chương trình giám sát quần thể hàu để đánh giá hiệu quả của các biện pháp phục hồi, tiến hành nghiên cứu để hiểu rõ hơn về sinh thái và động lực học của quần thể hàu.

- Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương và các bên liên quan trong việc thực hiện các biện pháp phục hồi, bảo vệ và quản lí quần thể hàu.

Lời giải:

a)

- Vào khoảng năm 2000, nồng độ CO$_{2}$ tăng mạnh từ 250 ppm đến 400 ppm.

- Nguyên nhân chính làm tăng lượng khí thải CO$_{2}$ vào bầu khí quyển là do hoạt động của con người, đặc biệt là việc đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (như than đá, dầu mỏ và khí đốt) để sản xuất năng lượng và các hoạt động công nghiệp. Các hoạt động này phát ra lượng khí CO$_{2}$ vào không khí, góp phần vào hiện tượng nhiệt đới toàn cầu và biến đổi khí hậu.

- Biện pháp khắc phục:

+ Sử dụng năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, gió, thủy điện, giảm lượng khí thải CO$_{2}$ phát ra.

+ Rừng đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ CO$_{2}$ từ không khí và sản xuất oxygen, do đó, bảo vệ và tái tạo rừng có thể giúp giảm lượng CO$_{2}$ trong không khí.

+ Thúc đẩy việc sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, xe hơi điện và xe đạp để giảm lượng khí thải CO$_{2}$ từ phương tiện cá nhân;...

b)

- Khí nhà kính là các chất khí có khả năng hấp thụ và phát ra năng lượng bức xạ ở bước sóng nhiệt hồng ngoại, gây ra hiệu ứng nhà kính. Do vậy, khí CH$_{4}$ và N$_{2}$O cũng là khí nhà kính.

- Nếu mức tăng nhiệt độ của Trái Đất ở vĩ độ cao (vùng rừng lá kim phương bắc) và vĩ độ thấp (vùng rừng mưa nhiệt đới) bằng nhau thì quần xã ở vĩ độ thấp bị tác động nhiều hơn.

+ Ở vùng vĩ độ thấp, các nhân tố sinh thái (ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa,...) có biên độ biến động không nhiều → môi trường có tính ổn định cao hơn so với ở vĩ độ cao → các loài thích nghi với môi trường ổn định nên khi nhiệt độ môi trường tăng → ảnh hưởng đến hoạt động sống của các loài.

+ Quần xã ở vĩ độ thấp có đa dạng sinh học (độ đa dạng) cao nên kích thước quần thể nhỏ khi gây biến đối khí hậu → những cá thể thích nghi kém bị chết kích thước quần thể có thể bị giảm đến/dưới kích thước tối thiểu → giảm hỗ trợ giữa các cá thể trong quần thể, tăng khả năng giao phối gần → quần thể rơi vào vòng xoáy tuyệt chủng.

Lời giải:

a)

- Tỉ lệ thụ phấn tăng ở điều kiện (1) vì số lượng quả ở điều kiện (1) là 5, cao hơn so với 2 điều kiện còn lại (khoảng 2 - 3 quả).

- Vì việc xây dựng hành lang giúp tăng (%) bướm di chuyển giữa các khu vực trong điều kiện (1) là 4% tỉ lệ thụ phấn → tăng tỉ lệ đậu quả, so với các khu vực khác không có hành lang hoặc có nhưng không được nối với khu vực khác cũng đều có mức độ di chuyển bướm thấp (khoảng 1,5 - 2%).

b) Một số tác động tiêu cực của hành lang môi trường sống như:

- Tạo điều kiện cho sự xâm lấn của một số loài ngoại lai.

- Tạo điều kiện cho sự xâm nhập của một số mầm bệnh.

- Sự di nhập của một số con vật ăn thịt con mồi.