Giải SBT Sinh 11 CTST Dinh dưỡng và tiêu hoá ở động vật có đáp án

Đáp án đúng là: D

Quá trình dinh dưỡng gồm 5 giai đoạn: Lấy thức ăn → Tiêu hoá thức ăn → Hấp thu → Đồng hoá → Thải chất cặn bã.

Đáp án đúng là: C

Bọt biển là loài động vật chưa có cơ quan tiêu hoá.

Sứa là động vật có túi tiêu hoá.

Giun đũa, cá sấu là động vật có ống tiêu hoá.

Đáp án đúng là: B

Các động vật thuộc ngành Thân lỗ là động vật chưa có cơ quan tiêu hoá → Các động vật thuộc ngành Thân lỗ có hình thức tiêu hoá nội bào.

Đáp án đúng là: A

Trong các động vật trên, trâu thuộc nhóm động vật ăn thực vật nhai lại.

Đáp án đúng là: D

Thực phẩm sạch hiểu theo nghĩa đơn giản là thực phẩm không chứa chất độc hại, tạp chất, vi sinh vật gây bệnh, đảm bảo an toàn, tốt cho sức khoẻ con người → Các vai trò đúng là: (1), (2), (3).

Đáp án đúng là: A

Các phát biểu đúng là: (1), (2), (4), (5).

(3) Sai. Tiêu hoá vi sinh vật là quá trình tiêu hoá nhờ các tác động của vi sinh vật hữu ích có trong dạ dày (tiêu hoá vi sinh vật trong dạ cỏ ở động vật nhai lại) hoặc ruột (hoạt động của vi sinh vật trong manh tràng, ruột già) để tiêu hoá thức ăn.

(6) Sai. Tiêu hoá cơ học nhờ hoạt động cắn, xé, nhai, nghiền thức ăn của miệng; sự co bóp của dạ dày; các nhu động ruột.

Đáp án đúng là: B

Các phát biểu đúng là: (1), (3).

(2) Sai. Ở động vật ăn thực vật nhai lại, thức ăn được tiêu hoá cơ học và tiêu hoá vi sinh vật tại dạ cỏ, sau đó được tiêu hoá hoá học tại dạ múi khế và ruột.

(4) Sai. Các loài trong nhóm động vật ăn thịt và động vật ăn tạp có quá trình tiêu hoá tương đối giống nhau gồm tiêu hoá cơ học, tiêu hoá hoá học và tiêu hoá vi sinh vật.

(5) Sai. Dạ dày ở chim phân hoá thành dạ dày tuyến và dạ dày cơ. Trong đó, dạ dày tuyến có vai trò tiết dịch tiêu hoá, dạ dày cơ nghiền nát thức ăn đã thấm dịch vị tiêu hoá từ dạ dày tuyến.

Đáp án đúng là: C

Các bệnh liên quan đến hệ tiêu hoá là: (1), (2), (4), (5).

(3) Sai. Nhồi máu cơ tim là bệnh liên quan đến hệ tuần hoàn.

(6) Sai. Suy thận mãn tính là bệnh liên quan đến hệ bài tiết.

Đáp án đúng là: A

Tác dụng chính của vitamin A là bảo vệ mắt, chống quáng gà và đặc biệt giúp tăng cường hệ miễn dịch và tăng trưởng ở trẻ em. Do đó, khi thiếu vitamin A, trẻ em có nguy cơ mắc bệnh quáng gà.

Đáp án đúng là: A

Chiều hướng tiến hoá của các hình thức tiêu hoá ở động vật diễn ra theo hướng: Tiêu hoá nội bào → tiêu hoá nội bào kết hợp với ngoại bào → tiêu hoá ngoại bào.

Đáp án đúng là: B

Thứ tự các bộ phận trong hệ tiêu hoá của chim bồ câu là: miệng → thực quản → diều → dạ dày tuyến → dạ dày cơ → ruột → hậu môn.

Đáp án đúng là: C

Các phát biểu đúng là: (1), (3), (4).

(2) Sai. Tiêu hoá ở động vật có túi tiêu hoá, quá trình tiêu hoá là tiêu hoá ngoại bào kết hợp với tiêu hoá nội bào. Trong đó, tiêu hoá ngoại bào thể hiện ở điểm: trên thành túi có nhiều tế bào tiết enzyme tiêu hoá vào lòng túi để biến đổi thức ăn thành các mảnh nhỏ và được hấp thụ qua màng tế bào; tiêu hoá nội bào thể hiện ở điểm: trong tế bào, các mảnh nhỏ được chuyển hoá thành những thành phần chất riêng của tế bào trong cơ thể, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của cơ thể.

Để đảm bảo dinh dưỡng hợp lí, cần thực hiện chế độ ăn như sau:

- Ăn theo nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể và phù hợp với từng đối tượng.

- Chế độ ăn phải đáp ứng đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết.

- Các chất dinh dưỡng cần thiết ở tỉ lệ cân đối, thích hợp (cân đối giữa các yếu tố sinh năng lượng như protein, carbohydrate, lipid; cân đối về vitamin, chất khoáng).

- Phù hợp với điều kiện kinh tế của từng gia đình và thực tế địa phương.

- Thức ăn phải đảm bảo sạch, không gây bệnh.

1 – e: Khoang miệng có răng nghiền nhỏ thức ăn, lưỡi đảo trộn để thức ăn thấm đều nước bọt.

2 – g: Thực quản đưa thức ăn từ khoang miệng xuống dạ dày.

3 – d: Dạ dày co bóp giúp nghiền nát và trộn lẫn thức ăn với dịch vị.

4 – a: Ruột non cử động nhu động đẩy thức ăn di chuyển, tiêu hoá và hấp thụ các chất dinh dưỡng.

5 – c: Ruột già hấp thụ nước và một số muối khoáng, tạo phân.

6 – b: Hậu môn thải phân ra khỏi cơ thể.

Cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thu các chất dinh dưỡng:

- Ruột non là cơ quan dài nhất trong ống tiêu hóa → Thức ăn được lưu trữ trong ruột non trong thời gian dài đảm bảo đủ thời gian hấp thụ chất dinh dưỡng triệt để.

- Thành ruột non có lớp cơ dọc và cơ vòng tạo nhu động ruột giúp dịch thức ăn được nhào trộn với dịch tiêu hoá → đảm bảo hiệu quả tiêu hoá thức ăn.

- Niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp, trên đó có nhiều lông ruột, mỗi lông ruột lại có vô số lông ruột cực nhỏ → Ruột non có diện tích bề mặt lớn đã làm tăng diện tích tiếp xúc giữa niêm mạc với thức ăn và làm cho các chất dinh dưỡng di chuyển với tốc độ chậm đảm bảo hấp thu tối đa các chất dinh dưỡng có trong thức ăn.

- Màng ruột non là màng thấm có tính chọn lọc chỉ hấp thụ vào máu những chất cần thiết cho cơ thể.

- Trong lông ruột có hệ thống mạng lưới mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc tạo điều kiện cho sự hấp thụ và vận chuyển các chất được nhanh chóng.

Những chất tham gia vào quá trình sản sinh hồng cầu gồm:

- Sắt: là thành phần cấu tạo nên hemoglobin (Hb) của hồng cầu, có khả năng liên kết với O$_{2}$ để vận chuyển O$_{2}$ cho các tế bào. Khi cơ thể thiếu sắt, hemoglobin không được tạo thành đầy đủ trong hồng cầu.

- Folic acid và vitamin B$_{12}$: tham gia vào quá trình tạo hồng cầu. Hai chất này cần cho sự tổng hợp thymidine triphosphate (là thành phần quan trọng tham gia cấu tạo nên DNA). Thiếu vitamin B$_{12}$ hoặc folic acid sẽ làm giảm sự tổng hợp thymidine triphosphate → giảm quá trình tổng hợp DNA → tế bào nguyên hồng cầu không phân chia và không chín được → tạo các tế bào có kích thước lớn hơn bình thường, có hình bầu dục không đều, màng tế bào mỏng nên có thời gian sống ngắn hơn 1/3 – 1/2 tế bào hồng cầu bình thường.

Các chất tham gia vào quá trình sản sinh hồng cầu được cung cấp từ các nguồn thực phẩm sau:

+ Sắt: các loại thịt đỏ, cá, nội tạng động vật, rau chân vịt,...

+ Vitamin B$_{12}$: thịt, hải sản, trứng, sữa,…

+ Folic acid: các loại rau xanh, hoa quả,...

- Ở động vật có hai hình thức tiêu hoá là tiêu hoá nội bào và tiêu hoá ngoại bào:

+ Tiêu hoá nội bào diễn ra bên trong không bào tiêu hoá của tế bào. Thức ăn được biến đổi về mặt hoá học bởi enzyme của lysosome.

+ Tiêu hoá ngoại bào diễn ra bên ngoài tế bào. Thức ăn có thể được tiêu hoá hoá học trong túi tiêu hoá hoặc được tiêu hoá cả về mặt cơ học và hoá học trong ống tiêu hoá. Thức ăn được tiêu hoá bởi các enzyme do tuyến tiêu hoá tiết ra.

- Tiêu hoá ngoại bào có ưu thế hơn tiêu hoá nội bào vì:

+ Tiêu hoá ngoại bào tiêu hoá được các loại thức ăn có cấu trúc phức tạp, tiêu hoá nội bào chỉ tiêu hoá được các loại thức ăn có cấu trúc đơn giản.

+ Tiêu hoá ngoại bào tiêu hoá được các loại thức ăn có kích thước lớn, tiêu hoá nội bào chỉ tiêu hoá được các loại thức ăn có kích thước nhỏ.

+ Tiêu hoá ngoại bào tiêu hoá được số lượng thức ăn tương đối lớn trong thời gian ngắn, tiêu hoá nội bào chỉ tiêu hoá được một lượng ít thức ăn với tốc độ chậm.