Giải SBT Sinh 11 CTST Bài tiết và cân bằng nội môi có đáp án

Đáp án đúng là: C

Quá trình bài tiết có thể xảy ở da, phổi, ruột, thận. Trong đó, thận là cơ quan chính đảm nhiệm chức năng bài tiết của cơ thể.

Đáp án đúng là: A

Hầu hết các chất được bài tiết dưới dạng hoà tan trong máu, ngoại trừ CO$_{2}$. CO$_{2}$ được bài tiết thông qua hoạt động hô hấp của hệ hô hấp.

Đáp án đúng là: A

Lượng dịch trong cơ thể (gồm nước và các chất khác) chiếm khoảng 56 %; trong đó, khoảng 2/3 lượng dịch này nằm trong tế bào (dịch nội bào), 1/3 còn lại nằm ngoài tế bào (dịch ngoại bào).

Đáp án đúng là: D

Các thành phần cấu tạo nên một nephron là: (1), (3), (4), (5).

Mỗi nephron gồm quản cầu thận có chức năng lọc máu, các tế bào ở thành ống thận (ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa) có chức năng tái hấp thu các chất cần thiết từ dịch lọc trả về máu, tiết các chất độc vào dịch lọc và dẫn nước tiểu đến bàng quang trước khi thải ra ngoài.

Đáp án đúng là: B

Các phát biểu đúng là: (1), (3), (4).

(2) Sai. Cân bằng nội môi là sự duy trì ổn định của môi trường bên trong cơ thể, còn cân bằng áp suất thẩm thấu của tế bào chỉ là một biểu hiện của cân bằng nội môi.

Đáp án đúng là: D

Các ví dụ thể hiện cơ chế cân bằng nội môi: (1), (2), (4).

(3) Sai. Hoạt động của các tế bào bạch cầu làm giảm số lượng tác nhân gây bệnh trong cơ thể là cơ chế miễn dịch, không phải cơ chế cân bằng nội môi.

Đáp án đúng là: D

Khi nồng độ glucose trong máu tăng lên, các phản ứng nhằm đưa nồng độ glucose trở về mức ổn định là: (2), (3), (5).

(1), (4) Sai. Các phản ứng này làm tăng nồng độ glucose trong máu.

Đáp án đúng là: B

Các phát biểu đúng là: (1), (2), (3), (5).

(4) Sai. Người bị suy thận có thể bị đi tiểu thường xuyên hơn hoặc nước tiểu có lẫn máu, lẫn protein khi các bộ lọc của thận bị hư hỏng.

Đáp án đúng là: C

Các phát biểu đúng là: (1), (2).

(3) Sai. Không phải tất cả các trường hợp sỏi thận đều phải chữa trị bằng phẫu thuật để lấy sỏi ra khỏi cơ thể; trường hợp sỏi có kích thước nhỏ có thể được thải ra ngoài qua nước tiểu.

(4) Sai. Người uống ít nước, thường xuyên nhịn tiểu có nguy cơ mắc bệnh sỏi thận và đường tiết niệu.

Sự khác nhau trong cơ chế điều hoà cân bằng áp suất thẩm thấu của cá tuyết và cá rô:

- Cá tuyết sống ở môi trường nước mặn (môi trường ưu trương) nên chúng bị mất nước liên tục → cá tuyết cân bằng nước bằng cách uống nước liên tục, sau đó bài tiết lượng muối thừa qua mang và thận.

- Cá rô sống ở môi trường nước ngọt (môi trường nhược trương) nên chúng dễ bị mất muối → chúng hấp thụ chủ động muối qua mang và thức ăn, đồng thời bài tiết nước tiểu rất loãng.

- Trong cơ thể có ba hệ đệm chủ yếu tham gia điều hoà pH nội môi: hệ đệm bicarbonate (H$_{2}$CO$_{3}$/NaHCO$_{3}$), hệ đệm phosphate (Na$_{2}$HPO$_{4}$/NaH$_{2}$PO$_{4}$) và hệ đệm proteinate.

- Khi pH nội môi giảm (nồng độ H$^{+}$ tăng):

+ Hệ đệm bicarbonate: HCO$_{3}$$^{-}$ sẽ kết hợp với H$^{+}$ tạo thành H$_{2}$CO$_{3}$ → pH máu tăng.

+ Hệ đệm phosphate: HPO$_{4}$$^{2-}$ sẽ kết hợp với H$^{+}$ tạo thành H$_{2}$PO$_{4}$$^{-}$ hoặc H$_{2}$PO$_{4}$$^{-}$ sẽ kết hợp với H$^{+}$ tạo thành H$_{3}$PO$_{4}$ → pH máu tăng.

+ Hệ đệm proteinate: protein có gốc kiềm tự do -NH$_{2}$ sẽ nhận thêm H$^{+}$ thành -NH$_{3}$$^{+}$→ pH máu tăng.

- Một số nguyên nhân có thể dẫn đến tổn thương thận: Tế bào ở thận bị thiếu O$_{2}$, bị nhiễm độc (arsenic, thuỷ ngân, độc tố của vi khuẩn hoặc từ nội tạng động vật,...) hay hoạt động quá mức sẽ làm các tế bào ống thận bị tổn thương, sưng phồng gây tắc ống thận hoặc gây chết tế bào.

- Thận bị tổn thương dẫn đến giảm khả năng tái hấp thu, làm cho cơ thể bị mất các chất dinh dưỡng cần thiết, nước tiểu trong ống thận bị hoà vào máu gây độc cho cơ thể → Nếu tình trạng tổn thương thận kéo dài sẽ dẫn đến tử vong.

- Áp suất thẩm thấu máu của người B cao hơn người A.

- Giải thích: Khi ăn thức ăn chứa hàm lượng muối cao → nồng độ Na$^{+}$ trong máu tăng → tăng áp suất thẩm thấu của máu → kích thích thuỳ sau tuyến yên tiết ADH → tăng cường tái hấp thu nước ở ống thận để làm giảm áp suất thẩm thấu máu. Tuy nhiên, do người B uống thêm cốc rượu dẫn đến ức chế tiết ADH → giảm khả năng tái hấp thu nước → áp suất thẩm thấu máu của người B cao hơn người A.