Giải SBT Sinh 10 Chủ đề 5: Cấu trúc của tế bào có đáp án

Đáp án đúng là: B

Đặc điểm khác biệt chính giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực là:

- Tế bào nhân sơ không có nhân hoàn chỉnh, vật chất di truyền của tế bào nhân sơ nằm trong vùng nhân không có màng bao bọc.

- Tế bào nhân thực có nhân hoàn chỉnh, vật chất di truyền của tế bào nhân thực nằm trong nhân có màng kép bao bọc.

Đáp án đúng là: A

- Trung thể là bào quan chỉ có ở tế bào động vật mà không có ở tế bào thực vật.

- Ti thể, nhân, bộ máy Golgi có ở cả tế bào động vật và tế bào thực vật.

Đáp án đúng là: B

- Một tế bào có thành tế bào, lục lạp, không bào trung tâm là tế bào thực vật.

- Tế bào vi khuẩn có thành tế bào nhưng không có lục lạp và không bào trung tâm.

- Tế bào động vật không có thành tế bào, lục lạp, không bào trung tâm.

- Tế bào nấm men không có lục lạp, không bào trung tâm.

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Cả tế bào nhân thực và tế bào nhân sơ đều có màng sinh chất.

B. Sai. Tế bào nhân sơ không có nhân mà chỉ có vùng nhân.

C. Sai. Cả tế bào nhân thực và tế bào nhân sơ đều có chất di truyền.

D. Đúng. Tế bào nhân thực có ti thể, tế bào nhân sơ không có các bào quan có màng bao bọc như ti thể.

Đáp án đúng là: C

- Có 3 bào quan có màng kép bao bọc là nhân, lục lạp và ti thể.

- Lưới nội chất, lysosome, bộ máy Golgi, peroxisome là những bào quan có màng đơn.

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Tế bào nhân thực và tế bào nhân thực đều có màng sinh chất.

B. Sai. Tế bào nhân thực thường có kích thước lớn hơn tế bào nhân sơ.

C. Sai. Nhờ kích thước nhỏ, tế bào nhân sơ có tỉ lệ S/V lớn dẫn đến tốc độ trao đổi chất với môi trường nhanh, nhờ đó tốc độ chuyển hóa vật chất, năng lượng và sinh sản nhanh.

D. Đúng. Tế bào nhân thực có các bào quan có màng bao bọc còn tế bào nhân sơ không có các bào quan có màng bao bọc.

Đáp án đúng là: B

- Trong các bào quan trên, tế bào người có lysosome – bào quan tiêu hóa của tế bào, có khả năng phân giải các phân tử lớn như protein, nucleic acid, lipid và polysaccharide.

- Không bào co bóp có ở nguyên sinh vật sống trong môi trường nước ngọt làm nhiệm vụ điều hòa áp suất thẩm thấu của tế bào.

- Lục lạp, không bào trung tâm là các bào quan đặc trưng của tế bào thực vật.

Đáp án đúng là: C

A. Sai. Tế bào nhân sơ chưa có nhân mà chỉ có vùng nhân (vật chất di truyền không được bao bọc trong màng nhân).

B. Sai. Tế bào động vật không có thành tế bào.

C. Đúng. Ở tế bào nhân sơ, không có bất kì bào quan nào được bao bọc bởi màng.

D. Sai. Các thành phần trong tế bào tương tác với nhau để tạo nên sự sống của tế bào.

Đáp án đúng là: B

Tế bào nhân sơ không chứa các bào quan có màng bao bọc mà lưới nội chất là bào quan có màng đơn → Tế bào nhân sơ không chứa bào quan là lưới nội chất.

Đáp án đúng là: A

- Peroxisome, bộ máy Golgi, lysosome đều là những bào quan có màng đơn.

- Ribosome là bào quan không có màng bao bọc, được cấu tạo từ rRNA và protein. Chính vì vậy, ribosome là bào quan duy nhất được tìm thấy ở tế bào nhân sơ.

Đáp án đúng là: C

Tế bào động vật và tế bào thực vật là những tế bào nhân thực → Kích thước của hầu hết các tế bào động vật và thực vật vào khoảng 10 ÷ 100 µm, lớn hơn so với tế bào nhân sơ (khoảng 0,5 – 10 µm).

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Lục lạp chỉ có ở tế bào thực vật.

B. Sai. Trung thể chỉ có ở tế bào động vật.

C. Sai. Không bào trung tâm chỉ có ở tế bào thực vật.

D. Đúng. Ti thể là bào quan có cả ở tế bào động vật và tế bào thực vật.

Đáp án đúng là: D

- Màng sinh chất là màng bán thấm (có tính thấm chọn lọc đối với các chất tức là cho phép một số chất nhất định đi ra hoặc đi vào tế bào) → A, B sai.

- Màng sinh chất được cấu tạo từ 2 thành phần chính là protein và lipid trong đó các phân tử protein nằm xen kẽ trong lớp lipid kép tạo thành cấu trúc khảm động của màng → C sai, D đúng.

Đáp án đúng là: C

Màng sinh chất được cấu tạo từ 2 thành phần chính là protein và phospholipid trong đó các phân tử protein nằm xen kẽ trong lớp phospholipid kép tạo thành cấu trúc khảm động của màng.

Đáp án đúng là: A

Protein xuyên màng nằm xuyên qua lớp lipid kép nên sẽ định vị ở cả hai lớp lipid kép.

Đáp án đúng là: C

Protein bám màng là các phân tử protein bám vào các phân tử protein khác ở mặt trong hay mặt ngoài của màng → Protein bám màng không nằm trong lớp lipid kép.

Đáp án đúng là: B

- Trên màng sinh chất của tế bào động vật, các phân tử cholesterol nằm xen kẽ với các phân tử phospholipid có tác dụng làm tăng tính ổn định của màng.

- Glycoprotein được hình thành do carbohydrate liên kết với protein đóng vai trò làm tín hiệu nhận biết, tham gia tương tác, truyền thông tin giữa các tế bào.

Đáp án đúng là: D

Ở màng tế bào động vật, glycoprotein và glycolipid đặc trưng cho từng loại tế bào có vai trò là dấu hiệu nhận biết các tế bào của cùng một cơ thể cũng như tế bào của cơ thể khác.

Đáp án đúng là: C

Cholesterol là thành phần quan trọng của màng tế bào ở một số loài động vật, có vai trò làm cho màng giữ trạng thái lỏng dễ dàng hơn khi nhiệt độ tế bào giảm.

Đáp án đúng là: B

Oligosaccharide trên bề mặt ngoài của màng tế bào có chức năng tiếp nhận thông tin giữa các tế bào, đảm bảo tính thống nhất hoạt động trong cơ thể → Một tế bào động vật thiếu oligosaccharide trên bề mặt ngoài của màng tế bào có khả năng sẽ bị suy giảm chức năng thông tin giữa các tế bào.

Đáp án đúng là: C

Cholesterol là một loại steroid đặc biệt, không chứa phân tử acid béo, các nguyên tử carbon của chúng liên kết với nhau tạo nên 4 vòng.

Đáp án đúng là: D

Khiếm khuyết trong cấu trúc của màng sinh chất này tác động đến đến khả năng vận chuyển ion Cl$^{-}$ ra ngoài tế bào. Mà ion Cl$^{-}$ được vận chuyển chủ động qua màng nhờ các protein xuyên màng đặc hiệu. Do đó, thành phần của màng liên quan đến hiện tượng trên là protein.

Đáp án đúng là: A

Tế bào thực vật có thành tế bào bao phủ bên ngoài màng sinh chất làm nhiệm vụ bảo vệ, tạo hình dạng đặc trưng và tham gia điều chỉnh lượng nước đi vào tế bào.

Đáp án đúng là: D

A. Sai. Chất nền ngoại bào không có chức năng ngăn chặn nước và các phân tử nhỏ để điều hòa việc trao đổi chất và năng lượng với môi trường.

B. Sai. Thành tế bào không có chức năng truyền thông tin giữa tế bào chất và nhân.

C. Sai. Chất nền ngoại bào không có chức năng cung cấp một cấu trúc cứng nhắc để duy trì tỉ lệ thích hợp giữa diện tích bề mặt tế bào và thể tích tế bào.

D. Đúng. Cả thành tế bào và chất nền ngoại bào đều được xây dựng bằng các vật liệu được tổng hợp phần lớn trong tế bào chất và sau đó được vận chuyển ra ngoài tế bào.

Đáp án đúng là: A

Các tế bào thực vật được ghép nối với nhau bằng mối nối được gọi là cầu sinh chất. Cầu sinh chất cho phép các tế bào liên thông với nhau, nhờ đó tế bào có thể chuyển đổi các chất cho nhau.

Đáp án đúng là: B

Chất nhân (chất nền của nhân) là dịch bên trong nhân chứa các sợi nhiễm sắc và nhiều phân tử khác như enzyme, RNA, nucleotide,…

Đáp án đúng là: C

Ti thể là nơi diễn ra quá trình hô hấp tế bào, tạo ra phần lớn ATP cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào → Các tế bào có nhu cầu năng lượng cao thường có bào quan ti thể với số lượng lớn hơn các tế bào khác.

Đáp án đúng là: B

Ở tế bào nhân thực, ATP được tổng hợp chủ yếu ở bào quan ti thể. Tại ti thể, xảy ra quá trình hô hấp tế bào, quá trình này sử dụng O$_{2}$ tạo ra phần lớn năng lượng cho các hoạt động của tế bào.

Đáp án đúng là: B

Ti thể là bào quan có màng kép trong đó màng ngoài trơn nhẵn còn màng trong ti thể có nhiều nếp gấp tạo các cấu trúc gọi là mào. Mào là nơi chứa các enzyme của chuỗi truyền electron và tổng hợp ATP.

Đáp án đúng là: C

Lục lạp là bào quan đặc biệt của tế bào thực vật và một số nguyên sinh vật. Lục lạp có màng kép; bên trong lục lạp có các túi dẹt (thylakoid) nối với nhau, nằm xếp chồng lên nhau tạo thành các hạt grana; các hạt grana nối với nhau bằng các ống mảnh. Như vậy, thylakoid được định vị phía bên trong màng trong của lục lạp.

Đáp án đúng là: D

- Các bào quan trong một phân đoạn nặng hơn sản xuất ATP trong điều kiện có ánh sáng → Đây chính là bào quan lục lạp (lục lạp là bào quan có khả năng chuyển hóa năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học).

- Các bào quan trong phân đoạn nhẹ hơn có thể sản xuất ATP trong bóng tối → Đây chính là bào quan ti thể (ti thể là bào quan có khả năng hô hấp tế bào để tạo năng lượng cho các hoạt động của tế bào).

Đáp án đúng là: B

Nhiều hợp chất được tổng hợp ở lưới nội chất như protein, lipid, carbohydrate được vận chuyển trong các túi nhỏ hình cầu đến bộ máy Golgi và sau đó chuyển đến các bào quan khác hay ra màng tế bào để tổng hợp nên màng tế bào.

Đáp án đúng là: C

Lưới nội chất trơn chứa nhiều enzyme tổng hợp lipid, chuyển hóa đường và khử độc cho tế bào,… Lưới nội chất trơn còn là nơi tổng hợp nên các sterol và phospholipid cấu tạo nên các loại màng của tế bào và các hormone sinh dục, tổng hợp và dự trữ triglyceride, tổng hợp và phân giải glycogen giúp điều hòa đường huyết.

Đáp án đúng là: A

Trên màng lưới nội chất hạt có các hạt ribosome. Protein tổng hợp được ở ribosome sẽ được đưa vào trong lưới nội chất để chuyển qua túi vận chuyển (túi tiết) và vận chuyển tới bộ máy Golgi. Tại bộ máy Golgi, các protein được chế biến, lắp ráp, đóng gói để chuyển đến các vị trí khác nhau trong tế bào hoặc xuất ra ngoài qua màng tế bào.

Đáp án đúng là: C

Hình trên là thể hiện tế bào cơ. Tế bào cơ là loại tế bào hoạt động mạnh nên có nhu cầu năng lượng ATP cao → Tế bào này có bào quan ti thể với số lượng lớn hơn so với nhiều tế bào khác.

Đáp án đúng là: D

Các bào quan khác ngoài nhân chứa DNA bao gồm ti thể và lục lạp. DNA ti thể và DNA lục lạp có kích thước nhỏ, dạng vòng kép, mã hóa một số protein, tRNA, rRNA,… của bào quan. Chính vì có chứa DNA, ti thể và lục lạp có khả năng nhân lên không phụ thuộc vào sự nhân lên của tế bào.

Đáp án đúng là: A

Các chất được tạo ra trong một tế bào và xuất ra bên ngoài tế bào sẽ đi qua lưới nội chất và bộ máy Golgi: Các chất được tổng hợp ở lưới nội chất sẽ được đưa vào trong lưới nội chất để chuyển qua túi vận chuyển (túi tiết) và vận chuyển tới bộ máy Golgi. Tại bộ máy Golgi, các chất được chế biến, lắp ráp, đóng gói để chuyển đến các vị trí khác nhau trong tế bào hoặc xuất ra ngoài qua màng tế bào.

Đáp án đúng là: B

Gan tham gia vào giải độc rất nhiều chất độc và thuốc. Mà trong tế bào, lưới nội chất trơn chứa các enzyme tham gia quá trình chuyển hóa và khử độc cho tế bào. Bởi vậy, tế bào gan sẽ chứa nhiều lưới nội chất trơn.

Đáp án đúng là: A

Bộ máy Golgi bao gồm hệ thống các túi dẹt. Bào quan này có chức năng sửa đổi, phân loại, đóng gói và vận chuyển các sản phẩm tổng hợp từ lưới nội chất trong đó có protein.

Đáp án đúng là: C

- Protein được tổng hợp từ ribosome trên lưới nội chất hạt được gửi đến bộ máy Golgi bằng các túi vận chuyển. Tại đây, chúng được gắn thêm các chất khác, như chuỗi đường ngắn tạo nên glycoprotein rồi bao gói vào trong các túi vận chuyển để chuyển đến các vị trí khác nhau trong tế bào hoặc xuất ra ngoài qua màng tế bào.

- Theo đó, tế bào trên thiếu khả năng tổng hợp và tiết glycoprotein nhưng không thiếu protein nên tế bào này có thể sẽ bị thiếu bộ máy Golgi.

Đáp án đúng là: A

Bào quan trên hình chính là ti thể mà ti thể là “nhà máy năng lượng” của tế bào, là nơi diễn ra quá trình hô hấp tế bào (chu trình Krebs, chuỗi truyền electron và tổng hợp ATP) để cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào.

Đáp án đúng là: D

Peroxisome là bào quan thực hiện chức năng oxi hóa các chất. Peroxisome chứa các enzyme chuyển hydrogen từ các chất khác nhau như chất độc, alcohol đến oxygen tạo ra H$_{2}$O$_{2}$, sau đó được enzyme khác phân giải thành nước và oxygen.

Đáp án đúng là: B

Lysosome là bào quan tiêu hóa của tế bào. Lysosome có khả năng phân giải các phân tử lớn như protein, nucleic acid, lipid và polysaccharide. Lysosome tiêu hóa các vật liệu đưa từ bên ngoài vào và tiêu hóa cả những bào quan bị hỏng hoặc không cần thiết cho tế bào. Ngoài ra, bào quan này còn tiêu hóa cả các virus, vi khuẩn gây bệnh.

Đáp án đúng là: B

Trật tự thể hiện các cấu trúc mà phân tử nước sẽ lần lượt đi qua khi di chuyển từ đất vào không bào của một tế bào lông hút ở rễ là: Thành tế bào → màng sinh chất → bào tương → màng không bào.

Đáp án đúng là: C

Bào quan thường chiếm thể tích lớn trong tế bào thực vật là không bào trung tâm. Tế bào thực vật trưởng thành có không bào trung tâm với kích thước lớn và tồn tại lâu dài. Không bào trung tâm là khoang linh động, chứa nhiều nước và đóng vai trò cân bằng lượng nước trong tế bào. Không bào trung tâm có thể chứa các chất dự trữ như protein, acid hữu cơ, đường, muối khoáng, hoặc chứa chất thải hay sắc tố.

Đáp án đúng là: D

- Lysosome có khả năng phân giải các phân tử lớn như protein, nucleic acid, lipid và polysaccharide; tiêu hóa các vật liệu đưa từ bên ngoài vào và tiêu hóa cả những bào quan bị hỏng hoặc không cần thiết cho tế bào. Ngoài ra, bào quan này còn tiêu hóa cả các virus, vi khuẩn gây bệnh.

- Trong các tế bào đã cho, tế bào bạch cầu chuyên thực bào có chức năng tiêu hóa các vi sinh vật gây bệnh nên tế bào này sẽ có chứa nhiều lysosome. Như vậy, tế bào bạch cầu chuyên thực bào sẽ làm mẫu nghiên cứu tốt nhất về lysosome.

Đáp án đúng là: C

A. Đúng. Bộ máy Golgi có chức năng sửa đổi, đóng gói và vận chuyển protein.

B. Đúng. Lysosome có khả năng phân giải các phân tử lớn như protein, nucleic acid, lipid và polysaccharide.

C. Sai. Peroxisome không có chức năng tổng hợp ATP mà có chức năng oxi hóa các chất.

D. Đúng. Lưới nội chất cụ thể là lưới nội chất trơn có chức năng tổng hợp lipid.

Đáp án đúng là: C

Ribosome là bộ máy tổng hợp protein của tế bào → Một số lượng lớn ribosome có trong các tế bào chuyên sản xuất phân tử protein.

Đáp án đúng là: B

Bộ khung tế bào (khung xương tế bào) là mạng lưới gồm vi ống, sợi trung gian và vi sợi, được cấu tạo từ các phân tử protein. Bộ khung tế bào đóng vai trò như “bộ xương” của tế bào làm nhiệm vụ nâng đỡ, duy trì hình dạng của tế bào và tham gia sự vận động của tế bào.

Đáp án đúng là: B

- Vi ống trong bộ khung tế bào tham gia sự vận động của tế bào, vận chuyển bào quan trong tế bào; các vi ống cũng cấu tạo nên trung thể có vai trò trong sự phân chia tế bào (trong quá trình phân chia tế bào, các vi ống xung quanh trung thể phát triển thành thoi phân bào để giúp nhiễm sắc thể di chuyển).

- Vi ống không có chức năng vận chuyển phân tử tích điện qua màng.

Đáp án đúng là: A

A. Đúng. Thành tế bào có nhiệm vụ bảo vệ, tạo hình dạng đặc trưng và tham gia điều chỉnh lượng nước đi vào tế bào.

B. Sai. Ti thể là nơi diễn ra quá trình hô hấp tế bào còn lục lạp là nơi diễn ra quá trình quang hợp.

C. Sai. Nhiễm sắc thể là vật chất di truyền nằm trong nhân.

D. Sai. Ribosome là bộ máy tổng hợp protein của tế bào.

Đáp án đúng là: C

A. Sai. Tế bào chất chứa nước, các chất vô cơ khác và các phân tử sinh học như enzyme, carbohydrate, acid hữu cơ,… các bào quan. Tế bào chất là nơi diễn ra hầu hết các hoạt động sống của tế bào.

B. Sai. Nhân chứa chất nhân, sợi nhiễm sắc, nhân con có chức năng là trung tâm thông tin, điều khiển các hoạt động sống của tế bào.

C. Đúng. Ti thể có chứa phosphate và là nơi tổng hợp ATP của tế bào.

D. Sai. Không bào không có chức năng phân giải glucose mà có nhiều chức năng khác tùy loại tế bào và loài sinh vật như ở tế bào thực vật, không bào đóng vai trò cân bằng nước, chứa chất dự trữ hoặc chất thải hay sắc tố; ở tế bào nguyên sinh vật, không bào co bóp làm nhiệm vụ điều hòa áp suất thẩm thấu của tế bào.

(a) – (2): Mào là phần gấp nếp bên trong của màng ti thể.

(b) – (3): Túi dẹt là túi hình đĩa trong bộ máy Golgi.

(c) – (1): Thylakoid là túi chứa sắc tố trong lục lạp.

(1) là tế bào trùng roi, (2) là tế bào thực vật đều có nhân hoàn chỉnh → (1) và (2) là tế bào nhân thực.

(2) là tế bào vi khuẩn không có nhân hoàn chỉnh, vật chất di truyền nằm trong vùng nhân → (3) là tế bào nhân sơ.

Ba đặc điểm chứng minh tế bào trên là tế bào thực vật là: thành tế bào, lục lạp, không bào trung tâm.