Đáp án và lời giải
Giải SBT Ngữ văn lớp 7 Bài mở đầu có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| a. Những nội dung chính của sách Ngữ văn 7 | √ |
|---|---|
| b. Nội dung và hình thức của một văn bản | √ |
| c. Cách sử dụng sách Ngữ văn 7 | |
| d. Phương pháp học và yêu cầu đánh giá kết quả học tập | √ |
| e. Cấu trúc của sách và các bài học trong sách Ngữ văn 7 | √ |
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C.
Văn bản văn học, văn bản nghị luận, văn bản thông tin.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B.
Tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện khoa học viễn tưởng, truyện ngụ ngôn.
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C.
Tùy bút và tản văn
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A.
Thơ bốn chữ, năm chữ và thơ tự do.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Nội dung | Nhan đề văn bản |
|---|---|
| Truyện kể về thời thơ ấu của Bác Hồ | Búp sen xanh |
| Truyện viết về buổi học tiếng Pháp lần cuối trước khi vùng quê của chú bé bị sất nhập vào nước Phổ. | Buổi học cuối cùng |
| Truyện về anh thợ mộc chỉ biết làm theo ý kiến người khác, dẫn đến hỏng hết mọi việc. | Đẽo cày giữa đường |
| Truyện về con ếch đã kém hiểu biết lại tự kiêu, tự phụ, rước họa vào thân. | Ếch ngồi đáy giếng |
| Truyện về cuộc so bì hơn thua giữa các bộ phận cơ thể | Bụng và Răng, Miệng, Tay, Chân |
| Truyện viết về trận chiến quyết liệt của đoàn thủy thủ với những con bạch tuộc khổng lồ. | Bạch tuộc |
| Truyện kể về một viên trung sĩ chế ra “chất làm gỉ” có thể phá hủy tất cả các vũ khí bằng kim loại để ngăn chặn chiến tranh | Chất làm gỉ |
| Truyện ghi lại tình huống bất ngờ, éo le của viên phi công vũ trụ trong một lần lên Sao Hỏa. | Nhật trình Sol 6 |
| Truyện về người đàn ông mang tên Võ Tòng. | Người đàn ông cô độc giữa rừng |
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Tên văn bản | Tác giả | Thơ bốn chữ | Thơ năm chữ | Thơ tự do |
|---|---|---|---|---|
| Tiếng gà trưa | Xuân Quỳnh | √ | ||
| Những cánh buồm | √ | |||
| Ông đồ | Vũ Đình Liên | √ | ||
| Một mình trong mưa | ||||
| Mây và sóng | Ra-bin-đra-nát Tago | √ | ||
| Rồi ngày mai con đi | Lò Cao Nhum | √ | ||
| Mẹ | Đỗ Trung Lai | √ |
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C.
Người ngồi đợi trước hiên nhà, Tiếng chim trong thành phố.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Các văn bản văn học thuộc những thể loại đã học ở lớp 6 với các thể loại trong sách Ngữ văn 7:
| Thể loại | Ngữ văn 6 | Ngữ văn 7 |
|---|---|---|
| Truyện | - Truyền thuyết, cố tích, truyện đồng thoại, truyện ngắn hiện đại. | -Tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện khoa học viễn tưởng, truyện ngụ ngôn. |
| Thơ | - Thơ lục bát; thơ có yếu tố tự sự, miêu tả | - Thơ bốn chữ, năm chữ, thơ tự do. |
| Kí | - Hồi kí và du kí | - Tùy bút, tản văn. |
- Dựa vào nội dung chính của mỗi văn bản, em thấy thích thú, hấp dẫn với văn bản Ếch ngồi đáy giếng vì tác phẩm không chỉ gây tiếng cười mà còn để lại một bài học quý báu cho người đọc: sống phải biết học hỏi không được kiêu căng, tự phụ nếu không sẽ tự chuốc họa vào thân.
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đặc điểm nổi bật của các văn bản nghị luận và văn bản thông tin trong sách Ngữ văn 7:
| Loại văn bản | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|
| Nghị luận | Có hai loại là nghị luận văn học và nghị luận xã hội - Nghị luận văn học tập trung vào phân tích các tác phẩm văn học (tác giả, tác phẩm…) và đặc điểm nhân vật gắn với các văn bản đã học. - Nghị luận xã hội có nội dung chính là bàn luận về một tư tưởng, quan điểm |
| Thông tin | - Văn bản thông tin tập trung vào giới thiệu quy tắc, luật lệ của một hoạt động hay trò chơi vừa giúp người đọc khám phá những nét đẹp văn hóa hoặc một số hoạt động truyền thống nổi tiếng. |
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Có thể thấy điểm giống nhau giữa các văn bản nghị luận trong sách Ngữ văn 7 và Ngữ văn 6 là các văn bản đều tập trung viết về tác giả tác phẩm, liên quan đến những nội dung đã học trong mỗi lớp.
Ví dụ:
| Lớp | Bài nghị luận văn học | Bài đọc hiểu liên quan |
|---|---|---|
| Lớp 6 | - Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ (Nguyễn Đăng Mạnh). - Vẻ đẹp của một bài ca dao (Hoàng Tiến Tựu) - Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước (Bùi Mạnh Nhị) | - Trong lòng mẹ (Hồi kí của Nguyên Hồng) - Ca dao Việt Nam - Truyền thuyết Thánh Gióng |
| Lớp 7 | - Ông Đồ - Vũ Đình Liên - Tiếng gà trưa – Xuân Quỳnh - Hội thổi cơm thi (Theo dulichvietnam.org.vn) - … | - Về bài thơ “Ông đồ” của Vũ Đình Liên (Vũ Quần Phương) - Vẻ đẹp của bài thơ Tiếng gà trưa (Đinh Trọng Lạc) - Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang (Theo Phí Trường Giang) - … |
Về nghị luận xã hội, cả Ngữ văn 6 và Ngữ văn 7 đều tập trung yêu cầu HS bàn về một vấn đề của đời sống, thiết thực, gần gũi và có ý nghĩa đối với HS.
| Lớp | Bài nghị luận xã hội | Vấn đề của đời sống |
|---|---|---|
| Lớp 6 | - Vì sao chúng ta phải đối xử thân thiện với động vật (Kim Hạnh Bảo – Trần Nghị Du). - Khan hiếm nước ngọt (Trịnh Văn) - Tại sao nên có vật nuôi trong nhà (Thùy Dương) | Môi trường xung quanh cuộc sống con người (động vật, nước uống, vật nuôi, …) |
| Lớp 7 | - Thiên nhiên và con người con truyện “Đất rừng Phương Nam” (Bùi Hồng) - Tiếng gà trưa - Ca Huế - … | Tinh thần yêu nước, đức tính giản dị của con người |
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sự khác nhau của văn bản thông tin ở hai lớp về cả nội dung đề tài và hình thức văn bản.
Ví dụ:
| Lớp | Nội dung đề tài | Hình thức văn bản |
|---|---|---|
| Lớp 6 | - Về một sự kiện (lịch sử) - Về một sự kiện (văn hóa, khoa học, ..) | - Thuật lại sự kiện theo trật tự thời gian - Thuật lại sự kiện theo nguyên nhân – kết quả |
| Lớp 7 | - Về việc giới thiệu quy tắc, luật lệ của một hoạt động hay trò chơi. | - Thuật lại theo trật tự không gian, thời gian. |
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Bốn nội dung lớn trong sách Ngữ văn 7 là:
- Từ vựng: thành ngữ và tục ngữ; Thuật ngữ; Nghĩa của một số yếu tố Hán Việt; Ngữ cảnh và nghĩa cảu từ trong ngữ cảnh.
- Ngữ pháp: Số từ, phó từ; Các thành phần chính và thành phần trạng ngữ trong câu; Công dụng của dấu chấm lửng.
- Hoạt động giao tiếp: Biện pháp tu từ nói quá, nói giảm - nói tránh; Liên kết và mạch lạc của văn bản; Kiểu văn bản và thể loại.
- Sự phát triển của ngôn ngữ: Ngôn ngữ của các vùng miền; Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Hệ thống bài tập trong sách Ngữ văn 7 có những loại cơ bản:
- Bài tập nhận biết các hiện tượng và đơn vị tiếng Việt
- Bài tập phân tích tác dụng của các hiện tượng và đơn vị tiếng Việt
- Bài tập tạo lập đơn vị tiếng Việt
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Yêu cầu về quy trình bốn bước trong viết: chuẩn bị, tìm ý và lập dàn ý, viết, kiểm tra và chỉnh sửa vẫn tiếp tục rèn luyện ở lớp 7.
Các kiểu văn bản tự sự, nghị luận, biểu cảm, thuyết minh, nhật dụng tiếp tục được rèn luyện ở sách Ngữ văn 7 nhưng với những yêu cầu riêng. Ví dụ:
| Kiểu văn bản | Lớp 6 | Lớp 7 |
|---|---|---|
| Tự sự | - Kể lại một truyền thuyết hoặc cổ tích - Kể lại một kỉ niệm, trải nghiệm | - Kể về sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử, có sử dụng các yếu tố miêu tả. - … |
| … | … | … |
Câu 17
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Kĩ năng | Nội dung cụ thể |
|---|---|
| Nói | - Trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống. - Kể lại một truyện ngụ ngôn. - Giải thích quy tắc, luật lệ của một hoạt động hay trò chơi. |
| Nghe | Tóm tắt nội dung trình bày của người khác |
| Nói nghe tương tác | Mẫu: - Trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng các ý kiến khác biệt. - Thảo luận nhóm về một vấn đề gây tranh cãi. |
Câu 18
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Các phần của bài học | Nhiệm vụ của học sinh |
|---|---|
| Yêu cầu cần đạt | - Đọc trước khi học để có định hướng đúng. - Đọc sau khi học để tự đánh giá. |
| Kiến thức ngữ văn | -Đọc trước khi học đẻ có kiến thức làm căn cứ thực hành. - Vận dụng trong quá trình thực hành. |
| Đọc Đọc hiểu văn bản - Tên văn bản - Chuẩn bị - Đọc hiểu Thực hành tiếng Việt Thực hành đọc hiểu | - Tìm hiểu thông tin về thể loại, bối cảnh, tác giả, tác phẩm,… - Đọc trực tiếp văn bản, các câu gợi ý ở bên phải và chú thích ở chân trang. - Trả lời câu hỏi đọc hiểu. - Làm bài tập thực hành tiếng Việt. |
| Viết - Định hướng - Thực hành | - Đọc định hướng viết. - Làm bài tập thực hành viết. |
| Nói và nghe - Định hướng - Thực hành | - Định hướng nói và nghe - Làm các bài tập thực hành nói và nghe |
| Tự đánh giá | Tự đánh giá kết quả đọc hiểu, viết thông qua đọc và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận về một văn bản tương tự văn bản đã học. |
| Hướng dẫn tự học | - Đọc mở rộng theo gợi ý. - Thu thập tư liệu lien quan đến bài học. |