Dựa vào ngữ cảnh, xác định nghĩa của các từ ngữ in đậm trong khổ thơ dưới đây:
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?
(Nguyễn Khoa Điềm)
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Nghĩa của các từ in đậm “quả, quả non xanh” theo ngữ cảnh là: chỉ người con của mẹ, được mẹ sinh thành và dưỡng dục.
Câu 2
1 điểm
Trong bài thơ Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông), cụm từ cánh buồm (được dùng ở nhan đề bài thơ và ở các khổ thơ thứ ba, thứ tư) biểu thị điều gì?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông) để từ nghĩa cụ thể của cụm từ cánh buồm (chỉ vật thường làm bằng vải hay cói, căng ở cột thuyền để hứng gió, tạo sức đẩy cho thuyền đi), từ đó thể hiện ước mơ muốn đi xa của người con.
Câu 3
1 điểm
Đọc khổ thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ
(Đỗ Trung Lai)
a. Dựa vào ngữ cảnh, xác định nghĩa của từ cầm trong khổ thơ trên.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a. Trong ngữ cảnh này, cầm có nghĩa là kìm nén (sự xúc động, dòng nước mắt).
Câu 4
1 điểm
b. Tìm thêm những ngữ cảnh khác của từ cầm (ví dụ: cầm bút, cầm chắc phần thắng, …) và xác định nghĩa của từ cầm trong mỗi ngữ cảnh đó.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b. Những ngữ cảnh khác của từ cầm:
- Cầm quân: Cầm ở đây là điều khiển, chỉ huy
- Cầm đồ: Cầm ở đây là gửi của cải cho người khác giữ lại làm tin để vay tiền.
Câu 5
1 điểm
Xác định nghĩa của từ in đậm trong câu thơ sau. Chỉ ra ngữ cảnh giúp xác định nghĩa của từ đó.
Đừng cho phép lưỡi bạn vượt quá ý nghĩ của bạn. (Sách 3 500 câu danh ngôn)
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Từ lưỡi trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển.
- Lưỡi ở đây được hiểu là lời nói. Câu thơ khuyên con người phải suy nghĩ thật kĩ trước khi nói, tránh nói năng không suy nghĩ.
Câu 6
1 điểm
Chỉ ra tác dụng của dấu chấm lửng trong những câu dưới đây:
a) Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,.... (Hồ Chí Minh)