Giải SBT Ngữ Văn 9 KNTT Ôn tập học kì i có đáp án

- Tính chất truyện thể hiện trong đoạn trích: có người kể chuyện (ngôi thứ ba); có ngôn ngữ người kể chuyện (toàn bộ đoạn trích chỉ có lời người kể chuyện); lời kể giới thiệu về thời gian, không gian, giới thiệu và miêu tả đặc điểm của nhân vật, làm rõ mối quan hệ giữa các nhân vật.

- Tính chất thơ thể hiện trong đoạn trích: thể thơ lục bát (với các đặc trưng về vần, nhịp, thanh điệu của thể thơ này); dùng từ ngữ giàu tính biểu cảm, sử dụng nhiều biện pháp tu từ có giá trị biểu đạt cao.

- Từ hai tính chất trên, có thể thấy truyện thơ là thể loại văn học có đặc điểm nổi bật: kể chuyện bằng thơ, ở đó tính chất truyện và tính chất thơ hòa quyện, xuyên thấm vào nhau.

– Giới thiệu chung về nhân vật (Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân/ Mai cốt cách tuyết tinh thần/ Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười).

– Miêu tả nhân vật Thuý Vân trước, nhân vật Thuý Kiều sau với hàm ý: Thuý Vân đã đẹp như thế, nhưng Thuý Kiều còn đẹp hơn bội phần. Cách miêu tả này nhằm gây ấn tượng mạnh cho người đọc.

– Miêu tả sự hài hoà giữa sắc đẹp và tài năng của Thuý Kiều, làm cho nhân vật trở nên hoàn hảo.

– Lấy thiên nhiên làm chuẩn mực để khắc hoạ vẻ đẹp của con người (hoa cười ngọc thốt, mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da, làn thu thuỷ, nét xuân sơn, hoa ghen, liễu hờn,...).

– Cảm nhận chung: Chỉ qua một đoạn giới thiệu ngắn, các nhân vật đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng đẹp. Chính thái độ thiện cảm của người kể chuyện đối với các nhân vật đã tạo nên hiệu quả nghệ thuật ấy.

– Những lời nhận xét, bình phẩm càng cho ta thấy rõ thiện cảm của người kể chuyện đối với nhân vật. Chẳng hạn “Vương Quan là chữ nối dòng Nho gia” (con nhà truyền thống gia giáo); “Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười” (người kể chuyện đánh giá Thuý Kiều và Thuý Vân là những cô gái hoàn hảo). Những cụm từ được dùng để nói về Thuý Vân (trang trọng khác vời, đầy đặn, nở nang, đoan trang, mây thua, tuyết nhường) và các cụm từ dùng để tả Thuý Kiều (sắc sảo mặn mà, hoa ghen, liễu hờn, nghiêng nước nghiêng thành, thông minh, làu bậc ngũ âm, nghề riêng ăn đứt,..) đều cho thấy người kể chuyện không tiếc lời ngợi ca, thể hiện tình cảm nồng hậu đối với nhân vật.

- Sử dụng nhiều từ ngữ Hán Việt (viên ngoại, gia tư, Nho gia, tố nga, cốt cách, tinh thần, trang trọng, đoan trang, thu thuỷ, xuân sơn, thi hoạ, cung thương, ngũ âm, bạc mệnh, cập kê,...); điển cố (nghiêng nước nghiêng thành) khiến cho lời văn có tính chất hàm súc, trang nhã.

- Dùng các biện pháp tu từ như nhân hoá (hoa cười ngọc thốt, mây thua tuyết nhường, hoa ghen, liễu hờn); đối giữa hai vế của các câu thơ (bốn phương phẳng lặng >< hai kinh vững vàng; khuôn trăng đầy đặn >< nét ngài nở nang; mây thua nước tóc >< tuyết nhường màu da; làn thu thuỷ >< nét xuân sơn; hoa ghen thua thắm >< liễu hờn kém xanh; pha nghề thi hoạ >< đủ mùi ca ngâm) để gia tăng khả năng biểu đạt của ngôn ngữ.

Tham khảo:

Như một người học sinh, tôi luôn nhận thức được nhiệm vụ của mình trong việc học tập và rèn luyện. Ngày hôm nay, nhiệm vụ của tôi là đặt tâm huyết và nỗ lực vào công việc học tập để tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất.

Trong quá trình học tập, tôi hiểu rằng trách nhiệm của mình không chỉ dừng lại ở việc thu thập thông tin từ sách giáo trình, mà cần phải áp dụng kiến thức vào thực tế và phát triển kỹ năng sáng tạo, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Tôi cố gắng chăm chỉ tham gia vào các hoạt động học tập như làm bài tập, tham gia tranh luận và thực hành để trau dồi kỹ năng và hiểu biết. Ngoài ra, tôi không chỉ chú trọng vào việc học mà còn quan tâm đến việc rèn luyện bản thân. Tôi hiểu rằng để trở thành một con người hoàn thiện, cần phải có sự cống hiến và tự cải thiện liên tục. Do đó, ngày mai và trong tương lai, tôi cam kết tiếp tục đóng góp và cống hiến hơn nữa. Ngày mai, tôi sẽ không chỉ tập trung vào việc học tập mà còn tìm kiếm cơ hội để phát triển các kỹ năng mềm, như giao tiếp, lãnh đạo và làm việc nhóm. Tôi sẽ tham gia vào các hoạt động ngoại khóa, clb, tổ chức xã hội và tình nguyện để rèn luyện cái nhìn toàn diện về thế giới xung quanh. Đồng thời, tôi cũng sẽ luôn đặt mục tiêu và lập kế hoạch cho bản thân trong học tập và cuộc sống. Tôi sẽ không ngừng học hỏi từ những người có kinh nghiệm và tìm kiếm cách phát triển bản thân một cách liên tục.

Tổng kết lại, nhiệm vụ của một người học sinh là không chỉ học tập, mà còn rèn luyện bản thân và cống hiến cho ngày mai. Tôi tin rằng việc hoàn thành nhiệm vụ này sẽ giúp tôi trở thành người có ích cho xã hội và đạt được thành công trong tương lai.

Muốn hiểu biết về thế giới và con người xung quanh, chúng ta cần nỗ lực học tập để có được tri thức. Nhưng muốn có được cuộc sống hạnh phúc và sự tương tác hài hòa với mọi người xung quanh, với chính mình, bên cạnh kiến thức, con người cần rèn luyện cho mình những kĩ năng sống. Có thể khẳng định, kĩ năng sống có vai trò quan trọng đối với con người bất kể ở thời đại nào và ở thời điểm nào trong cuộc đời.

Vậy kĩ năng sống là gì? Tại sao kĩ năng sống lại quan trọng đối với chúng ta? Có hay không có kĩ năng sống, cuộc đời của chúng ta có gì khác biệt? Thực ra, trên thế giới và ở Việt Nam, có nhiều tổ chức đưa ra những cách hiểu khác nhau về kĩ năng sống như cách hiểu của Tổ chức Y tế thế giới WHO, Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc Unicef, Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên hợp quốc Unesco hay trong các đơn vị trường học ở Việt Nam cũng có cách hiểu cụ thể gắn với điều kiện của mình. Nhưng hiểu một cách đơn giản, kĩ năng sống là khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với mọi người xung quanh và khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống trong cuộc sống.

Những khả năng ấy được biểu hiện bằng lời nói và hành động cụ thể trước những tình huống cụ thể. Ví dụ, trong học tập, có hai nhóm cùng làm việc. Nhóm một, người này làm việc người khác lại ngồi chơi, khi tranh luận thì cãi vã và giận dỗi lẫn nhau. Nhóm hai, tất cả cùng làm việc, cách đưa ra ý kiến riêng thẳng thắn và thiện chí, tranh luận mà không cãi vã và đưa ra được kết quả làm việc tập thể. Với ví dụ trên, nhóm hai có kĩ năng sống quan trọng là kĩ năng làm việc nhóm. Ngoài ra, còn có hàng loạt các kĩ năng sống khác như kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thuyết trình…

Có nhiều lí do khiến kĩ năng sống chiếm vai trò quan trọng đối với con người, đặc biệt đối với các bạn học sinh. Lí do đầu tiên phải kể đến là cuộc sống luôn nảy sinh những tình huống cần chúng ta xử lí và kĩ năng sống là công cụ có những ưu điểm to lớn giúp ta giải quyết chúng. Tình huống ấy có khi là người lạ đến nhà mà cha mẹ đi vắng, là việc bạn bè xấu rủ rê hút thuốc lá khi ở trường, là khi cần bày tỏ tình cảm, sự quan tâm tới những người xung quanh, là khi giải quyết khó khăn trong học tập… Đối với tất cả những tình huống ấy, chúng ta đều cần có kĩ năng sống để ứng xử khéo léo, hiệu quả. Ví như ta cần ứng xử lịch sự và biết đề phòng người lạ để giữ an toàn, ta cần biết cách từ chối khi bị rủ rê hay cần bình tĩnh và kiên nhẫn khi gặp khó khăn. Mặt khác, chúng ta không sống một mình mà chung sống cùng gia đình và cộng đồng xung quanh với thầy cô, bạn bè, làng xóm,… Muốn có được niềm vui và sự hài hòa với mọi người, kĩ năng sống cũng có vai trò quan trọng giúp đem lại điều đó. Một lời nói, một cử chỉ, một nụ cười hay một hành động nhỏ cũng có thể giúp mọi người xung quanh ấm lòng và cuộc sống trở nên thú vị hơn.

Thái độ lễ phép, cử chỉ lịch sự, lời nói dễ nghe, hành động giúp, đỡ quan tâm tới mọi người xung quanh luôn giúp cho chúng ta được yêu quý. Không chỉ cần kĩ năng sống để ứng xử với mọi người xung quanh, chúng ta cần kĩ năng sống để ứng xử với chính mình. Khi nổi giận, khi tìm kiếm sự hỗ trợ, khi cần có được sự tự tin… mỗi người đều cần rèn luyện để có được sự cân bằng và vui vẻ.

Cuộc sống khi có và khi không có kĩ năng sống thực sự rất khác biệt. Một người không có kĩ năng sống, cuộc đời sẽ gặp nhiều khó khăn, một cộng đồng không có kĩ năng sống sẽ ẩn chứa nhiều xung đột và hạn chế, một quốc gia không có kĩ năng sống sẽ chẳng thể vươn lên phía trước. Ta có thể thấy ngay điều đó, một học sinh không có kĩ năng sống thường nản chí khi gặp bài tập khó, dễ sa ngã khi bị bạn bè xấu rủ rê, dễ cãi vã khi bạn bè có suy nghĩ khác mình… Người không có kĩ năng sống cũng thường gặp nhiều khó khăn, nhiều cảm xúc tiêu cực hơn trong học tập, làm việc. Rèn luyện kĩ năng sống, chúng ta sẽ có những hành xử đẹp và hiệu quả. Chứng kiến một vụ việc bạo lực học đường, có bạn đứng xem vì tò mò, có bạn sợ hãi, có bạn cổ vũ, có bạn đứng quay video để tung lên mạng, nhưng bạn có kĩ năng sống sẽ phân tích ngay mức độ nghiêm trọng của sự việc và có những tác động kịp thời như can ngăn nếu sự việc không quá nghiêm trọng, tìm cách giải quyết như thông báo cho người bảo vệ, tổ an ninh, thầy cô giáo, hoặc gọi điện cho công an để giải quyết.

Kĩ năng sống rất quan trọng với mỗi học sinh còn bởi đây là lứa tuổi hình thành nhân cách, tư duy, nhận thức, kinh nghiệm… Bởi vậy, càng được rèn luyện kĩ năng sớm, các bạn càng có nhiều thuận lợi khi bước vào đời. Chúng ta có thể học kĩ năng sống qua các chương trình truyền hình có liên quan, qua tấm gương đẹp của những người xung quanh, qua sách dạy kĩ năng… Kĩ năng sống không có sẵn trong mỗi chúng ta, mỗi người phải nhận thức được tầm quan trọng và ích lợi to lớn của kĩ năng sống đối với thực tiễn để trau dồi, rèn luyện bằng cách tự lựa chọn những lời nói, cử chỉ, hành động, quyết định phù hợp để xử lí tình huống một cách hiệu quả, khéo léo và vui vẻ.

Tóm lại, kĩ năng sống có ý nghĩa và vai trò quan trọng không chỉ với học sinh mà với tất cả mọi người. Dù sống ở đâu, làm nghề gì và đang ở thời điểm nào của cuộc đời, chúng ta cũng cần có kĩ năng sống bên cạnh những kiến thức và hiểu biết để luôn được suôn sẻ và hạnh phúc. Khi thay đổi nhận thức về kĩ năng sống, nhiều điều trong cuộc sống và học tập của tôi đã thay đổi. Còn bạn thì sao?

HS tham khảo dàn ý:

I. Mở bài:

- Dẫn dắt đến vấn đề cần thảo luận: Sử dụng một câu nói tục ngữ hoặc một câu ca dao để nêu lên vấn đề tôn trọng người khác.

- Giới thiệu vấn đề cần thảo luận: Mục đích của câu nói trên là nhấn mạnh việc quan trọng của việc tôn trọng người khác.

II. Phần chính:

1. Diễn giải vấn đề:

- Tôn trọng người khác là: Hành động đúng mực, tôn trọng danh dự, phẩm chất và quyền lợi của mỗi cá nhân. Đồng thời, phải biết sống hòa hợp, yêu thương mọi người.

- Tôn trọng tất cả mọi người: Không phân biệt giàu nghèo hay sắc tộc.

=> Điều này thể hiện tính văn minh của con người đương đại.

2. Lý do cần biết tôn trọng người khác:

- Trước hết, khi biết tôn trọng người khác, chúng ta cũng sẽ được họ tôn trọng lại.

- Việc tôn trọng người khác cho thấy chúng ta là những người có văn hóa, có lòng tự trọng và trí tuệ.

- Sống trong một cộng đồng, việc biết tôn trọng những người xung quanh sẽ tạo ra mối quan hệ xã hội tích cực hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho công việc và cuộc sống.

- Những người biết tôn trọng người khác thường được mọi người đánh giá cao và được yêu quý.

3. Cách thể hiện

* Thái độ tôn trọng người khác:

- Trong cách cư xử và giao tiếp

+ Thể hiện sự tôn trọng đối với mọi người xung quanh: không phân biệt tuổi tác, trình độ hoặc tình cảm. Mỗi cá nhân trong xã hội đều xứng đáng được tôn trọng.

+ Giao tiếp luôn tuân thủ đúng quy tắc: lịch sự khi chào hỏi người lớn tuổi, nói chuyện nhẹ nhàng và tôn trọng khi ở nơi công cộng…

* Trên hành động và lối sống:

+ Thái độ lịch sự, tuân thủ quy tắc chung: xếp hàng khi thanh toán hoặc mua sắm, nhường chỗ ngồi trên xe buýt cho người già, trẻ em và phụ nữ có thai, vứt rác đúng nơi quy định…

+ Chân thành tiếp nhận ý kiến đóng góp từ mọi người, tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng…

* Không biết tôn trọng: Con cái đánh đập, mắng mỏ cha mẹ; Vợ chồng cãi vã, xô xát; Đồng nghiệp nói xấu lẫn nhau...

4. Mở rộng:

- Đặc biệt, với học sinh là tương lai của đất nước, cần phải thúc đẩy ý thức tôn trọng người khác.

+ Đối với gia đình: chào hỏi bố mẹ trước và sau khi đi học, trò chuyện với người lớn trong gia đình một cách lễ phép và tôn trọng, không cãi lại, đối xử nhẹ nhàng với các em nhỏ…

+ Đối với trường học: tôn trọng thầy cô, giúp đỡ bạn bè trong học tập, không coi thường hoàn cảnh gia đình bạn bè…

- Tuy nhiên, vẫn có một số học sinh chưa hiểu rõ về việc tôn trọng mọi người xung quanh: nói xấu thầy cô, phản đối bố mẹ, sử dụng ngôn ngữ tục tĩu...

III. Kết bài

- Ý thức tôn trọng người khác phần lớn phụ thuộc vào việc được giáo dục từ gia đình, nhà trường và xã hội.

- Mỗi cá nhân cũng cần tự ý thức về việc tôn trọng người khác.

HS tham khảo dàn ý:

1. Mở bài

+ Trong xã hội hiện đại, việc có ý thức và giữ gìn ý thức cộng đồng đã trở thành một chuẩn mực cũng như là thước đo những giá trị đạo đức và phẩm cách của một con người.

2. Thân bài

* Khái niệm:

+ Ý thức là một đặc thù của con người mà không một giống loài nào khác có được→ Nó có vai trò quyết định trong đời sống của con người, một cá thể khó có thể tự sinh sống độc lập nếu như không có ý thức.

+ Ý thức cộng đồng lại là phần nhận thức về các giá trị chung, theo chuẩn mực đạo đức, mà mọi người có trách nhiệm tuân thủ, hướng đến một xã hội văn minh tốt đẹp.

* Vai trò của ý thức cộng đồng:

+ Ý thức cộng đồng, thể hiện tư chất đạo đức, trí tuệ và trình độ văn hóa của một con người.

+ Người có ý thức cộng đồng sẽ dễ dàng kết giao, có nhiều mối quan hệ hữu ích.

* Biểu hiện của ý thức cộng đồng:

+ Giữ gìn môi trường xanh sạch đẹp, ý thức giữ gìn của công, ...

+ Khả năng hạ thấp cái "tôi" cá nhân, hòa nhập với tập thể, hy sinh lợi ích cá nhân vì cộng đồng.

+ Thống nhất về tín ngưỡng, tôn giáo, phong tục tập quán của mỗi dân tộc, mỗi địa phương.

+ Đoàn kết, yêu thương đùm bọc giữa con người với con người.

* Thực trạng

+ Trong xã hội cũng có rất nhiều cá thể hoàn toàn không có ý thức cộng đồng, điều đó thể hiện ở sự ích kỷ, bo bo giữ mình, chỉ biết đến lợi ích của bản thân.

+ Đó là sự khiếm khuyết trong tâm hồn và nhận thức, người sống như vậy là người có một tâm hồn trống rỗng thiếu đi sự thấu cảm, sẻ chia, sẽ dễ bị cô lập và bị mọi người xa lánh.

3. Kết bài

+ Ý thức cộng đồng là thứ chỉ cần chúng ta chịu mở lòng, chịu học tập, buông xống sự ích kỷ của bản thân là có thể dễ dàng học được, người có ý thức cộng đồng cao là người có một tâm hồn thật đẹp, thật rực rỡ, thật sôi nổi.

+ Tôi tin rằng, cuộc sống sẽ không phụ lòng những người như vậy, họ sẽ sớm thành công bởi những gì họ cống hiến cho cuộc đời.