Giải SBT Ngữ Văn 12 CTST Bài 7. Trong ánh đèn thành thị có đáp án

Tôi cũng cười đã cười đáp lại cô tôi:

- Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt.

- Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu?

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi lại im lặng, cúi đầu xuống đất; lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay. Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng:

- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may và sắm sửa cho và thăm em bé chứ.

Nước mắt tôi đã ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa đầm đìa ở cằm và ở cổ. Hai tiếng “em bé” mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn. Nhưng không phải vì thấy mẹ tôi chưa đoạn tang thầy tôi mà đã chửa đẻ với người khác mà tôi có cảm giác đau đớn ấy….

(Trong lòng mẹ, trích “Những ngày thơ ấu” , Nguyên Hồng)

- Ngôn ngữ của người kể chuyện:

+ Ngôn ngữ của nhân vật “tôi”- người kể chuyện trực tiếp

+ Ngôn ngữ đơn giản, gần gũi

- Ngôn ngữ của nhân vật “cô tôi”:

+ “ Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu?”, “Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may và sắm sửa cho và thăm em bé chứ.”

+ Giọng điệu: giả tạo, ngọt ngào, mang tính đay nghiến

+ Sử dụng những câu hỏi dồn dập, dẫn dắt và xoáy sâu vào nỗi đau của nhân vật tôi qua những cụm từ “mợ mày phát tài lắm”, “em bé

→ Một người xảo quyệt, độc ác, sử dụng những lời nói ngọt ngào để đay nghiến, chọc ngoáy vào nỗi đau và thao túng người khác.

Những chi tiết, hình ảnh thể hiện thái độ của giám mục khi nhóm cảnh sát áp giải Giăng Van-giăng đến gặp ông:

- Cố bước nhanh đến bên Giăng Van-giăng dù ông đã cao tuổi, rất khó bước nhanh, mục đích để trấn an và che chắn cho Giăng Van-giăng trước cái nhìn của nhóm cảnh sát.

- Bình thản nhận mình đã tặng bộ đồ bạc cho Giăng Van-giăng trước khi anh ta và nhóm cảnh sát kịp nói gì.

- Khẳng định mình còn tặng Giăng Van-giăng cả bộ chân đèn bằng bạc.

- Cười ngắt lời viên cảnh sát và đoán trước chính xác những gì họ định nói, xoá bỏ những hoài nghi của họ.

- Tự tay giao đôi chân đèn cho Giăng Van-giăng.

Những chi tiết, hình ảnh thể hiện thái độ của giám mục khi nhóm cảnh sát rời đi:

- Nói với Giăng Van giảng rằng anh ta đã hứa với ông sẽ trở thành người lương thiện (dù Giăng Van giảng chưa nói câu nào). Không một lời trách móc hay kể lể công ơn, hay yêu cầu báo đáp bất cứ điều gì.

- Khẳng định Giăng Van giăng đã là người lương thiện và linh hôn anh thuộc về Chúa.

Thái độ và cách ứng xử ấy thể hiện:

- Tính cách giám mục: Coi trọng sự an toàn và hướng thiện của Giáng Van giáng hơn giá trị của các món đồ bạc và đối chân đèn – nhân hậu, độ lượng.

- Quan niệm sống của giám mục: Ý nghĩa của mọi sự vật, hành động trên đời. không nằm ở giá trị vật chất mà ở những thay đổi, hoàn thiện về tinh thần mà nó mang đến cho con người.

Lí do Giăng Van-giăng không nhớ mình có hứa với giám mục hay không. Thật sự Giăng Van-giăng không nói được gì, vì trong cơn choáng váng anh không lí giải nổi chuyện gì đang xảy ra và vì sao lại xảy ra như vậy. Nhưng giám mục khẳng định: “Đừng quên anh đã hứa với ta... bởi vì ông không chỉ tha thứ cho anh, không chỉ tặng anh những món đồ anh đã lấy trộm, mà còn dùng cả món đồ bạc quý giá duy nhất còn lại của mình đánh đổi lấy một cuộc sống mới cho anh. Vì vậy, dù không hứa nhưng về sau anh vẫn tâm niệm mình đã nợ ông lời hứa đó.

Bà Ma-gơ-loa và cô Báp-tix-tin không nói gì dù biết rõ sự thật, bởi vì một là, họ tin tưởng hoàn toàn vào Giám mục My-ri-en, vào những việc ông làm; và hai là sâu trong thâm tâm, họ hiểu và đồng tình với mục đích của giám mục khi ông cứu chuộc cả thân xác Giăng Van-giăng trước ngục tù và cứu chuộc linh hồn anh trước tội lỗi.

So sánh với phản ứng trước đó của bà Ma-gơ-loa ở câu 1, có thể bổ sung ý:

- Bà Ma-gơ-loa dù giận dữ mắng Giăng Van-giăng và lo sợ anh ta ngoài trộm cắp còn có thể giết người (Phúc đức làm sao nó lại chỉ mới có lấy của mà thôi!) nhưng sâu trong thâm tâm, bà vẫn sẵn lòng tha thứ và tin tưởng rằng bản chất lương thiện của anh cuối cùng có thể trở lại.

- Bà Ma-gơ-loa dù lo lắng cho giám mục không có bộ đồ bạc để dùng, nhưng bà không đòi lại, vì biết bộ đồ bạc ấy sẽ mang đến cho Giăng Van-giăng không chỉ là vài trăm phơ-răng mà cả một cuộc đời mới.

Vì vậy, ở bà Ma-gơ-loa không chỉ có cảm xúc bộc phát, sự nhiều lời, sự lo lắng thái quá mà ta thường hay thấy ở những phụ nữ nội trợ như bà, mà còn có sự khoan dung, thông tuệ và nhân hậu cao cả như bản thân Giám mục My-ri-en.

Sau khi rời nhà Giám mục My-ri-en, Giăng Van-giăng mang một cái tên, một thân phận mới, sống một cuộc đời mới, nỗ lực hướng thiện. Ban đầu, sự hướng thiện của anh còn cứng nhắc, có lí thiếu tình nên đã vô tình dẫn đến cái chết của Phăng-tin. Về sau, Giăng Van-giăng nỗ lực thay đổi để mở rộng trái tim mình, yêu thương cả những phận người bé nhỏ nhất, dễ bị lãng quên nhất và yêu thương họ hơn cả chính mình.

Như vậy, hành động cao thượng của Giám mục My-ri-en như ánh sáng soi đường cho cuộc đời và ý thức của Giăng Van-giăng, để anh đi từ bóng tối của sự xa lánh và uất hận xã hội, đến ánh sáng của lí tưởng lớn lao cống hiến và hi sinh cho con người, kể cả những người tàn nhẫn như Gia-ve hay vô tình hiểu lầm ông như Ma-ri-uýt.

Trong đoạn kết của tiểu thuyết, dưới ánh sáng của đôi chân đèn này, Giăng Van-giăng qua đời sau khi dặn dò Cô-dét và Ma-ri-uýt về điều quan trọng, lớn lao nhất trong đời: tình yêu thương. Có thể thấy ở đây hai ý nghĩa chính của đôi chân đèn:

- Thứ nhất, đôi chân đèn là biểu tượng của lí tưởng sống vì tha nhân mà Giám mục My-ri-en đã mang đến thắp sáng cho cuộc đời chìm trong bóng tối áp bức bất công của Giăng Van-giăng. Cho đến lúc ông qua đời, đôi chân đèn vẫn là ánh sáng duy nhất chiếu rọi bên ông.

- Thứ hai, đôi chân đèn đã mang đến cho Giăng Van-giăng một cuộc đời mới và cũng chính đôi chân đèn chứng kiến giờ phút kết thúc cuộc đời ấy, đó là biểu tượng của chính cuộc đời đã được khai sáng của Giăng Van-giăng.

Ý nghĩa của đôi chân đèn không giống như bộ đồ ăn bằng bạc. Nó không bị lấy trộm, mà tự tay giám mục trao cho Giăng Van-giăng. Bằng bộ đồ ăn bạc, giám mục đã đổi lấy sự an toàn, tự do của anh và một số vốn nhỏ để anh bắt đầu cuộc đời mới. Bằng cây chân đèn, giám mục đổi lấy lời hứa lương thiện, lấy một cuộc đời sống chỉ để yêu thương và hi sinh.

Thông điệp của văn bản: Tình yêu thương và sự khoan dung có thể thay đổi cuộc đời của một con người.

Qua hình ảnh Giám mục My-ri-en: Sự khoan dung độ lượng và sự dẫn dắt hướng thiện của ông trước sai lầm của Giăng Van-giăng không chỉ đã cứu thoát anh khỏi tù ngục, sa ngã, oán hận và tha hoá, mà còn phục hồi trong anh niềm tin vào chính mình và ý thức sống để cống hiến, yêu thương con người.

Qua hình ảnh đôi chân đèn bằng bạc: Tình yêu thương và sự khoan dung giống như ánh sáng soi rọi và thức tỉnh con người khỏi bóng tối oán hận và sa ngã, mở ra cho họ khả năng làm lại cuộc đời mới.

a.

Đồn rằng quan tướng có danh,

Cưỡi ngựa một mình, chẳng phải vịn ai.

Ban khen rằng: “Ấy mới tài”,

Ban cho cái áo với hai đồng tiền.

Biện pháp nói mỉa (1): quan tướng có danh (nghĩa là có vị quan võ có tên tuổi, mọi người biết đến) nhưng tài năng chỉ đơn giản là biết cưỡi ngựa một minh. Đó không phải cái tài của một vị tướng mà chỉ là kĩ năng bình thường. Vậy lời khen “quan tướng có danh” có ý ngược lại: vị quan bất tài.

Biện pháp nói mỉa (2): kĩ năng bình thường đó lại được khen là tài năng hiếm có (Ấy mới tài), nhưng ban thưởng lại rất bình thường (cái áo với hai đồng tiền). Vậy lời khen “Ấy mới tài” có ý ngược lại: tài chỉ xứng với món quà thưởng thấp kém.

***b.* **

Làm trai cho đáng sức trai,

Khom lưng chống gối, gánh hai hạt vừng.

Biện pháp nói mỉa (1): làm trai thường gắn với những việc lớn, tề gia trị quốc, chấn hưng xã hội. Nhưng việc lớn ở đây chỉ là một việc rất nhỏ: gánh hai hạt vừng. Vậy lời khen “làm trai cho đáng sức trai” có ý ngược lại: kẻ bất tài vô dụng.

Biện pháp nói mỉa (2): động tác “khom lưng chống gối” thường chỉ dùng khi người ta mang vác những thứ rất nặng, nhưng thứ đó ở đây chỉ là “hai hạt vừng”. Vậy hình ảnh miêu tả sự cực nhọc “khom lưng chống gối” có ý ngược lại: sự ra vẻ cực nhọc trong khi bản chất công việc không đáng phải cực nhọc.

***c.* **

Công anh làm rể Chương Đài,

Một năm ăn hết mười hai vại cà.

Giếng đâu thì dắt anh ra,

Kẻo anh chết khát vì cà nhà em.

Biện pháp nói mỉa: lời yêu cầu dắt ra giếng để uống nước có ý chỉ việc ăn cà quá nhiều và quá mặn khiến cho chàng rể bị khát, hàm ý trách móc gia đình cô vợ keo kiệt với chàng trai ở rể.

Các trường hợp la, 1b, 1d sử dụng nghịch ngữ.

Nghịch ngữ không phải lúc nào cũng được sử dụng để tạo ra hiệu quả hài hước cho văn bản mà có thể dùng để làm nổi bật bản chất của vấn đề, tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt và gây ấn tượng mạnh với người tiếp nhận.

Ví dụ:

Khôn nghề cờ bạc là khôn dại.

Dại chốn văn chương ấy dại khôn

(Trần Tế Xương, Dại khôn)

Học sinh thực hiện đề bài theo gợi ý sau:

Bước 1: Chuẩn bị viết

Lựa chọn một vấn đề liên quan đến đời sống thành thị ngày nay mà nhóm quan tâm. Đề tài cần có tính cụ thể, khả thi, phù hợp với trình độ nghiên cứu của nhóm và dễ dàng trong việc thu thập tư liệu. Có thể chọn một trong các đề tài sau:

– Thực trạng ô nhiễm không khí/ tiếng ồn/ nguồn nước

– Tình trạng ách tắc giao thông vào giờ cao điểm

– Tình trạng ngập lụt đường phố vào mùa mưa

– Tình trạng rác thải ùn ứ ở một số khu dân cư

– Mật độ xây dựng cao tác động xấu đến đời sống của người dân

–…

Xác định mục đích viết; người đọc; mục tiêu nghiêu cứu; câu hỏi nghiên cứu; cơ sở lí thuyết để thực hiện nghiên cứu; cách thức điều tra, thu thập dữ liệu; công cụ thu thập, phân tích và đánh giá dữ liệu; phương pháp nghiên cứu; thời gian nghiên cứu dự kiến;...

Sau khi chọn được đề tài, tiến hành thu thập và xử lí các tư liệu nghiên cứu có liên quan đến đề tài.

Bước 2: Phác thảo đề cương báo cáo

Sau khi lập danh mục các tài liệu có liên quan, bạn cần đọc kĩ tài liệu, trên cơ Mở đầu, Nội dung nghiên cứu và Kết luận. Ví dụ, nếu nhóm bạn chọn nghiên sở đó, phác thảo đề cương báo kết quả của bài tập dự án gồm các mục chính sau. cứu đề tài “Thực trạng ô nhiễm tiếng ồn ở phường X, quận Y, Thành phố Hồ Chí Minh”, có thể phác thảo đề cương báo cáo như sau:

Bước 3: Thực hiện dự án

Phác thảo cơ sở lí thuyết để xác lập cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài đã chọn (điều tra, khảo sát thực trạng ô nhiễm tiếng ồn ở phường X, quận Y, Thành phố Hồ Chí Minh).

Thu thập dữ liệu bằng các công cụ thu thập đã xác định (bảng hỏi, phiếu quan sát, máy đo độ ồn, câu hỏi phỏng vấn trực tiếp).

Phân tích, xử lí dữ liệu thu thập được bằng các công cụ phù hợp (Excel).

Bước 4: Viết báo cáo kết quả thực hiện dự án

Trên cơ sở đề cương và các thông tin đã có, viết bài báo cáo kết quả thực hiện gồm ba phần: Mở đầu, Nội dung nghiên cứu và Kết luận.

Thể hiện kết quả nghiên cứu bằng cách sử dụng kết hợp các phương tiện phi ngôn ngữ như sơ đồ, biểu đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ có thuyết minh,... Trình bày cước chú, trích dẫn, tài liệu tham khảo đúng quy cách.

Bước 5: Xem lại và chỉnh sửa

Sau khi viết xong, đọc lại bài báo cáo và sử dụng Bảng kiểm kĩ năng viết bài báo cáo kết quả của bài tập dự án về một vấn đề xã hội trong SGK Ngữ văn 12, tập hai, tr. 54 – 55 để tự đánh giá và chỉnh sửa.

* Bài mẫu tham khảo:

Tên dự án:

Thực trạng ô nhiễm tiếng ồn ở phường X, quận Y, Thành phố Hồ Chí Minh

1. Khái quát về thực trạng ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò là “đầu tàu” kinh tế của cả nước, đứng đầu về kinh tế, dân số, được xem là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa, giáo dục quan trọng nhất của Việt Nam. Bên cạnh dân cư đông đúc, các hoạt động phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa, xã hội, giao thông vận tải… tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng rất phát triển nhưng cũng chính điều này đã để lại nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, trong đó có tình trạng ô nhiễm tiếng ồn.

Theo phản ánh của người dân sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn diễn ra thường xuyên và chưa có xu hướng giảm, điều này đã tác động trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân. Theo phản ánh của Báo Người lao động, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn diễn ra khắp nơi trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đơn cử như tại khu vực chế xuất Tân Thuận (Quận 7), hàng ngày, khu vực này phải chịu đủ loại âm thanh hỗn tạp từ tiếng loa rao của xe hàng rong, xe tải chạy bóp còi inh ỏi đến quán nhậu, karaoke ầm ĩ, điều này làm người dân sinh sống tại khu vực này lao đao, khốn khổ, nhiều người đã bị stress. Tại các chợ truyền thống, các cửa hàng quần áo, điện máy, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn diễn ra hầu như quanh năm, suốt tháng bởi việc phát loa hết công suất để rao bán sản phẩm lặp đi lặp lại từ sáng đến chiều. Tại khu phố Bùi Viện (Quận 1) diễn ra tình trạng các quán bar mở nhạc thường xuyên đến tận khoảng 04 giờ sáng; tại Công viên Gia Định (quận Phú Nhuận), loa điện tử “bắp rang bơ 15.000 đồng/gói” ra rả suốt ngày; tại đoạn đường Phạm Văn Đồng (quận Gò Vấp), các quán bia, club ngoài trời mở nhạc sàn hết công suất; khu vực vòng xoay Lê Đại Hành đến tận hơn 23 giờ vẫn ca nhạc ồn ào; đường Tân Thới Nhất (Quận 12) có điểm tập gym mở loa ầm ĩ từ 05 giờ 30 phút đến tối mà nhiều năm nay không ai xử lý... Thậm chí, ngay cả trong các khu dân cư, tình trạng hát karaoke bằng loa thùng cũng thường xuyên diễn ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo kết quả quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian gần đây cho thấy, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục vượt quy chuẩn quy định. Theo kết quả đo tiếng ồn tại 150 điểm quan trắc đặt trên 30 tuyến đường của Thành phố Hồ Chí Minh nhằm phục vụ nghiên cứu thì hầu hết số lần đo vượt tiêu chuẩn ở mức cao. Trong đó, ngay cả thời gian ban đêm (từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau), mức độ tiếng ồn đo được vẫn vượt quá giới hạn gấp nhiều lần; riêng ở 06 trạm quan trắc tại ngã tư An Sương, ngã sáu Gò Vấp, vòng xoay Hàng Xanh, ngã tư Đinh Tiên Hoàng - Điện Biên Phủ, vòng xoay Phú Lâm và ngã tư Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh, kết quả đo cho thấy nhiều lần đạt trên 85 dB, vượt ngưỡng tiếng ồn cao nhất cho phép. Từ thực tế nêu trên, có thể thấy rằng, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đang diễn ra rất nghiêm trọng, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân.

2. Thực trạng về kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh

Trước tình trạng ô nhiễm tiếng ồn diễn ra thường xuyên, tác động tiêu cực đến sức khỏe và chất lượng môi trường sống của người dân, Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra nhiều chính sách để thúc đẩy thực hiện các giải pháp kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn. Cụ thể, thời gian qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã rất quyết tâm và nỗ lực triển khai đồng bộ các giải pháp như thiết lập các kênh thông tin và đường dây nóng để tiếp nhận thông tin phản ánh về tình trạng ô nhiễm tiếng ồn, tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý các cơ sở gây ô nhiễm tiếng ồn; thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tiếng ồn… Theo đó, để kịp thời ghi nhận, giải quyết phản ánh của người dân về tình trạng gây ô nhiễm tiếng ồn, Thành phố Hồ Chí Minh đã thiết lập nhiều kênh tiếp nhận thông tin phản ánh như: Tổng đài 1022, đường dây nóng về ô nhiễm môi trường của Sở Tài nguyên và Môi trường (số điện thoại: 02838290568); đường dây nóng, cổng thông tin điện tử, các ứng dụng mạng xã hội của quận, huyện, phường, xã, thị trấn; hệ thống mặt trận các cấp. Thông qua việc thiết lập các kênh thông tin tiếp nhận này, trong 08 tháng đầu năm 2023, Cổng thông tin 1022 của Thành phố đã tiếp nhận 11.115 tin phản ánh về tiếng ồn, đây là nguồn thông tin quan trọng làm cơ sở để giúp các cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh kịp thời ngăn chặn, xử lý các hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn[4]. Đồng thời, thời gian qua, Thanh tra Sở Văn hóa - Thông tin, đoàn kiểm tra liên ngành văn hóa - xã hội Thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện nhiều cuộc kiểm tra, phát hiện được các cơ sở có hành vi vi phạm gây ô nhiễm tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn cho phép cũng như kịp thời tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định xử phạt. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm 2022, Thành phố đã kiểm tra và phát hiện 8.679 trường hợp có vi phạm về tiếng ồn, trong đó nhắc nhở 8.544 trường hợp và xử phạt 135 trường hợp, tổng số tiền xử phạt khoảng 430 triệu đồng[5]. Ngoài ra, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã tích cực tuyên truyền, vận động các cơ sở, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư chấp hành các quy định về tiếng ồn, hạn chế, tiến tới chấm dứt các hoạt động, sinh hoạt gây tiếng ồn. Trong công tác quản lý và thực hiện chính sách về kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã có văn bản gửi các sở, ngành, quận, huyện và thành phố Thủ Đức chỉ đạo tiếp tục tăng cường công tác xử lý vi phạm về tiếng ồn, cũng như yêu cầu thủ trưởng các đơn vị tiếp tục chủ động thực hiện hiệu quả các giải pháp, biện pháp xử lý nghiêm nhóm hành vi vi phạm liên quan đến tiếng ồn. Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cũng giao các cơ quan chức năng như Sở Tư pháp, Sở Công Thương, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Y tế phối hợp nghiên cứu, đề xuất những giải pháp xử lý hiệu quả hơn nữa vi phạm về tiếng ồn.

Nhìn chung, công tác kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn đã được Thành phố quan tâm, đầu tư đẩy mạnh triển khai thực hiện, điều này đã góp phần vào việc kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn nhằm bảo vệ kịp thời chất lượng môi trường sống cho người dân. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, hiện nay, hiệu quả kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh chưa thực sự bảo đảm, tình trạng tái phạm lại còn diễn ra khá phổ biến. Đơn cử như trường hợp của cơ sở sản xuất nước đá Đại Anh tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh, cơ sở này đã bị Ủy ban nhân dân quận Tân Phú xử phạt vi phạm hành chính do vi phạm gấp ba lần ngưỡng tiếng ồn cho phép, tuy nhiên sau khi nộp phạt thì mọi chuyện vẫn diễn ra như cũ[6]; hay trường hợp quán Inthepub II (Quận 1) bị Ủy ban nhân dân phường Phạm Ngũ Lão kiểm tra và lập biên bản các hành vi gây tiếng ồn vượt quy định, song sau đó kiểm tra lại thì phát hiện quán vẫn tiếp tục gây ồn[7]. Sở dĩ tình trạng kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa thực sự hiệu quả là do xuất phát từ một số nguyên nhân cơ bản như sau:

Một là, chế tài xử phạt đối với các hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn chưa thực sự đủ sức răn đe, việc áp dụng các quy định pháp luật để xử lý các hành vi vi phạm gây ô nhiễm tiếng ồn trên thực tế còn gặp nhiều khó khăn.

Hai là, nhận thức về tác hại của tiếng ồn và sự cần thiết của việc kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn từ các chủ thể còn tồn tại những hạn chế nhất định.

Ba là, còn thiếu sự quyết tâm từ các cơ quan chức năng trong vấn đề kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn nên chưa xử lý triệt để được vấn nạn ô nhiễm tiếng ồn.

3. Một số kiến nghị hoàn thiện về mặt chính sách, pháp luật góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn tại Thành phố Hồ Chí Minh

Một là, thông qua thực tiễn hoạt động, các cơ quan chức năng trực thuộc cần rà soát, xác định và nêu ra những vấn đề còn hạn chế, bất cập, thiếu sót, không bảo đảm tính khả thi trong các quy định pháp luật về kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn qua thực tiễn thi hành tại Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó, kịp thời đưa ra các đề xuất, kiến nghị hoàn thiện gửi đến các cơ quan có thẩm quyền lập pháp ở trung ương để kịp thời khắc phục, hoàn thiện nhằm tạo ra hành lang pháp lý đầy đủ để phục vụ kịp thời cho việc kiểm soát hiệu quả tình trạng ô nhiễm tiếng ồn trên thực tế hiện nay.

Hai là, để xử lý tình trạng gây ô nhiễm tiếng ồn trong khu dân cư, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cần tiếp tục đề nghị Ban chỉ đạo phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” vận động các khu phố quan tâm thực hiện, phân công từng thành viên tổ chức nắm tình hình, theo dõi và giám sát các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm tiếng ồn và báo cáo cho chính quyền, công an địa phương xử lý theo quy định. Đặc biệt, phải xem xét, đánh giá việc chấp hành các hành vi vi phạm tiếng ồn của tổ chức, cá nhân trong xét tặng các danh hiệu văn hóa tại địa phương.

Ba là, các lực lượng chức năng cần tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các hoạt động kinh doanh, buôn bán có phát sinh tiếng ồn trên địa bàn; phải xác định được cơ quan làm đầu mối trong việc tham mưu chính quyền địa phương có các biện pháp quyết liệt, giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm tiếng ồn. Bên cạnh đó, cũng cần phải xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong xử lý ô nhiễm tiếng ồn, tránh tình trạng chồng chéo, không rõ trách nhiệm.

Bốn là, cần nghiên cứu xem xét áp dụng cơ chế phạt nguội đối với các hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn.

Bạn dựa vào khái niệm bài báo cáo kết quả của bài tập dự án về một vấn đề xã hội ở phần Viết để trả lời.

Bài trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án về một vấn đề xã hội là kiểu bài nói trình bày kết quả nghiên cứu, khảo sát vấn đề xã hội đó của bài tập dự án.

Một số điều cần lưu ý ở Bước 1 (chuẩn bị nói) đối với kiểu bài trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án về một vấn đề xã hội .

- Đề tài của bài nói cùng một đề tài với bài viết

- Xác định được mình sẽ nói những gì trong thời gian bao lâu và nói ở đâu

- Chuẩn bị kỹ lưỡng dàn ý bài nói

- Chuẩn bị tâm thế tự tin và tinh thần thoải mái

- Chủ động kết hợp các phương tiện khác để thuần trình bày thêm thuyết phục hấp dẫn

- Nên dự kiến những vấn đề mà người nghe có thể phản biện hoặc muốn tìm hiểu

Học sinh thực hiện bài nói theo hướng dẫn sau:

Bước 1: Chuẩn bị nói

Đề tài của bài nói cũng là đề tài bài viết.

Xác định các thành tố giao tiếp liên quan đến bài nói bằng cách tự trả lời câu hỏi: Mục đích nói là gì? Người nghe là ai? Bài nói sẽ được trình bày trong không gian nào? Thời gian bao lâu? Từ đó, chọn cách nói phù hợp, hiệu quả.

Khi chuyển hoá nội dung bài viết thành dàn ý bài nói cần đảm bảo:

- Giới thiệu khái quát thông tin về dự án.

- Trình bày nội dung nghiên cứu của bài tập dự án kèm theo lí lẽ và bằng chứng thuyết phục, đáng tin cậy.

- Nêu kết luận rút ra được từ kết quả của dự án, đề xuất giải pháp và vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu (nếu cần).

Để bài nói thêm hấp dẫn, có thể chuyển bài báo cáo ở dạng viết thành bài trình chiếu đa phương tiện.

Dự kiến một số vấn đề mà người nghe có thể thắc mắc và dự kiến câu trả lời thuyết phục.

Đối chiếu dàn ý của bài nói với bảng kiểm trong SGK Ngữ văn 12, tập hai để luyện tập trình bày.

Bước 2: Trình bày bài nói

Khi trình bày, cần tự tin, có sự tương tác tích cực với người nghe và bám sát nội dung bài nói đã chuẩn bị.

Bước 3: Trao đổi, đánh giá

Sử dụng Bảng kiểm kĩ năng trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án về một vấn đề xã hội trong SGK Ngữ văn 12, tập hai, tr. 56 để tự đánh giá bài nói của bản thân và bài trình bày của các bạn cùng nhóm/ lớp.

* Bài mẫu tham khảo:

- Tên dự án: Thực trạng ô nhiễm nguồn nước ở Xã/Phường X, huyện/quận Y, Thành phố Hà Nội.

- Mục tiêu nghiên cứu: Tìm hiểu về thực trạng ô nhiễm nguồn nước ở Xã/Phường X, huyện/quận Y, Thành phố Hà Nội.

- Câu hỏi nghiên cứu: Thực trạng ô nhiễm nguồn nước ở Xã/Phường X, huyện/quận Y, Thành phố Hà Nội đang ở mức độ nào?

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng bảng hỏi để khảo sát ý kiến, sự đáng giá của người dân về tình trạng ô nhiễm nguồn nước, sử dụng máy đo độ ô nhiễm nguồn nước, sử dụng phương pháp lọc nước để đánh giá độ ô nhiễm

+ Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn trực tiếp một số người dân ở Xã/Phường X, huyện/quận Y, Thành phố Hà Nội.

- Hình thức cho dự án: Cả nhóm cùng tổ chức và tham gia hoạt động thực tế tại….

- Nhiệm vụ:

- Sản phẩm của bài tập dự án: Bài báo cáo kết quả nghiên cứu của bài tập dự án tìm hiểu về thực trạng ô nhiễm nguồn nước ở Xã/Phường X, huyện/quận Y, Thành phố Hà Nội.

- Thời gian thực hiện:

- Nội dung nghiên cứu:

+ Khái niệm, cơ sở lý thuyết đã áp dụng để thực hiện nghiên cứu

+ Kết quả của khảo sát

- Kết luận:

+ Những nội dung chính rút ra từ kết quả của thực hiện bài tập dự án

+ Đề xuất giải pháp hoặc vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu