TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Ngữ văn 11 KNTT Bài 7: Ghi chép và tưởng tượng trong kí có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Khái quát nội dung đoạn trích: “Hình ảnh sông Hương ở thượng nguồn, giữa rừng già Trường Sơn”.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Một số nội dung ghi chép khách quan tạo nên tính xác thực mang đặc thù của thể kí: Ở quãng thượng nguồn, sông Hương có khi là ghềnh thác dữ dội, có khi là dòng chảy êm đềm; trong rừng Trường Sơn, sông Hương chảy giữa những chặng dài có hoa đỗ quyên màu đỏ; ra khỏi rừng, sông Hương trở nên hiền hoà; sông Hương có những bí ẩn không dễ khám phá.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Câu “Giữa lòng Trường Sơn, sông Hương đã sống một nửa cuộc đời của mình..” cung cấp cho người đọc những thông tin quan trọng.

+ Rừng Trường Sơn chính là nơi khởi phát của sông Hương.

+ Dòng chảy giữa rừng Trường Sơn mới chỉ là “một nửa cuộc đời” của sông Hương, “một nửa đời” còn lại của con sông là khi ra khỏi cửa rừng, chảy qua thành phố Huế rồi đổ ra biển.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Những liên tưởng, tưởng tượng thể hiện đậm dấu ấn cá nhân của người viết. Dấu ấn cá nhân đó bộc lộ qua việc sử dụng các biện pháp tu từ:

- So sánh: Sông Hương khi thì được ví như một bản trường ca của rừng đại ngàn, khi lại được ví như cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại.

- Nhân hoá: Sông Hương cũng có những nét tính cách của con người (dịu dàng và trí tuệ, có đời sống riêng, đầy bản lĩnh, có tâm hồn sâu thẳm, biết giấu kín những bí mật quá khứ của đời mình,...).

- Tương phản: dữ dội, mãnh liệt, man dại nhưng cũng rất dịu dàng, say đắm và trí tuệ.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đoạn trích cung cấp một số thông tin cơ bản về sông Hương và thành phố Huế: Hướng chảy, nhịp chảy của sông Hương ở từng quãng gắn với những địa danh cụ thể của thành phố Huế; nằm bên hai bờ sông Hương, Huế vẫn giữ nguyên dạng một đô thị cổ; đầu và cuối ngõ thành phố, những nhánh sông đào mang nước sông Hương toả đi khắp phố thị; sinh hoạt của những xóm thuyền chài ven sông Hương.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong đoạn trích, tính chất trữ tình được thể hiện qua một số yếu tố:

- Những hình ảnh đẹp, lôi cuốn, in đậm cái nhìn đầy tình cảm của tác giả: “sông Hương vui tươi hẳn lên”; “dòng sông mềm hẳn đi, dòng tháng “chảy lặng lờ”; “sông Hương nằm ngay giữa lòng thành phố yêu quý của mình”.

- Lối so sánh mang đậm dấu ấn chủ quan “đường cong ấy làm cho động theo mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu”; “sông Hương khi qua thành phố đã trôi đi chậm, thực chậm, cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh”; “trăm nghìn ánh hoa đăng bồng bềnh vào những đêm hội rằm tháng Bảy từ điện Hòn Chén trôi về, qua Huế bỗng ngập ngừng như muốn đi muốn ở, chao nhẹ trên mặt nước như những vấn vương của một nỗi lòng”...

- Sự thể hiện trực tiếp cái tôi tác giả: đại từ “tôi” nhiều lần xuất hiện, gần với trạng thái cảm xúc của người viết trước nét đẹp riêng của sông Hương và thành phố Huế.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nhịp chảy lặng lờ, chầm chậm của sông Hương là điều được tác giả nhận mạnh trong đoạn trích.

- Cách thức để nhấn mạnh đặc điểm đó:

+ Nêu những yếu tố tác động làm giảm tốc độ chảy của dòng nước (những nhánh sông đào dẫn nước sông Hương toả đi khắp phố thị, hai hòn đảo nhỏ trên sông).

+ Dùng hình ảnh ví von: sông Hương khi qua thành phố đã trôi chậm, “cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh”.

+ Dùng cách đối sánh: nhịp cháy lặng lờ của sông Hương càng nổi bật hơn khi đối sánh với dòng chảy băng băng của sông Nê-va (Neva); nhịp chảy của sông Hương như điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế”;...

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tác giả đã có những liên tưởng phong phú, bất ngờ, giàu ý nghĩa.

- Đường cong mềm mại của sông Hương khiến tác giả liên tưởng đến “tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu”.

- Hình ảnh sông Hương nằm giữa lòng thành phố Huế khiến tác giả liên tưởng đến sông Xen (Seine) của Pa-ri (Paris), sông Đa-nuýp (Danube) của Bu-đa-pét (Budapest).

- Dòng chảy chầm chậm, lặng lờ của sông Hương khiến tác giả liên tưởng đến dòng Nê-va chảy xiết, đến câu nói bất hủ của một nhà triết học xưa về dòng đời chảy trôi bất tận, từ đó thêm quý cái lững lờ, nên thơ chỉ có ở con sông quê hương.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Đặc điểm hình thức:

+ Chủ yếu viết các câu văn dài, nhiều vế, cấu trúc khá phức tạp. Những câu văn như thế vừa có khả năng chuyển tải nhiều thông tin (cả thông tin về đối tượng và thông tin về tình cảm của người viết dành cho đối tượng đó), vừa tạo ra nhịp điệu riêng, chậm rãi, phù hợp với hình ảnh được miêu tả và cảm xúc của người viết, góp phần làm nên giọng điệu riêng trong tuỳ bút của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ý chính của đoạn trích: Tính chất nên thơ của một quãng sông Đà cảm nhận đầy màu sắc chủ quan và cách thể hiện giàu tính nghệ thuật của Nguyễn Tuân.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thông tin khách quan có tính xác thực về con sông: Sông Đà êm đềm, tĩnh lặng gần như tuyệt đối; con sông trôi qua một nương ngô vừa nhú mấy lá non, những bãi cỏ gianh đang ra nõn búp; những con hươu hiền lành đang ăn cỏ bên bờ sông; đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sông, những con đò giong buồm vải chạy trên sông.

- Những chi tiết được vẽ nên bằng trí tưởng tượng của tác giả: Vẻ lặng tờ của sông Đà ở đời Lý, đời Trần, đời Lê càng làm nổi bật sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối của sông Đà hiện tại; tiếng còi một chuyến xe lửa đầu tiên trên tuyến đường sắt Phú Thọ – Yên Bái – Lai Châu; sự giật mình ngơ ngác của con hươu; hai trạng thái khác nhau của sông Đà: thương nhớ những hòn đá thác thượng nguồn và lắng nghe tiếng người chạy đò trên sông.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Màu sắc tùy bút được thể hiện:

- Đoạn trích được viết khá tự do, phóng túng, thể hiện rõ nhất ở cách triển khai, ở những liên tưởng của tác giả. Đó là kiểu liên tưởng bất chợt, đầy màu sắc chủ quan, không phản ánh tính tất yếu của thực tại.

- Đoạn trích đậm tính trữ tình với cảm xúc hồn nhiên, có phần ngộ nghĩnh, hình ảnh, ngôn ngữ và cách biểu đạt rất giàu chất thơ (“búp cỏ gianh đẫm sương đêm”, “bờ sông hoang dại” “bờ tiền sử”, “bờ sông hồn nhiên”, “nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”, “con hươu thơ ngộ”, “đầu nhung”, “tiếng còi sương”,...).

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nguyễn Tuân sử dụng thành công một số biện pháp tu từ:

- Biện pháp tu từ so sánh:

+ Ở hai câu “Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”, tác giả đã sử dụng những hình ảnh có tính trừu tượng để so sánh với đối tượng cụ thể, khá thú vị nhằm mở ra cho người đọc một không gian liên tưởng mênh mông.

+ Trong câu văn “Đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sông bụng trắng như bạc rơi thoi”, hình ảnh so sánh có tác dụng cụ thể hoá đối tượng miêu tả, giúp người đọc có được cảm giác rõ ràng hơn về những vảy cá lấp lánh ánh bạc khi chúng quầy sóng sông Đà.

- Biện pháp tu từ nhân hoá: con hươu thơ ngộ hội ông khách sông Đà vì ngạc nhiên trước tiếng còi tàu; sông Đà thương nhớ những hòn đá thác xa xôi ở thượng nguồn.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vẻ đẹp của sông Đà được khắc hoạ bằng bút pháp nghệ thuật tài hoa của Nguyễn Tuân. Tuy nhiên, cái tài đó có nguồn gốc sâu xa từ tâm hồn một con người tha thiết yêu mến, gắn bó, tự hào về cảnh sắc thiên nhiên của đất nước. Cảm xúc đắm say của tác giả thể hiện qua từng câu văn, từng hình ảnh, từng lối liên tưởng,... là bằng chứng rõ ràng về tình cảm của tác giả đối với quê hương, đất nước mình.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Qua những thông tin được SGK cung cấp, có thể nhận thấy một số yếu tố khách quan cần thiết cho việc viết kí đã được tác giả sử dụng để tạo nên văn bản “Và tôi vẫn muốn mẹ...”:

- Từ thời thơ ấu, có một người tên là Din-na Cô-si-ắc (Zina Kosyak) đã trải nghiệm sự tàn khốc của chiến tranh (cụ thể ở đây là Chiến tranh thế giới lần thứ hai),

- Người có trải nghiệm đó đã kể lại kí ức hãi hùng của mình cho nhà văn Xvét-la-na A-lếch-xi-ê-vích (Svetlana Alexievich) nghe.

- Với những nhân vật, sự kiện thu thập được qua nghe kể, bằng cảm hứng của mình, nhà văn đã sắp xếp, tái tạo để kể lại câu chuyện có tính nghệ thuật.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Văn bản “Và tôi vẫn muốn mẹ.. kể lại những điều từng xảy ra với các nhân vật có thật, nghĩa là tính phi hư cấu tương đối nổi trội. Tuy nhiên, vẫn có những các yếu tố có tính hư cấu cài cắm trong văn bản.

- Tính hư cấu thể hiện ở chỗ: Các sự kiện được tái hiện thông qua sự sắp xếp của người viết; ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản mang những đặc điểm của ngôn ngữ viết (sản phẩm của nhà văn) chứ không phải là ngôn ngữ nói.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thời gian diễn ra các sự kiện là thời gian quá khứ, lúc bấy giờ, nhân vật “tôi” mới chỉ là đứa bé tám tuổi. Nhưng khi kể lại câu chuyện cho nhà văn nghe (thời gian hiện tại), đứa bé đã trở thành một người thợ làm tóc năm mươi mốt tuổi. Sự phân biệt thời gian đó giúp người đọc không chỉ hiểu được tính xác thực của sự kiện, mà còn thấy được cách thức sáng tạo tác phẩm.

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Chiến tranh được tái hiện qua kí ức hãi hùng của một con người đã trải qua, dù thời gian xảy ra những đau thương, mất mát đã cách xa bốn mươi ba năm (khi chiến tranh diễn ra, Din-na Cô-si-ắc mới tám tuổi, lúc kể lại cho nhà văn, nhân vật đã năm mươi mốt tuổi).

- Sự kiện nổi bật thể hiện sự tàn khốc của chiến tranh mà nhân vật từng chứng kiến, nếm trải:

+ Những đứa bé mới vào lớp xốt đã phải là xa gia đình đi sơ tán.

+ Trên đường đi chứng kiến cảnh nhà của cháy rụi, con người chết chóc, tang thương.

+ Phải chịu sự giày vò khủng khiếp của những con đói, phải ăn cả chồi cây, cỏ dại đề cầm hơi qua ngày.

+ Bao nhiêu đứa trẻ mất cha, mất mẹ, suốt đời khao khát tình cảm của người thân.

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Trong hai câu: “Ban đêm chúng tôi khóc rền. Gọi ba gọi mẹ”, câu “Gọi ba gọi mẹ, là câu không có chủ ngữ. Nhưng nhờ quan hệ với câu trước đó mà câu này không sai về ngữ pháp. Người đọc sẽ hiểu “chúng tôi” ở câu trước cũng chính là chủ thể của hành động “gọi ba gọi mẹ” ở câu sau

- Câu đầy đủ ngữ pháp sẽ là: “Ban đêm chúng tôi khóc rền. Chúng tôi gọi ba gọi mẹ.”

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Ở phần đầu của văn bản, hành động “đi chơi” được tác giả lí giải: “Đi chơi, thực ra nói vậy cũng là để đánh lừa cái ổ cứng xúc cảm đã ấp ủ tự bao giờ, đánh lừa bộ xi đi võng mạc, đánh lừa bộ khứu giác, vị giác đã nghẽn bụi đời quá lâu đang khát thèm hạt phù sa ròng ròng tươi mới trong trí tưởng tượng thuở xa lắc. Để khi khoác ba lô lần đầu về Đất Mũi, rằng, thôi thì, ta cứ lỏng tay thơ thẩn với Cà Mau”.

- Có thể hiểu những điều tác giả giải thích như sau:

+ Đi chơi để “đánh lừa cái ổ cứng xúc cảm đã ấp ủ”: đi chơi để làm mới cảm xúc của mình.

+ Đi chơi để “đánh lừa bộ xi đi võng mạc, đánh lừa bộ khứu giác, vị giác đã nghẽn bụi đời quá lâu đang khát thèm hạt phù sa ròng ròng tươi mới trong trí tưởng tượng xa lắc”: đi chơi để các giác quan được tiếp xúc với những gì tươi mới của cuộc sống.

+ “Để khi khoác ba lô lần đầu về Đất Mũi, rằng, thôi thì, ta cứ lỏng tay thơ thẩn với Cà Mau”: tác giả xác định từ đầu là đi chơi để khi đến với Cà Mau, tâm hồn được thoải mái, tự do, không bị thúc ép bởi mục đích cụ thể nào cả.

Câu 21

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Tác giả đã dùng thuật ngữ của tin học, xem kí ức về các trang văn của các nhà văn ngày trước là những cái phai “nặng” và “chậm”, nghĩa là giờ đây đọc lại, người đọc dễ có cảm giác nặng nề, bởi đó là những trang viết về cuộc sống trong chiến tranh, “ngổn ngang xác giặc, hầm chông loang máu sình lầy, là những đoàn người tranh đấu, máu và nước mắt của bà má Năm Căn”,...

- Từ đó, tác giả liên hệ đến Nguyễn Ngọc Tư, một trong những cây bút nổi tiếng của văn học đương đại, đang sống và viết ở mảnh đất Cà Mau. Dẫn ra một đoạn văn tươi tắn, hồn nhiên, ngộ nghĩnh, có chút hài hước của “cô Tư”, tác giả thú nhận: “Tới bây giờ tôi ưa những dòng này” hơn.

Câu 22

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Đến với với Mũi Cà Mau, tác giả và người bạn đồng hành lại có cách biểu lộ cảm xúc “nông nối kì quặc” không giống bất cứ ai: Lôi tập thơ còn thơm mùi mực của anh bạn để đốt và thả xuống biển, chỉ vì trong tập thơ ấy có một bài viết về vùng đất phương Nam – kết quả của sự tưởng tượng. Việc làm ấy giống như một nghi thức thiêng liêng. Khi rời Mũi Cà Mau, tác giả cảm thấy “mắt cay nhoè” vì xúc động.

Câu 23

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Những chi tiết được tác giả sử dụng để làm nổi bật nét riêng của thiên nhiên và con người vùng đất Mũi Cà Mau:

- Các chi tiết về thiên nhiên: “những cây được đóng mình xuống phù sa vóc dáng trầm ngâm”; “bình minh và hoàng hôn của một ngày treo trên cùng một cây được”; “những trái được đeo trên cây như những hạt phù sa, đến một ngày cắm thẳng xuống phù sa, mọc lên những thân được mới”;...

- Các chi tiết về con người: Hai tiếng “quê xứ trong lời ăn tiếng nói của con người nơi đây gợi cảm giác xa lắc; những con người lao động bình dị ở ngôi nhà đầu tiên tính từ Mũi trở vào của vùng cực nam Tổ quốc.

Câu 24

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Trong cả ba câu văn, tác giả đều sử dụng biện pháp tu từ chêm xen. Thành phần chêm xen ở cả ba câu đều có vị trí giống nhau: được đặt ở cuối câu, nằm sau dấu gạch ngang “cô hàng trái cây trên chợ nổi Phụng Hiệp kẹp hai đứa nhỏ, chao chao cái rổ rau sầu đâu xanh mướt”; “ông lão xa lôi nằm ghếch chân hút thuốc gặp ở Long Xuyên”; “lảnh lót câu hát buồn vẫn thường nghe đây đó”.

- Tác dụng của thành phần chêm xen ở ba câu cũng tương tự nhau: nêu và giải thích rõ hơn về chủ thể của câu nói được dẫn (nằm trong dấu ngoặc kép, đặt ở đầu câu). Đặc biệt, việc lặp cấu trúc thành phần chêm xen ở các câu đã góp phần tạo nên giọng điệu riêng, có màu sắc nghệ thuật, thể hiện nét độc đáo trong cách sử dụng ngôn từ của người viết.

Câu 25

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Một số đặc điểm của thể loại kí được nêu trong đoạn trích:

- Kí viết về cuộc đời thực tại, người thật việc thật, mang tính chất của kiểu phản ứng trực tiếp với các biến cố của đời sống.

Ví dụ: những gì được ghi lại trong văn bản “Và tôi vẫn muốn mẹ...” của Xvét-la-na A-lếch-xi-ê-vích xuất phát từ nhu cầu phải nhìn nhận lại những vết thương tinh thần do chiến tranh gây ra đối với con người – một thực tế không thể quay lưng làm ngơ.

- Sức thuyết phục, lay động của kí là ở tính sự kiện. Sự kiện đời sống vốn mang tính khách quan, nhưng khi được người viết kí ghi lại, nó sẽ tác động vào nhận thức, tình cảm, thái độ của người đọc.

Ví dụ: Thăm vùng đất Mũi Cà Mau, ngắm cảnh thiên nhiên, chứng kiến cách sinh hoạt, làm ăn của con người nơi cực Nam Tổ quốc là sự kiện được ghi lại trong Cà Mau quê xứ của Trần Tuấn.

- Kí vừa có những yếu tố của truyện vừa có sự tham gia trực tiếp của tư duy nghiên cứu. Yếu tố truyện, theo Hoàng Ngọc Hiến, chỉ là những “hình ảnh có hồn” hoặc “thổi hồn vào đối tượng được miêu tả”. Hiểu như vậy, ta thấy chuyện kể về cuộc sơ tán của những đứa trẻ trong chiến tranh máu lửa (“Và tôi vẫn muốn mẹ..”); chuyện lột thịt ghẹ, chuyện cây đước và con tôm ở vùng Đất Mũi,... (Cà Mau quê xứ) đều là những yếu tố mang tính truyện. Tính chất nghiên cứu của kí – theo tác giả – chủ yếu cung cấp những dữ kiện, những tri thức nhằm thoả mãn nhu cầu nhận thức của con người. Trong Ai đã đặt tên cho dòng sông?, đặc điểm hướng chảy cũng như lưu tốc của sông Hương – theo tác giả “có thể lí giải được về mặt khoa học”. Đó là yếu tố có tính chất nghiên cứu.

Câu 26

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nhận định của Hoàng Ngọc Hiến nhấn mạnh tính chất xác thực của việc phản ánh trong kí và thái độ của người viết. Đề tài của bài kí bao giờ cũng gắn với sự thật đời sống.

+ Ở tuỳ bút Ai đã đặt tên cho dòng sông?, hình ảnh sông Hương, thành phố Huế cũng như tình cảm của người viết đối với những đối tượng đó đều là “người thật” “việc thật”.

+ Cảnh sắc thiên nhiên và sinh hoạt con người vùng Đất Mũi (Cà Mau quê xứ); những nỗi đau của con người trong chiến tranh (“Và tôi cũng muốn mẹ..”) không phải là kết quả của hư cấu, mà là sự thực đời sống được người viết tái hiện.

Câu 27

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ý nghĩa khi nói “Sức thuyết phục, lay động của bài kí trước hết là ở tính sự kiện”: Những sự kiện được đề cập trong bài kí có thể là bi hoặc hùng, là niềm vui hoặc nỗi đau, nhưng đều khiến người đọc tin đó là điều có thật, không thể bàng quan. Trạng thái phấn chấn hay căm phẫn ở người đọc là kết quả của những sự kiện có khả năng lay động đó.

Câu 28

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Ý kiến của Hoàng Phủ Ngọc Tường được dẫn ra với thái độ tán đồng nhằm mục đích củng cố thêm quan điểm đề cao “cái lõi thực vốn là bản gốc của tác phẩm”. Tôn trọng sự thực, tái hiện sự thực như nó vốn có, trên cơ sở đó, thể hiện cảm xúc của người viết – đó là yếu tố quan trọng, quyết định giá trị của tác phẩm kí.

Câu 29

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Trong các tác phẩm kí có giá trị, “yếu tố truyện” và “tư duy nghiên cứu” có sự kết hợp nhuần nhuyễn. Song, ở nhiều trường hợp, yếu tố truyện chiếm ưu thế so với tư duy nghiên cứu mà tác phẩm kí vẫn đặc sắc. Điều này chứng tỏ ở tác phẩm kí, yếu tố truyện quan trọng hơn tư duy nghiên cứu.

Câu 30

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Câu chuyện được kể trong văn bản có nhiều tình tiết kì lạ:

+ Không gian và hoàn cảnh đối mặt của hai người lính thuộc về hai phe khác nhau.

+ Cảnh ngộ mà hai người lính cùng trải qua khiến họ phải có sự phối hợp với nhau mới mong tim được đường sống.

+ Tình cảnh oái oăm khi phải nhóm lên ngọn lửa một cách đầy thách thức trong khi chỉ còn một cây diêm cuối cùng.

+ Người lính của phe kia chết trong vòng tay của “tôi” – người của phe đối địch.

+ Sau chiến tranh, “tôi” đã xây lại ngôi chùa hoang trên chính mảnh đất xưa;...

=> Câu chuyện không tái hiện một sự thật của cuộc sống, mà là kết quả của sự hư cấu.

Câu 31

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Văn bản có thể xếp vào thể loại tản văn vì:

+ Văn bản kể lại một câu chuyện có tính chất tưởng tượng nhằm thể hiện suy ngẫm, cảm xúc của tác giả về mối quan hệ giữa con người với nhau, về bản chất và biểu hiện của cái thiện, về lương tri của con người,...

Câu 32

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Văn bản rất giàu yếu tố trữ tình, thể hiện rõ ở tính chất gợi cảm của câu chuyện, ở những cảm xúc được nhân vật “tôi” bộc lộ. Câu chuyện được kể nhằm khơi dậy ở người đọc những nét đẹp của tình người; nhiều chỗ lời văn bộc lộ tình cảm dồi dào của người viết,

Ví dụ: “phải chăng lửa đã có sẵn từ lâu, từ muôn thuở trong tim tôi, trong tim của mọi người?”; “Tôi xây chùa không cốt để thờ Phật vì tôi biết Phật đã ở đâu trong tôi ngay từ đêm tôi sống trong chùa hoang”.

→ Yếu tố trữ tình luôn được đan xen vào những chi tiết của câu chuyện. Điều đó tạo nên mối quan hệ gắn kết hữu cơ giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình cho tác phẩm.

Câu 33

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Những hình ảnh có màu sắc ẩn dụ và mang tính biểu tượng trong văn bản:

+ Hình ảnh ngôi chùa (biểu tượng của cái thiện).

+ Cây diêm cuối cùng (thể hiện những thử thách khắc nghiệt đối với tình người).

+ Mảnh giấy có bài thơ của người lính phe kia được dùng để nhóm lửa (ẩn dụ về quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống).

Câu 34

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ý nghĩa của đoạn văn cuối được đúc kết trong câu: “Tôi xây chùa không cốt để thờ Phật vì tôi biết Phật đã ở đâu trong tôi ngay từ đêm tôi sống trong chùa hoang”. Ước vọng từ bỏ bạo lực, hoá giải hận thù; sống với nhau bằng tình thương, lan toả thông điệp của lòng vị tha;... là những gì văn bản muốn nói với người đọc ở đoạn cuối này.

Câu 35

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1, Mở bài

* Giới thiệu về mạng xã hội Facebook và lí do chọn ứng dụng Facebook để thuyết minh.

2, Thân bài

- Giới thiệu

+ Facebook là một mạng xã hội được truy cập miễn phí, là nơi mà con người có thể giao lưu, kết bạn và học hỏi

+ Facebook có thể dùng dưới các mạng lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trường học hoặc khu vực để liên kết và giao tiếp với người khác.

+ Bên cạnh những mặt tích cực thì facebook cũng có mặt tiêu cực riêng.

- Các ứng dụng trên Facebook

+ Facebook Messenger

+ Instagram

* Lợi ích của mạng xã hội Facebook

- Là cầu nối, giúp kết nối con người với con người lại gần nhau hơn, bất kể bạn ở khắp mọi nơi, kể cả trong nước và trên thế giới bạn đều có thể giao lưu kết bạn. Bạn có thể dễ dàng làm quen với những người bạn mới mà bạn chưa từng biết nhờ tính năng chat miễn phí và không giới hạn của facebook.

- Facebook giúp con người học hỏi được nhiều kiến thức bổ ích từ những lớp học online.

- Facebook giúp cập nhật thông tin bạn bè, người thân một cách nhanh chóng, kịp thời.

- Facebook là phương tiện giúp bạn bày tỏ quan điểm và ý kiến của bản thân như: quan niệm sống, phong cách thời trang.

* Tác hại của Facebook

- Lâm vào tình trạng nghiện facebook, làm lãng phí thời gian của con người.

- Lỗ hổng trong việc bảo mật thông tin, thông tin cá nhân có thể bị đánh cắp.

3, Kết bài

- Nên cảm nhận cá nhân về giá trị của Facebook với đời sống con người.

Câu 36

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a. Lập dàn ý cho đề bài.

1, Mở bài

- Giới thiệu về phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong giáo dục hiện nay.

2, Thân bài

- Giới thiệu về phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

- Các hoạt động của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

+ Xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp và an toàn.

+ Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập.

+ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

- Lợi ích của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

+ Tạo ra môi trường học tập lành mạnh cho học sinh.

+ Giúp ích cho công tác giáo dục học sinh.

+ Xây dựng tính kỉ luật cho học sinh.

- Các phương pháp thực hiện phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

+ Nhà trường cần lên kế hoạch rõ ràng, truyền tải thông tin xuống các giáo viên.

+ Giáo viên truyền tải thông tin tới học sinh và phụ huynh.

+ Giáo viên và nhà trường chủ động tổ chức các tiết dạy về lối sống thân thiện, tích cực, an toàn trong môi trường học đường.

3, Kết bài

- Nêu cảm nghĩ về phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

b. Viết phần Mở bài và ý đầu tiên của phần Thân bài.

1, Mở bài

Phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực do Bộ GD&ĐT phát động là một trong những phong trào lớn, có tác động tích cực đến việc xây dựng môi trường sư phạm. Phong trào không chỉ giáo dục ý thức, kĩ năng sống cho học sinh mà còn thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục. Hiện nay, phong trào đã được triển khai rộng khắp ở tất cả các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông trong tỉnh, thành phố và từng bước đi vào chiều sâu.

2, Ý đầu phần thân bài

Phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" là phong trào thi đua rộng lớn đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai trong toàn ngành, trong các trường học trên toàn quốc và tiếp tục thực hiện vào năm học 2023-2024. Mục tiêu của phong trào là huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội. Phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập và hoạt động xã hội…

Câu 37

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1, Mở đầu

- Đặt và dẫn dắt vào vấn đề “Mức thu nhập có phải là tiêu chí quan trọng hàng đầu của việc chọn nghề nghiệp?

2, Triển khai thảo luận

* Khái niệm thành công

- Thành công không phải là cái thước đo năng lực mà nó mang lại cho chúng ta những cái giá trị quý báu cho cuộc sống. Thành công là biết được khả năng của mình làm được những gì, biết được để có được sự thành công con người phải trải qua bao sự cay đắng, để có thể được nếm thử cái vị ngọt ngào của thành công nó như thế nào.

* Thành công trong sự nghiệp là thế nào?

- Có công việc ổn định, có mức lương tốt...phù hợp với năng lực của bản thân

- Có được niềm vui trong khi làm việc

- Có thể dành thời gian và thu nhập để lo cho gia đình và những người xung quanh.

...

* Những yếu tố quyết định sự thành công

- Kiến thức chuyên môn vững vàng.

- Nguồn thu nhập phù hợp, ổn định.

- Phù hợp với cá tính cá nhân.

* Mức thu nhập là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu

- Là sự khẳng định năng lực, vai trò của bản thân trong công việc.

- Giúp trang trải chi phí trong cuộc sống.

- Tạo động lực trong công việc.

3, Kết luận: Tổng kết và thống nhất ý kiến về vấn đề

Câu 38

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1, Mở đầu:

- Đặt vấn đề và dẫn dắt thảo luận

2, Triển khai:

* Tầm quan trọng của các môn khoa học công nghệ đối với đời sống hiện tại:

- Các môn khoa học và công nghệ (KH&CN) có vai trò quan trọng trong việc đào tạo lao động chất lượng cao, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, góp phần phát triển và tăng trưởng kinh tế, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định cơ chế chính sách.

- Việc học các môn khoa học công nghệ giúp người học tạo thói quen tư duy, làm việc có hiệu quả, kích thích sáng tạo để làm ra những sản phẩm giúp tiết kiệm được chi phí, thời gian thực hiện.

* Quan điểm cá nhân về các môn khoa học xã hội và khoa học tự nhiên.

- Các môn khoa học tự nhiên và các môn khoa học xã hội đều có tầm quan trọng như nhau. Nếu một người giỏi về khoa học tự nhiên mà thiếu kiến thức về xã hội thì sẽ dẫn đến tình trạng thiếu kỹ năng giao tiếp, thiếu vốn hiểu biết xã hội...

- Cần giáo dục HS tầm quan trọng và vai trò của tất cả các môn học tự nhiên và xã hội.

3, Kết luận: Tổng kết và thống nhất ý kiến thảo luận