Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
- Tập tính là một chuỗi phản ứng của động vật trả lời kích thước của môi trường nhờ đó động vật thích nghi với môi trường sống.
- Ví dụ về tập tính:
+ Tập tính chim bố mẹ làm tổ và chăm sóc con non
+ Hổ, báo,… có tập tính bảo vệ lãnh thổ
+ Gấu Bắc cực có tập tính ngủ đông khi nhiệt độ xuống thấp.
+ Nhện có tập tính giăng tơ để săn mồi.
+ Người có tập tính tập thể dục buổi sáng.
Câu 2
1 điểm
Cho ví dụ về tập tính bẩm sinh và tập tính học được. Từ đó, phân biệt hai dạng tập tính này.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
- Ví dụ về tập tính bẩm sinh: Gà trống gáy vào mỗi sớm; chó, mèo, hổ, báo,… có tập tính đánh dấu lãnh thổ; ếch đực kêu sau cơn mưa đầu hạ để gọi bạn tình; chuồn chuồn đẻ trứng vào nước; cóc nghiến răng khi trời sắp mưa;…
- Ví dụ về tập tính học dược: Gà con thấy có diều hâu sẽ nhanh chóng trốn vào chỗ gà mẹ; sư tử con học tập để săn mồi; chim non học tập để có thể bay; khỉ con học cách leo trèo;…
- Phân biệt tập tính bẩm sinh và tập tính học được:
Tập tính bẩm sinh
Tập tính học được
- Là tập tính sinh ra đã có, được di truyền từ bố mẹ và đặc trưng cho loài.
- Là tập tính được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm, đặc trưng cho cá thể.
- Số lượng hạn chế.
- Số lượng nhiều, không hạn chế.
- Thường bền vững và không thay đổi.
- Không bền vững, có thể thay đổi.
Câu 3
1 điểm
Tập tính bảo vệ lãnh thổ của động vật có ý nghĩa gì đối với đời sống của chúng?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Ý nghĩa của tập tính bảo vệ lãnh thổ:
- Đối với cá thể động vật: tập tính bảo vệ lãnh thổ nhằm chống lại các cá thể khác cùng loài để bảo vệ nguồn thức ăn, nơi ở và sinh sản của bản thân động vật.
- Đối với loài: tập tính bảo vệ lãnh thổ đảm bảo các cá thể có thể phân bố hợp lí trong không gian, đảm bảo sự tồn tại lâu dài của quần thể.
Câu 4
1 điểm
Hoàn thành bảng sau về ý nghĩa của các tập tính ở động vật và cho ví dụ minh họa.
Tập tính
Ý nghĩa đối với động vật
Ví dụ
Làm tổ, ấp trứng
Săn mồi
Sống thành đàn và xã hội
Bảo vệ lãnh thổ
Ngủ đông
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Tập tính
Ý nghĩa đối với động vật
Ví dụ
Làm tổ, ấp trứng
Giúp cho động vật bảo vệ trứng, tập tính ấp trứng để tránh kẻ thù.
Tập tính làm tổ và ấp trứng ở chim yến.
Săn mồi
Giúp cho động vật tìm kiếm được nguồn thức ăn.
Hổ thực hiện nhiều hoạt động như rình, rượt và vồ mồi để săn mồi.
Sống thành đàn và xã hội
Giúp cho động vật có thể giúp đỡ lẫn nhau chống lại những điều kiện bất lợi của môi trường và kẻ thù.
Ong có tập tính sống thành đàn. Trong một đàn ong, có sự phân công về chức năng thành ong chúa, ong đực và ong thợ.
Bảo vệ lãnh thổ
Giúp cho động vật bảo vệ được nơi ở, nguồn thức ăn, sinh sản đồng thời giúp loài có phân bố hợp lí trong không gian.
Cách bảo vệ khu vực lãnh thổ của sư tử chính là dùng nước tiểu để đánh dấu. Khi có những kẻ xâm phạm xuất hiện, chúng sẽ chiến đấu một cách quyết liệt.
Ngủ đông
Giúp cho động vật có thể sống sót trong điều kiện thời tiết lạnh giá khắc nghiệt và thiếu thốn thức ăn.
Gấu Bắc cực có tập tính ngủ đông. Trước thời gian ngủ đông, gấu ăn rất nhiều để tích lũy năng lượng.
Câu 5
1 điểm
Tại sao chim và cá di cư? Khi di cư, chúng định hướng bằng cách nào?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
- Nguyên nhân di cư của chim là do thời tiết thay đổi (trời lạnh giá), khan hiếm thức ăn. Chim di cư thường là các loài chim ăn thịt. Khi di cư, chúng định hướng nhờ vị trí Mặt Trời, Mặt Trăng, sao, địa hình (bờ biển và các dãy núi).
- Nguyên nhân di cư của cá chủ yếu liên quan đến sinh sản. Chúng định hướng dựa vào thành phần hóa học của nước và hướng dòng nước chảy.
Câu 6
1 điểm
Lấy ví dụ về một số thói quen tốt của em và nêu ý nghĩa của thói quen đó theo gợi ý sau:
Quan sát các động vật sống xung quanh em hoặc thông qua xem video, kể một số tập tính của các động vật đó và nêu ý nghĩa các tập tính đối với động vật đó.