Giải SBT Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều Bài 39: Di truyền liên kết và cơ chế xác định giới tính có đáp án

Đáp án đúng là: B

A. Sai. Trong tế bào, các gene nằm trên cùng một nhiễm sắc thể thường có xu hướng di truyền cùng nhau thành một nhóm liên kết.

B. Đúng. Liên kết gene đảm bảo sự di truyền bền vững của từng nhóm tính trạng.

C. Sai. Liên kết gene làm hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp.

D. Sai. Liên kết gene có thể xảy ra ở hai giới hoặc một giới tùy loài và tùy tính trạng.

Đáp án đúng là: C

Di truyền liên kết có thể xảy ra khi các cặp gene quy định các tính trạng nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể tương đồng.

Đáp án đúng là: B

- Các loài động vật thuộc lớp chim có hệ nhiễm sắc thể giới tính Z – W, trong đó ZW là con cái, ZZ là con đực.

- Ruồi giấm, động vật có vú và người có hệ nhiễm sắc thể giới tính X – Y, trong đó XX là con cái, XY là con đực.

Đáp án đúng là: A

Trong tế bào 2n ở người, kí hiệu của cặp nhiễm sắc thể giới tính là XX ở nữ và XY ở nam.

Đáp án đúng là: B

Sự phân hóa giới tính thường do yếu tố di truyền chi phối nhưng ở một số loài sự phân hóa giới tính còn chịu ảnh hưởng của yếu tố môi trường như nhiệt độ đối với rùa tai đỏ, ánh sáng đối với hoa lan,…

Đáp án đúng là: B

Morgan là người phát hiện ra hiện tượng di truyền liên kết ở sinh vật trong thí nghiệm nghiên cứu sự di truyền của tính trạng màu sắc thân, hình dạng cánh ở ruồi giấm.

Đáp án đúng là: C

Ruồi giấm, động vật có vú và người có hệ nhiễm sắc thể giới tính X – Y, trong đó XX là con cái, XY là con đực.

Đáp án đúng là: A

Hiện tượng nhiều gene cùng phân bố trên chiều dài của nhiễm sắc thể hình thành nên nhóm gene liên kết. Nhóm gene liên kết thường có xu hướng di truyền cùng nhau, dẫn đến hiện tượng di truyền liên kết của các tính trạng tương ứng.

Đáp án đúng là: D

Ở ruồi giấm, thân xám là trội hoàn toàn so với thân đen, cánh dài là trội hoàn toàn so với cánh ngắn. Mà phép lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội chưa biết kiểu gene với cá thể mang tính trạng lặn. Do đó, trong các phép lai trên, phép lai: Thân xám, cánh dài × Thân đen, cánh ngắn là phép lai phân tích.

Đáp án đúng là: A

Quá trình giảm phân diễn ra bình thường và không có trao đổi chéo, cơ thể ruồi giấm đực có kiểu gene $\frac{{BV}}{{bv}}$ có thể cho 2 loại giao tử BV, bv.

Đáp án đúng là: D

Ruồi giấm, voọc có cá thể cái thuộc giới đồng giao tử (XX), cá thể đực thuộc giới dị giao tử (XY).

- Nhóm gene liên kết là các gene cùng nằm trên một nhiễm sắc thể, di truyền cùng nhau. Số nhóm gene liên kết của mỗi loài thường bằng số nhiễm sắc thể trong bộ nhiễm sắc thể đơn bội của loài.

- Ý nghĩa của di truyền liên kết:

+ Di truyền liên kết làm hạn chế biến dị tổ hợp, đảm bảo sự di truyền bền vững của nhóm tính trạng luôn đi cùng với nhau.

+ Trong chọn giống, người ta có thể ứng dụng di truyền liên kết để chọn được những tính trạng tốt đi kèm với nhau. Ngoài ra, các trình tự nucleotide đặc biệt di truyền liên kết với các gene liên quan đến đặc tính nào đó của sinh vật được dùng để làm chỉ thị cho đặc tính ấy, phát hiện ra cá thể mang đặc tính quan tâm ở giai đoạn sớm.

- Di truyền liên kết là hiện tượng các tính trạng được quy định bởi các gene cùng nằm trên một nhiễm sắc thể có xu hướng di truyền cùng nhau.

- Morgan chọn ruồi giấm làm đối tượng nghiên cứu vì:

+ Ruồi giấm dễ nuôi trong ống nghiệm.

+ Ruồi giấm đẻ nhiều, vòng đời ngắn (10 - 14 ngày đã cho một thế hệ).

+ Ruồi giấm có nhiều biến dị dễ quan sát, số lượng nhiễm sắc thể ít (2n = 8).

- Người ta có thể điều chỉnh tỉ lệ đực : cái ở vật nuôi vì các nhân tố môi trường trong và ngoài có ảnh hưởng lên sự phân hóa giới tính. Ví dụ: Dùng methyltestosterone tác động vào cá vàng cái có thể biến thành cá đực (về kiểu hình). Ở một số loài rùa, nếu trứng được ủ ở nhiệt độ khoảng 25 - 26 °C sẽ nở thành con đực, nếu nhiệt độ trên 30 °C trứng nở thành con cái.

- Ý nghĩa: Nắm được cơ chế xác định giới tính và các yếu tố ảnh hưởng tới sự phân hóa giới tính, người ta có thể chủ động điều chỉnh tỉ lệ đực : cái ở vật nuôi cho phù hợp với mục đích sản xuất.

a) Xét các gene nằm trên một cặp nhiễm sắc thể tương đồng, ở trạng thái dị hợp → giảm phân cho 2$^{1}$ = 2 loại giao tử: AB và ab.

b) Xét các gene nằm trên một cặp nhiễm sắc thể tương đồng nhưng cả hai gene đều ở trạng thái đồng hợp → giảm phân cho một loại giao tử Ab.