Giải SBT Khoa học tự nhiên 7 Bài 7: Hóa trị và công thức hóa học có đáp án

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

B đúng khi xét hợp chất với hydrogen.

C đúng khi nguyên tố đang xét liên kết với hydrogen và oxygen.

D đúng khi xét hợp chất với oxygen.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

A sai, vì có hợp chất một nguyên tử C có thể liên kết với ít hơn 4 nguyên tử H. Ví dụ: CH$_{3}$Cl…

C sai, vì O có hóa trị khác II trong một số hợp chất như H$_{2}$O$_{2}$; Na$_{2}$O$_{2}$ …

D sai vì N còn có hóa trị khác III.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

A sai vì công thức hóa học cho biết số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong một phân tử chất.

B sai vì công thức hóa học không dùng để biểu diễn chất và không có hóa trị của chất.

D sai vì công thức hóa học không dùng để biểu diễn các nguyên tố có trong chất.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

D sai vì, công thức hóa học không cho biết được trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Phát biểu (a) và (c) đúng.

Phát biểu (b) sai, ví dụ đơn chất oxygen: O$_{2}$ còn kí hiệu nguyên tố oxygen là O.

Phát biểu (d) sai, vì có nhiều chất trùng khối lượng phân tử nhưng công thức hóa học khác nhau, ví dụ: carbon dioxide (CO$_{2}$) và dinitrogen oxide (N$_{2}$O) đều có cùng khối lượng phân tử là 44 amu.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Các phát biểu (a) và (b) đúng.

Phát biểu (c) sai vì trong hợp chất của S với O thì S có thể có hóa trị IV (trong SO$_{2}$) hoặc VI (trong SO$_{3}$).

Phát biểu (d) sai vì Cl là nguyên tố có nhiều hóa trị.

Lời giải:

Đáp án đúng là: D

Chỉ có phát biểu (c) đúng.

Phát biểu (a) sai vì: Đối với đơn chất kim loại, hạt hợp thành là nguyên tử nên kí hiệu hóa học của nguyên tố kim loại được coi là công thức hóa học của đơn chất kim loại.

Phát biểu (b) sai vì: Trong một số trường hợp đặc biệt khí hiếm vẫn có thể tham gia phản ứng hóa học.

Phát biểu (d) sai vì: Một số trường hợp nguyên tố kim loại xếp ở cuối công thức hóa học như CH$_{3}$COONa, C$_{2}$H$_{5}$ONa…

Phát biểu (e) sai vì: Trong công thức hóa học, tỉ lệ số nguyên tử của các nguyên tố bằng nghịch đảo tỉ lệ hóa trị của các nguyên tố tương ứng.

Lời giải:

Trong chất cộng hóa trị, nguyên tố H luôn có (1) hóa trị I, nguyên tố O thường có (2) hóa trị II.

Lời Giải:

Trong hợp chất, nguyên tố P có hóa trị (3) III hoặc V. Nguyên tố N có hóa trị (4) II, III, IV …

Lời giải:

Nguyên tố có nhiều hóa trị trong hợp chất là N, O, C, S, Fe.

Ví dụ:

+ N có hóa trị IV trong nitrogen dioxide (NO$_{2}$), có hóa trị III trong ammonia (NH$_{3}$).

+ O có hóa trị II trong nhiều hợp chất, có hóa trị I trong hydrogen peroxide (H$_{2}$O$_{2}$).

+ C có hóa trị II trong hợp chất carbon monoxide (CO), có hóa trị IV trong hợp chất carbon dioxide (CO$_{2}$).

+ S có hóa trị IV trong hợp chất sulfur dioxide (SO$_{2}$), có hóa trị VI trong hợp chất sulfur trioxide (SO$_{3}$).

+ Fe có hóa trị II trong iron(II) oxide (FeO), có hóa trị III trong iron(III) oxide (Fe$_{2}$O$_{3}$).

Lời Giải:

Nguyên tố có hóa trị cao nhất là S, ví dụ trong hợp chất sulfur trioxide, S có hóa trị VI.

Lời giải:

Công thức hóa học dùng để (1) biểu diễn chất, gồm một hoặc nhiều kí hiệu nguyên tố và chỉ số ghi ở phía dưới, bên phải kí hiệu. Công thức hóa học cho biết (2) một phân tử được cấu tạo từ những nguyên tố nào, số lượng mỗi nguyên tố có trong phân tử đó. Từ đó, có thể tính được khối lượng phân tử.

Lời Giải:

Công thức hóa học chung của phân tử có dạng (3) A$_{x}$B$_{y}$. Từ % nguyên tố và khối lượng phân tử, ta luôn (4) tìm được công thức hóa học của chất.

Lời giải:

Từ quy tắc hóa trị, ta rút ra được tỉ lệ số nguyên tử bằng (1) nghịch đảo của tỉ lệ hóa trị tương ứng. Khi biết tỉ lệ số nguyên tử, ta (2) suy ra được công thức hóa học.

Lời giải:

Công thức hóa học của kim loại và khí hiếm (3) trùng với kí hiệu nguyên tố. Đơn chất phi kim có công thức hóa học (4) là nguyên tử hoặc phân tử.

Lời giải:

S có hóa trị VI và O có hóa trị II.

Công thức hóa học chung: S$_{x}$O$_{y}$

Theo quy tắc hóa trị ta có: x . VI = y. II

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{II}}{{VI}} = \frac{1}{3}$

Chọn x = 1; y = 3. Vậy công thức hóa học của hợp chất là SO$_{3}$.

Lời giải:

Ca có hóa trị II, nhóm (PO$_{4}$) có hóa trị III.

Công thức hóa học chung của hợp chất: Ca$_{x}$(PO$_{4}$)$_{y}$

Theo quy tắc hóa trị, ta có: x . II = y . III

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{III}}{{II}} = \frac{3}{2}$

Chọn x = 3; y = 2. Vậy công thức hóa học của hợp chất là Ca$_{3}$(PO$_{4}$)$_{2}$.

Khối lượng phân tử của hợp chất là: 40 . 3 + (31 + 16 . 4). 3 = 310 amu.

Lời giải:

Ta có hóa trị của C và S trong hợp chất cần xác định là IV.

Công thức hóa học chung: M$_{x}$O$_{y}$ (với M là nguyên tố đại diện cho C, S và O có hóa trị II).

Theo quy tắc hóa trị ta có: x . IV = y . II

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{II}}{{IV}} = \frac{1}{2}$

Chọn x = 1, y = 2. Vậy công thức hóa học của các hợp chất này là CO$_{2}$; SO$_{2}$.

Khối lượng phân tử CO$_{2}$ bằng: 12 + 16 . 2 = 44 (amu).

Khối lượng phân tử SO$_{2}$ bằng: 32 + 16 . 2 = 64 (amu).

Lời giải:

Liên kết trong các phân tử CO$_{2}$, SO$_{2}$ là liên kết cộng hóa trị do các hợp chất này đều ở thể khí và đều được cấu tạo từ các nguyên tố phi kim.

Lời giải:

M có hóa trị VI; O có hóa trị II.

Gọi công thức hóa học chung của E là: M$_{x}$O$_{y}$.

Theo quy tắc hóa trị ta có: x . VI = y. II

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{II}}{{VI}} = \frac{1}{3}$

Chọn x = 1; y = 3. Vậy công thức hóa học của hợp chất E là MO$_{3}$.

Lại có: KLPT (MO$_{3}$) = KLNT(M) + 16 . 3 = 80 amu

⇒ KLNT (M) = 32 amn. Vậy M là S.

Công thức hóa học của hợp chất E là SO$_{3}$.

Lời giải:

a) Công thức hóa học chung:

Theo quy tắc hóa trị, ta có: I . x = II . y

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{II}}{I} = \frac{2}{1}$

Chọn x = 2; y = 1. Vậy công thức hóa học của hợp chất là (NH$_{4}$)$_{2}$CO$_{3}$.

b) Trong (NH$_{4}$)$_{2}$CO$_{3}$ có:

$$\% N = \frac{{KLNT(N) \times 2}}{{KLPT({{(N{H_4})}_2}C{O_3})}} \times 100\% = \frac{{14 \times 2}}{{(14 + 1 \times 4) \times 2 + 12 + 16 \times 3}} \times 100\% = 29{,}2\%$$

Lời giải:

a) Công thức hóa học chung của hợp chất G:

Theo quy tắc hóa trị, ta có: II . x = II . y

Chuyển về tỉ lệ: $\frac{x}{y} = \frac{{II}}{{II}} = \frac{1}{1}$

Chọn x = 1; y = 1. Vậy công thức hóa học của hợp chất là CaSO$_{4}$.

b) Trong CaSO$_{4}$ có:

$$\% Ca = \frac{{KLNT(Ca) \times 1}}{{KLPT(CaS{O_4})}} \times 100\% = \frac{{40 \times 1}}{{40 + 32 + 16 \times 4}} \times 100\% = 29{,}41\%$$

$$\% S = \frac{{KLNT(S) \times 1}}{{KLPT(CaS{O_4})}} \times 100\% = \frac{{32 \times 1}}{{40 + 32 + 16 \times 4}} \times 100\% = 23{,}53\%$$

%O = 100% - %Ca - %S = 100% - 29,41% - 23,53% = 47,06%.

Vậy trong CaSO$_{4}$, nguyên tố O có phần trăm lớn nhất.

Lời giải:

Theo đề bài ta có:

KLPT (XO$_{n}$) = KLNT (X) + 16 × n = 46 amu (1)

Mặt khác trong XO$_{n}$ có:

$\% X = \frac{{KLNT(X)}}{{46}}.100\% = 30{,}43\% \Rightarrow KLNT\,(X) = 14.$ (2)

Thay KLNT (X) vào (1) được n = 2.

Vậy công thức của oxide là NO$_{2}$.

Lời giải:

Công thức hóa học chung của (Y) là MCl$_{n}$ (vì M có hóa trị n; Cl hóa trị I).

Theo đề bài ta có:

KLPT (MCl$_{n}$) = KLNT (X) + 35,5.n = 135 amu (1)

Lại có:

$$\begin{array}{l}\% M = \frac{{KLNT(M) \times 1}}{{KLPT(MC{l_n})}} \times 100\% = \frac{{KLNT(M) \times 1}}{{135}} \times 100\% = 47{,}41\% \\ \Rightarrow KLNT(M) = 64\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,(2)\end{array}$$

Thay (2) vào (1) được n = 2. Vậy công thức hóa học của Y là CuCl$_{2}$.

Lời giải:

a) Gọi công thức hợp chất (Z) là Fe$_{x}$S$_{y}$, ta có:

$$\% Fe = \frac{{KLNT\,(Fe) \times x}}{{KLPT(F{e_x}{S_y})}} \times 100\% = \frac{{56 \times x}}{{KLPT(F{e_x}{S_y})}} \times 100\% = 46{,}67\% \,\,\,\,\,\,(1)$$

$$\% S = \frac{{KLNT\,(S) \times y}}{{KLPT(F{e_x}{S_y})}} \times 100\% = \frac{{32 \times y}}{{KLPT(F{e_x}{S_y})}} \times 100\% = 100\% - 46{,}67\% = 53{,}33\% \,\,\,\,\,\,(2)$$

Từ (1) và (2), ta có:

$$\begin{array}{l}\frac{{\% Fe}}{{\% S}} = \frac{{56 \times x}}{{32 \times y}} = \frac{{46{,}67}}{{53{,}33}}\\ \Rightarrow \frac{x}{y} = \frac{{46{,}67 \times 32}}{{53{,}33 \times 56}} \approx 0{,}5 = \frac{1}{2}\end{array}$$

Chọn x = 1, y = 2. Vậy công thức hóa học của hợp chất Z là FeS$_{2}$.

b) FeS$_{2}$ có tên gọi là pirit sắt hay iron pyrite.

Hợp chất này được sử dụng trong sản xuất sulfur dioxide; sulfuric acid.