Giải SBT Hoá học 12 Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa

Đáp án đúng là: D.

Xà phòng và chất giặt rửa có đặc điểm chung là: thường có cấu tạo gồm hai phần là phần không phân cực (kị nước) và phần phân cực (ưa nước).

Đáp án đúng là: B.

Xà phòng là hỗn hợp muối sodium hoặc potassium của các acid béo và một số chất phụ gia.

Þ C$_{15}$H$_{31}$COONa là muối sodium của acid béo (palmitic acid) nên được sử dụng làm xà phòng.

Đáp án đúng là: C.

Nước quả bồ kết là chất giặt rửa tự nhiên.

Đáp án đúng là: C.

Sản phẩm của phản ứng thủy phân dầu thực vật hoặc mỡ động vật bằng dung dịch NaOH dùng để sản xuất xà phòng.

Đáp án đúng là: A.

Phương trình hoá học minh hoạ:

(C$_{17}$H$_{35}$COO)$_{3}$C$_{3}$H$_{5}$ + 3NaOH $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 3C$_{17}$H$_{35}$COONa + C$_{3}$H$_{5}$(OH)$_{3}$

Đáp án đúng là: D.

Chất giặt rửa tổng hợp chủ yếu được sản xuất từ dầu mỏ.

Đáp án đúng là: C.

Khi cho vài giọt dầu ăn vào dung dịch xà phòng, lắc đều. Hiện tượng quan sát được là dầu ăn tan vào dung dịch xà phòng.

Đáp án đúng là: D.

Chất giặt rửa tổng hợp thường là muối sodium alkylsulfate hoặc alkylbenzene sulfonate.

Þ CH$_{3}$[CH$_{2}$]$_{11}$OSO$_{3}$Na được dùng làm chất giặt rửa tổng hợp.

Đáp án đúng là: D

Không nên dùng xà phòng khi giặt rửa với nước cứng vì xuất hiện kết tủa làm giảm tác dụng giặt rửa của xà phòng.

Đáp án đúng là: C.

Số đồng phân cấu tạo có thể có của X là 3:

a) Đúng;

b) Sai vì xà phòng hóa tripalmitin với dung dịch NaOH thu được sản phẩm là C$_{15}$H$_{31}$COONa và glycerol.

c) Sai vì chất giặt rửa tổng hợp thường được điều chế từ dầu mỏ.

d) Đúng.

a) Đúng;

b) Đúng;

c) Sai vì xà phòng bị giảm tác dụng khi giặt rửa trong nước cứng.

d) Đúng.

Đáp án đúng là: C

Vì mạch carbon liên kết với vòng benzene không phân nhánh nên chất tẩy rửa đó dễ phân hủy sinh học hơn so với mạch carbon phân nhánh.

a) Sai vì chất kị nước là những chất tan trong dầu mỡ, hydrocarbon,...

b) Sai vì muối sodium hoặc potassium của carboxylic acid béo mới được dùng làm xà phòng.

c) Đúng;

d) Đúng;

a) Sai vì dầu ăn nhẹ hơn nước nên nổi lên trên.

b) Đúng vì gốc kị nước của xà phòng hòa tan được dầu ăn tạo tạo hỗn hợp đồng nhất.

c) Đúng vì có phản ứng tạo kết tủa giữa gốc acid béo và ion Ca$^{2+}$.

d) Đúng vì nước giặt rửa tổng hợp không tạo kết tủa với CaCl$_{2}$ và hòa tan được CaCl$_{2}$ tạo hỗn hợp đồng nhất.

a) (C$_{1}$$_{7}$H$_{3}$$_{5}$COO)$_{3}$C$_{3}$H$_{5}$ + 3NaOH $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 3C$_{1}$$_{7}$H$_{3}$$_{5}$COONa + C$_{3}$H$_{5}$(OH)$_{3}$

NaOH hòa tan vào nước và tỏa nhiệt làm cho phản ứng xà phòng hóa xảy ra nhanh hơn. Xà phòng tạo thành tan được trong nước làm cho đường ống không bị tắc.

b) M$_{tristearin}$ = 890

Ta có n$_{NaOH}$ = $\frac{12}{40}$ = 0,3 mol

n$_{tristearin}$ = $\frac{1}{3}\cdot {n}_{NaOH}=0{,}1\ mol$ => m$_{tristearin}$ = 0,1.890 = 89 gam

M$_{stearic acid}$ = 284; M$_{tristearin}$ = 890

Trong 1 gam chất béo có:

n$_{stearic acid}$ = 1,15.10$^{-4}$ mol; n$_{tristearin}$ = 0,001 mol

Phương trình hoá học:

C$_{17}$H$_{35}$COOH + KOH → C$_{17}$H$_{35}$COOK + H$_{2}$O

(C$_{17}$H$_{35}$COO)$_{3}$C$_{3}$H$_{5}$ + 3KOH $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 3C$_{17}$H$_{35}$COOK + C$_{3}$H$_{5}$(OH)$_{3}$

n$_{KOH}$ $_{phản ứng}$ = 1,25.10$^{-4}$ + 3.0,001 = 0,003125 mol

m$_{KOH}$ = 0,003125.56 = 0,175 gam = 175 mg.

=> Chỉ số xà phòng hóa của chất béo trên là 175.