Giải SBT Hóa 12 Cánh diều Bài 22: Sơ lược về sự hình thành phức chất của ion kim loại chuyển tiếp trong dung dịch có đáp án

Đáp án đúng là: C

Khi tan trong nước, muối của các kim loại chuyển tiếp phân li thành các ion. Sau đó, cation kim loại chuyển tiếp (M$^{n+}$) thường nhận các cặp electron hoá trị riêng từ các phân tử H$_{2}$O để hình thành các liên kết cho - nhận, tạo ra phức chất aqua có dạng tổng quát là [M(OH$_{2}$)$_{m}$]$^{n+}$.

Đáp án đúng là: A

Trong điều kiện của phản ứng (*), phức chất [Ni(NH$_{3}$)$_{6}$]$^{2+}$(aq) bền hơn phức chất [Ni(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{2+}$(aq).

a) Phương trình hóa học:

Al$^{3+}$(aq) + 6H$_{2}$O(l) → [Al(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$(aq);

[Al(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$(aq) [Al(OH)$_{3}$(OH$_{2}$)$_{3}$](s) + 3H$^{+}$(aq)

Fe$^{3+}$(aq) + 6H$_{2}$O(l) → [Fe(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$(aq);

[Fe(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$(aq) [Fe(OH)$_{3}$(OH$_{2}$)$_{3}$](s) + 3H$^{+}$(aq)

b) Vì các phản ứng tạo phức xảy ra hình thành H$^{+}$ tạo môi trường acid → pH thấp.

c) Đó là các sản phẩm phức [Al(OH)$_{3}$(OH$_{2}$)$_{3}$] và [Fe(OH)$_{3}$(OH$_{2}$)$_{3}$]. Phức chất này có dạng keo nên kết dính phù sa, cặn bã … trong nước.

Nguyên nhân của ứng dụng trên là dựa vào phản ứng tạo phức của cation Co$^{2+}$ trong dung dịch:

CoCl$_{2}$(s) + 6H$_{2}$O(l) → [Co(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{2+}$(aq) + 2Cl$^{-}$ (aq) (*)

Khi sấy khô băng giấy xảy ra phản ứng hóa học ngược với phản ứng (*) tạo CoCl$_{2}$ có màu hồng.

Khi băng giấy màu hồng tiếp xúc với mẫu vật có nước thì lại diễn ra quá trình (*) làm băng giấy chuyển sang màu xanh.

(a) Đúng

(b) Sai. Có một số cation kim loại không có màu trong dung dịch.

(c) Đúng.

(d) Sai. Phức chất aqua tan trong nước

Các phát biểu (a), (b), (c), (e) đúng.

Phát biểu (d) sai vì: Quá trình hoà tan potassium permanganate (KMnO$_{4}$) trong nước không diễn ra phản ứng hình thành phức chất.

- Ba(OH)$_{2}$: Có phản ứng tạo kết tủa trắng:

Ba(OH)$_{2}$(aq) + H$_{2}$SO$_{4}$ (aq) → BaSO$_{4}$(s) + 2H$_{2}$O (l)

- Na$_{2}$CO$_{3}$: Có khí thoát ra:

Na$_{2}$CO$_{3}$(aq) + H$_{2}$SO$_{4}$ (aq) → Na$_{2}$SO$_{4}$(aq) + CO$_{2}$(g) + H$_{2}$O (l)

- NH$_{3}$: Không có hiện tượng gì xuất hiện:

2NH$_{3}$(aq) + H$_{2}$SO$_{4}$ (aq) → (NH$_{4}$)$_{2}$SO$_{4}$ (aq)

- CuO: Chất rắn tan dần, tạo dung dịch màu xanh do có phản ứng tạo phức chất:

CuO(s) + 2H$^{+}$(aq) → Cu$^{2+}$(aq) + H$_{2}$O(l)

Cu$^{2+}$(aq) + 6H$_{2}$O(l) → [Cu(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{2+}$(aq)

(a) Đúng.

(b) Sai. Phản ứng thuận K lớn hơn nên thuận lợi hơn.

(c) Đúng.

(d) Đúng. Nếu hình thành phức [CuCl$_{4}$]$^{2-}$(aq) phải có màu vàng chanh nhưng thí nghiệm 2 không thấy hiện tượng này

(a) Đúng.

(b) Sai. Cation Al$^{3+}$ là một acid trong dung dịch nước theo Bronsted – Lowry.

(c) Sai. Các phân tử nước vừa là dung môi, vừa là chất tạo phối tử thay thế.

(d) Đúng.

a) Các phương trình hoá học của quá trình tạo phức chất không tan:

b) Thành phần dung dịch thu được gồm: H$^{+}$, NH$_{4}$$^{+}$, SO$_{4}$$^{2-}$. Có thể dùng dung dịch Ba(OH)$_{2}$ kèm theo đun nóng nhẹ để chứng minh sự có mặt của tất cả các ion có trong phần dung dịch.

(a) Sai. Không tồn tại Fe$^{3+}$ vì (I) là quá trình 1 chiều.

(b) Sai. Phối tử F$^{-}$ dễ thế hơn phối tử SCN$^{-}$ vì K$_{C}$ phản ứng (III) lớn hơn (Trường phối tử của F$^{-}$ lớn hơn).

(c) Đúng. Phản ứng (III) thuận nghịch nên vẫn còn phức [Fe(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$(aq), sẽ xảy ra phản ứng (II) tạo phức chất màu đỏ.

(d) Đúng.

a. Đúng.

b. Sai vì en tạo phức bền hơn do có K$_{C}$ lớn hơn.

c. Đúng vì [Cu(en)(OH$_{2}$)$_{4}$]$^{2+}$ mặc dù có 5 phối tử nhưng phối tử en là phối tử 2 càng, tạo 2 liên kết.

d. Sai vì phức chất ở dạng ion là phức chất tan trong nước.

Đáp án đúng là: C

Các phát biểu đúng là (2), (3), (4), (6).

(1) Sai vì quá trình (II) xảy ra không hoàn toàn (thuận nghịch)

(5) Sai vì K$_{C}$ bé → Tính acid yếu