Giải SBT Hóa 12 Cánh diều Bài 21: Sơ lược về phức chất có đáp án

Đáp án đúng là: C

Phức chất đơn giản thường có một nguyên tử trung tâm liên kết với các phối tử bao quanh. Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử trong phức chất là liên kết cho – nhận.

Đáp án đúng là: B

Theo thuyết Liên kết hoá trị, để trở thành phối tử trong phức chất thì phân tử hoặc anion cần có cặp electron hoá trị riêng.

Đáp án đúng là: D

Quanh nguyên tử Cu trong [CuCl$_{4}$]$^{2-}$ có 4 liên kết.

Đáp án đúng là: C

Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử trong phức chất là liên kết cho – nhận.

Phát biểu không đúng là: (c), (d).

Phát biểu (c) sai vì: Có phức chất mà nguyên tử trung tâm là nguyên tố s, p.

Phát biểu (d) sai vì: Phức chất [Ni(CO)$_{4}$] hình thành từ quá trình nguyên tử Ni nhận các cặp electron hoá trị riêng của 4 phân tử CO.

Các phát biểu không đúng là: (b), (c), (d).

Phát biểu (b) sai vì: Phân tử H$_{2}$ không có cặp electron hoá trị riêng nên không thể trở thành phối tử.

Phát biểu (c) sai vì: Phối tử trong phức chất[Cu(NH$_{3}$)$_{4}$(OH$_{2}$)$_{2}$]$^{2+}$ là NH$_{3}$ và H$_{2}$O.

Phát biểu (d) sai vì: Không phải trong mọi trường hợp ethylenediamine đều sử dụng cả hai cặp electron để hình thành liên kết cho – nhận với nguyên tử trung tâm.

Các phát biểu (a), (c), (d).

Phát biểu (b) sai vì: Phức chất mà xung quanh nguyên tử trung tâm có 6 liên kết σ thường có dạng hình học là bát diện và được gọi là phức chất bát diện.

Phát biểu (a), (b), (d) đúng.

Phát biểu (c) sai vì: Với nguyên tử trung tâm trong phức chất: hoá trị và số phối trí thường không đồng nhất.

Các phát biểu đúng là: (a), (b).

Phát biểu (c) sai vì: nguyên tử trung tâm là Co$^{3+}$.

Phát biểu (d) sai vì: nguyên tử trung tâm có số oxi hóa là +3.

(a) Sai. Phức chất B có nguyên tố trung tâm không phải là kim loại chuyển tiếp.

(b) Sai. Trong phức chất B có 1 phối tử.

(c) Đúng. Do số liên kết ở giữa nguyên tử trung tâm và phối tử ở hai phức chất khác nhau.

(d) Sai. Ở B chỉ có một loại phối tử.

1-b, d, e;

2-a, d;

3-a, c, g.

a) Mỗi phân tử ethylenediamine (H$_{2}$N-CH$_{2}$-CH$_{2}$-NH$_{2}$) có 2 cặp electron hoá trị riêng có thể được dùng để tạo phức chất với cation kim loại.

b) Không. Có phức chất mà trong đó ethylenediamine chỉ sử dụng một cặp electron hoá trị riêng để tạo một liên kết cho - nhận.

Số cặp electron hoá trị riêng của các phân tử hoặc anion thường chỉ cho biết liên kết cho - nhận mà phân tử hoặc anion đó có khả năng tạo thành, còn số liên kết trong thực tế phải được xác định từ thực nghiệm.

a) Vẽ công thức electron của mỗi phân tử và anion, từ đó xác định được số cặp electron hoá trị riêng của chúng. Cụ thể:

Số cặp electron hóa trị riêng

2

2

3

b) Trong một phân tử hoặc một anion, các cặp electron hoá trị càng gần nhau có xu hướng đẩy nhau. Vì vậy, thường chỉ 1 cặp electron hoá trị riêng trong chúng tạo được 1 liên kết bền với cation kim loại trong quá trình tham gia tạo phức chất.

c) Ta có x = 6; n = 3- hay phức chất là: [CoF$_{6}$]$^{3-}$.

Giải thích: Mỗi anion F$^{-}$ chỉ sử dụng 1 cặp electron hoá trị riêng để tạo liên kết cho – nhận với Co$^{3+}$, nên cần 6 F$^{-}$. Khi đó điện tích của ion phức là: 3-.

a) Hoàn thành:

NaCl → Na$^{+}$ + Cl$^{-}$ (1)

CoCl$_{3}$ → Co$^{3+}$ + 3Cl$^{-}$ (2)

Co$^{3+}$ + 6H$_{2}$O → [Co(OH$_{2}$)$_{6}$]$^{3+}$ (3)

Na$^{+}$ + xH$_{2}$O → Na$^{+}$(H$_{2}$O)$_{x}$ (4)

Cl$^{-}$ + yH$_{2}$O → Cl$^{-}$(H$_{2}$O)$_{y}$ (5)

b) (1) và (2) là quá trình phân li, (3) là quá trình tạo phức chất, (4) và (5) là quá trình hydrate hoá.

c)

- Các liên kết trong sản phẩm phức chất ở (3) là liên kết cho – nhận giữa các phân tử H$_{2}$O và Co$^{3+}$.

- Tương tác trong sản phẩm ở (4) và (5) là tương tác tĩnh điện giữa:

+ điện tích dương của Na$^{+}$ với điện tích âm của O trong phân tử H$_{2}$O bị phân cực.

+ điện tích âm của Cl$^{-}$ với điện tích dương của H trong phân tử H$_{2}$O bị phân cực.

Có thể minh hoạ mô hình tương tác tĩnh điện giữa Na$^{+}$ và H$_{2}$O như sau:

(a) Trong phức chất thì liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho nhận AgCl không có liên kết cho – nhận nên không phải phức chất còn cation [H$_{3}$N–Ag–NH$_{3}$]$^{+}$ có liên kết cho – nhận nên là phức chất.

(b) Trong phức chất thì liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho nhận NaCl không có liên kết cho – nhận nên không phải phức chất.