Giải SBT Hóa 10 Bài 6: Cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học có đáp án

a) Đáp án đúng là: B

Mỗi nguyên tố hoá học được xếp vào một (1) ô trong bảng tuần hoàn. Mỗi hàng trong bảng tuần hoàn được gọi là một (2) chu kì. Mỗi cột trong bảng tuần hoàn được gọi là một (3) nhóm.

b) Đáp án đúng là: C

Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học do Mendeleev đề xuất, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của (1) khối lượng nguyên tử. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học hiện đại, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của (2) số hiệu nguyên tử.

Đáp án đúng là: A

Số hiệu nguyên tử của nguyên tố hoá học bằng số thứ tự của ô nguyên tố.

Phát biểu (1) sai vì chỉ các nguyên tố nhóm A thì số thứ tự của nhóm luôn luôn bằng số electron ở lớp vỏ ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố thuộc nhóm đó.

Phát biểu (2) sai. Ví dụ Fe thuộc nhóm VIIIB nhưng chỉ có 2 electron ở lớp ngoài cùng.

Phát biểu (3) và (4) đúng.

Đáp án đúng là: A

Dựa vào các thông tin ở ô nguyên tố xác định được: Vàng có kí hiệu là Au, nguyên tử có 79 proton, nguyên tử khối trung bình là 196,97.

Đáp án đúng là: C

Oxygen có 8 electron nên Z = 8, oxygen ở ô số 8 trong bảng tuần hoàn.

Oxygen ở chu kì 2 (do có 2 lớp electron); nhóm VIA (do 6 electron hóa trị, nguyên tố p).

Đáp án đúng là: D

Từ cấu hình electron của Fe xác định sắt có 26 electron, số hiệu nguyên tử là 26. Vậy sắt ở:

+ Ô thứ 26 (do Z = 26)

+ Chu kì 4 (do có 4 lớp electron)

+ Nhóm VIIIB (do nguyên tố d, cấu hình electron lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng: 3d$^{6}$4s$^{2}$).

Đáp án đúng là: A, B, E

F và Cl cùng có 7 electron ở lớp ngoài cùng, cùng thuộc nhóm VIIA, tuy nhiên Cl ở chu kì 3 còn F ở chu kì 2.

- a ghép với 3, giải thích:

Dựa vào cấu hình electron 1s$^{2}$2s$^{2}$2p$^{6}$ xác định nguyên tố thuộc nhóm VIIIA (do nguyên tố p, cấu hình electron lớp ngoài cùng có dạng ns$^{2}$np$^{6}$).

- b ghép với 4, giải thích:

Dựa vào cấu hình electron [Ar]3d$^{5}$4s$^{1}$ xác định nguyên tố thuộc chu kì 4 (do có 4 lớp electron).

- c ghép với 1, giải thích:

Dựa vào cấu hình electron [He]2s$^{2}$2p$^{1}$ xác định nguyên tố thuộc nhóm IIIA (do nguyên tố p, cấu hình electron lớp ngoài cùng có dạng ns$^{2}$np$^{1}$).

- d ghép với 2, giải thích:

Dựa vào cấu hình electron 1s$^{2}$2s$^{2}$2p$^{6}$3s$^{1}$ xác định nguyên tử có 11 electron vậy Z = 11, nguyên tố thuộc ô 11 trong bảng tuần hoàn.

Đáp án đúng là: B

- Nguyên tố s là nguyên tố nhóm A mà nguyên tử có cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns$^{1÷2}$. Nguyên tố thuộc khối s: Na: [Ne]3s$^{1}$.

- Nguyên tố p là nguyên tố nhóm A mà nguyên tử có cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns$^{2}$np$^{1÷6}$. Nguyên tố thuộc khối p: Br: [Ar]3d$^{10}$4s$^{2}$4p$^{5}$ và F: 1s$^{2}$2s$^{2}$2p$^{5}$.

- Nguyên tố d là nguyên tố nhóm B mà nguyên tử có cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng là (n – 1)d$^{1÷10}$ns$^{1÷2}$. Nguyên tố thuộc khối d: Cr: [Ar]3d$^{5}$4s$^{1}$ và Cu: [Ar]3d$^{10}$4s$^{1}$.

Đáp án đúng là: D

Các nguyên tố f được xếp riêng bên dưới bảng tuần hoàn.

- Khối s là các nguyên tố có cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns$^{1÷2}$, tức là cấu hình electron đang hoàn thành phân lớp s. Phân lớp s chỉ chứa tối đa 2 electron, nên khối s chỉ có 2 cột, ứng với hai cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns$^{1}$ và ns$^{2}$.

- Tương tự, khối p là các nguyên tố mà cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns$^{2}$np$^{1÷6}$, tức là cấu hình electron đang hoàn thành phân lớp p. Phân lớp p chứa tối đa 6 electron nên khối p có 6 cột, ứng với 6 cấu hình electron lớp ngoài cùng: ns$^{2}$np$^{1}$; ns$^{2}$np$^{2}$; ns$^{2}$np$^{3}$; ns$^{2}$np$^{4}$; ns$^{2}$np$^{5}$; ns$^{2}$np$^{6}$.

Vì chu kì là tập hợp các nguyên tố có cùng số lớp electron nên số lượng các ô trong một chu kì bằng số lượng electron trong một lớp.

Ở lớp thứ nhất chỉ chứa tối đa 2 electron (vào phân lớp 1s); ở lớp thứ hai chỉ chứa tối đa 8 electron (vào phân lớp 2s, 2p) nên chu kì 1 có 2 nguyên tố và chu kì 2 có 8 nguyên tố.

Với chu kì 3, sau khi điền đầy đủ phân lớp 3s và 3p (8 electron ứng với số lượng 8 nguyên tố), thì chuyển sang điền electron vào phân lớp 4s chứ không phải 3d, nên chu kì 3 chỉ có 8 nguyên tố.

Chu kì 4 sẽ hoàn thiện các phân lớp 4s, 4p (tổng số electron tối đa trên các phân lớp này là 8 electron) và cả phân lớp 3d (tối đa 10 electron) nên chu kì 4 có 18 nguyên tố.

Cấu hình electron Ca (Z = 20): 1s$^{2}$2s$^{2}$2p$^{6}$3s$^{2}$3p$^{6}$4s$^{2}$. Vậy Ca ở:

+ Ô thứ 20 (do Z = 20)

+ Chu kì 4 (do có 4 lớp electron)

+ Nhóm IIA (do nguyên tố s, 2 electron ở lớp ngoài cùng).

Dựa vào bảng tuần hoàn ta có thể xác định được số thứ tự của chu kì của nguyên tố đó, cũng tức là số lớp electron chỉ có thể nằm trong khoảng từ 1 đến 7. Kết quả thu được như sau:

Mật mã: CHEMISTRY