Giải chuyên đề Sinh học 10 CTST Bài 3: Công nghệ tế bào động vật và thành tựu có đáp án

- Giống nhau:

+ Đều cần phải tiến hành chuẩn bị mẫu nuôi, thiết bị, dụng cụ, hóa chất và môi trường nuôi cấy.

+ Đều cần đảm bảo điều kiện vô trùng.

- Khác nhau:

+ Khi chuẩn bị mẫu nuôi trong nuôi cấy tế bào động vật cần xử lí mẫu bằng enzyme để tách mô thành tế bào đơn, loại bỏ các mô chết và phần thừa.

+ Môi trường nuôi cấy mô tế bào động vật có thành phần phức tạp hơn nhiều so với nuôi cấy mô tế bào thực vật.

Những lưu ý khi lựa chọn vật cho phôi và vật nhận phôi:

- Chọn vật cho phôi: Cần lựa chọn những con cái cao sản, mang các đặc tính tốt nhằm khai thác triệt để tiềm năng di truyền.

- Chọn vật nhận phôi: Cần phải đảm bảo các tiêu chuẩn như không mang bệnh tật, sinh trưởng, phát triển bình thường, sinh lí sinh sản bình thường để đảm bảo cho quá trình phát triển của phôi cũng như các cá thể con được sinh ra bình thường.

- Ưu điểm của kĩ thuật cấy truyền phôi: Cho phép nhân nhanh các giống có năng suất cao, có đặc tính quý hiếm vốn có khả năng sinh sản tự nhiên chậm.

- Hạn chế:

+ Các con sinh ra có kiểu gene giống nhau nên dễ chết hàng loạt nếu gặp điều kiện môi trường bất lợi, dẫn đến giảm năng suất và hiệu quả kinh tế.

+ Đòi hỏi yêu cầu kĩ thuật cao, máy móc thiết bị hiện đại.

Ý nghĩa của việc nhân bản vô tính các loài động vật:

- Nhân nhanh giống vật nuôi quý hiếm hoặc tăng năng suất trong chăn nuôi.

- Cho phép tạo ra các giống vật nuôi mang gene người, nhằm cung cấp cơ quan nội tạng cho việc thay thế, ghép nội quan cho người bệnh mà không bị hệ miễn dịch của người loại thải.

Lợi ích của những thành tựu công nghệ tế bào động vật đối với con người:

- Nhân nhanh các loài giống vật nuôi có năng suất cao, phẩm chất tốt, có đặc tính di truyền ổn định mà không tốn nhiều thời gian như lai hữu tính.

- Nhân nhanh các loài động vật quý hiếm, bảo vệ các nguồn gene quý, phục hồi đa dạng sinh học.

- Mở ra tiềm năng ứng dụng trong y học để điều trị các loại bệnh hiểm nghèo cho con người.

- Sự kết hợp giữa công nghệ gene và công nghệ tế bào động vật giúp tạo ra nhiều loại chế phẩm sinh học để chữa bệnh cho con người.

- Tạo ra những động vật chuyển gene có năng suất và chất lượng cao để phục vụ cho nhu cầu của con người hoặc những động vật chuyển gene có khả năng sản xuất thuốc cho con người.

- Nếu chuyển nhân của tế bào trứng vào tế bào chất của tế bào tuyến vú đã loại bỏ nhân thì kết quả tế bào lai sẽ không phát triển được thành phôi, không có cừu mới được sinh ra.

- Giải thích: Bộ nhân của tế bào trứng là bộ nhân đơn bội nên sẽ không thể tiến hành phân chia tạo phôi, đồng thời, chỉ có tế bào chất của tế bào trứng mới chứa các chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phát triển của phôi và biệt hóa tế bào.

Để hỗ trợ việc thực hiện thí nghiệm nghiên cứu về công nghệ tế bào động vật, các kĩ thuật viên phòng thí nghiệm cần:

- Chuẩn bị mẫu nuôi, thiết bị, dụng cụ, hóa chất và môi trường nuôi cấy.

- Vệ sinh phòng thí nghiệm trước và sau khi sử dụng.

- Kiểm tra các thiết bị thường xuyên.

- Nâng cấp phần mềm máy tính thường xuyên.

- Tìm hiểu về những thành tựu của công nghệ tế bào, học sinh tự trình bày quan điểm cá nhân và đưa ra các dẫn chứng để chứng minh cho quan điểm của mình.

- Câu trả lời tham khảo: Theo em, trong tương lai, thành tựu của công nghệ tế bào sẽ có ảnh hưởng nhiều nhất đến đời sống con người chính là nhân bản vô tính ở động vật. Bởi vì, việc nhân bản vô tính động vật có thể mở ra những bước tiến mới trong nhiều lĩnh vực như chăn nuôi; nghiên cứu và điều trị các căn bệnh hiện nay bằng liệu pháp nhân bản các tế bào gốc hay sản xuất các chế phẩm sinh học,...