Đáp án và lời giải
Giải Chuyên đề Sinh học 10 Cánh diều Bài 5: Các giai đoạn của công nghệ tế bào động vật
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Để có được dòng tế bào buồng trứng chuột hamster (CHO), người ta phải thực hiện các giai đoạn nuôi cấy:
(1) – Giai đoạn chuẩn bị mẫu và môi trường nuôi cấy.
(2) – Giai đoạn nuôi cấy.
(3) – Giai đoạn thu nhận sản phẩm dòng tế bào buồng trứng chuột hamster (CHO).
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Các giai đoạn của công nghệ tế bào động vật gồm 3 giai đoạn:
(1) – Giai đoạn chuẩn bị mẫu và môi trường nuôi cấy.
(2) – Giai đoạn nuôi cấy.
(3) – Giai đoạn thu nhận sản phẩm công nghệ tế bào.
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Đặc điểm của dịch nuôi sơ cấp là:
+ Dịch nuôi cấy sơ cấp ban đầu thường không đồng nhất, sau một thời gian, dòng tế bào đại diện ở mô được nuôi cấy trở nên vượt trội vì các tế bào tiến hành phân chia liên tục tạo ra tế bào mới.
+ Dịch nuôi cấy sơ cấp chỉ duy trì trong thời gian ngắn vì các tế bào dừng phân chia (già hóa) sau một số lần phân bào.
- Một số dòng tế bào sơ cấp: Các kiểu hình tế bào sơ cấp phổ biến bao gồm biểu mô, nội mô, tế bào sừng, tế bào hắc tố, nguyên bào sợi, nguyên bào xương, tế bào cơ và tế bào gan.
- Ứng dụng dòng tế bào sơ cấp: Nuôi cấy sơ cấp cung cấp mô hình cho nghiên cứu các đặc tính sinh lí, sinh hóa của tế bào và tác động của thuốc, độc tố với tế bào.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sự khác biệt giữa nuôi cấy huyền phù và nuôi cấy đơn lớp:
| Tiêu chí | Nuôi cấy đơn lớp | Nuôi cấy huyền phù |
|---|---|---|
| Loại tế bào phù hợp | Các tế bào có tính phụ thuộc dính bám như tế bào bắt nguồn từ mô rắn như phổi, thận, nguyên bào sợi,… | Các tế bào không phụ thuộc dính bám như tế bào bắt nguồn từ mô máu (tế bào bạch cầu, tế bào lympho) |
| Môi trường nuôi cấy | Chứa cơ chất tạo nên bề mặt phù hợp cho tế bào bám dính. | Ở dạng lỏng. |
| Thao tác nuôi cấy | Không cần khuấy đảo. | Cần khuấy đảo liên tục. |
| Sản phẩm thu được | Các tế bào dính bám và lan rộng, hình thành đơn lớp tế bào. | Dịch chứa các tế bào được nuôi cấy tách rời nhau hoặc tạo thành đám trôi nổi trong môi trường nuôi. |
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Yếu tố quyết định sự hình thành dạng huyền phù và dạng đơn lớp của sản phẩm nuôi cấy tế bào động vật là đặc tính dính bám:
- Trong môi trường dạng lỏng và được khuấy, các tế bào không có đặc tính dính bám phân chia và duy trì trong bình nuôi cấy tạo nên dung dịch huyền phù tế bào.
- Nhiều tế bào có tính phụ thuộc dính bám, do đó, khi được nuôi cấy trên cơ chất tạo nên bề mặt phù hợp, chúng có thể bám dính, lan rộng và hình thành đơn lớp tế bào.
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Loại mẫu mô | Mục đích nuôi cấy |
|---|---|
| Mô phôi hoặc mô sơ sinh | - Để nghiên cứu sự phát triển phôi, ứng dụng trong cấy ghép tế bào vào mô nuôi cấy, nghiên cứu đặc điểm tăng trưởng của tế bào ung thư, đặc biệt là so sánh tốc độ tăng trưởng và hình thái tế bào ung thư với tế bào thường. - Để nghiên cứu biểu hiện gene, cơ chế tác động của các yếu tố điều hòa tăng trưởng trong các giai đoạn phát triển phôi; nghiên cứu đáp ứng với thuốc điều trị ung thư và xác định các chỉ thị sinh học. |
| Mô soma | - Tạo dòng tế bào phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau như nghiên cứu, tạo mô cơ quan thay thể, sản xuất chế phẩm sinh học,… |
| Mô ung thư hoặc mô chuyển gene virus, gây đột biến, chuyển gene mã hóa protein bất tử | - Tạo dòng tế bào bất tử và dòng tế bào lai bất tử dùng cho nghiên cứu hoặc sản xuất chế phẩm sinh học,... |
| Toàn bộ cơ quan từ phôi hoặc từ một phần cơ quan trưởng thành | - Để nghiên cứu chức năng của tế bào, kiểm tra tác động của các yếu tố bên ngoài (thuốc, các vi phân tử hoặc đại phân tử), nghiên cứu phát sinh hình thái, biệt hóa và chức năng của các cơ quan. |
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Ứng dụng của nuôi cấy mảnh mô nhằm tạo ra nhiều dòng tế bào với các mục đích khác nhau như:
+ Dùng để nghiên cứu sự phát triển phôi, đặc điểm tăng trưởng của tế bào ung thư, cơ chế biểu hiện gene,...
+ Tạo ra các chế phẩm sinh học như enzyme, kháng thể, thuốc trừ sâu sinh học,... dùng cho y học, mĩ phẩm, nông nghiệp,...
+ Tạo mô, cơ quan thay thế dùng trong điều trị cho con người.
- Ứng dụng của nuôi cấy cơ quan: Để nghiên cứu chức năng của tế bào, kiểm tra tác động của các yếu tố bên ngoài (thuốc, các vi phân tử hoặc đại phân tử), nghiên cứu phát sinh hình thái, biệt hóa và chức năng của các cơ quan.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Một số sản phẩm được sản xuất theo quy trình công nghệ tế bào động vật:
- Vaccine phòng bệnh cúm
- Kháng thể đơn dòng
- Chế phẩm protein tái tổ hợp như chất chống ung thư, enzyme, các chất sinh miễn dịch (interleukin, lymphokine,...), kháng thể đơn dòng, hormone,...
- Chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học nhờ côn trùng