Đọc hiểu văn bản: Lượm

Cần xem lại mục Chuẩn bị trong bài Đêm nay Bác không ngủ để vận dụng vào đọc hiểu văn bản Lượm:

+ Đọc kĩ văn bản thơ và xác định câu chuyện được kể trong đó.

+ Nhận biết những yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản và chỉ ra tác dụng của những yếu tố ấy.

+ Chỉ ra một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ.

+ Ý nghĩa của bài thơ và những nhận thức, tình cảm của em sau khi học.

Tác giả Tố Hũu (1920 – 2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh Thừa Thiên – Huế.

+ Sinh trưởng trong gia đình nho học ở Huế và yêu văn chương.

+ Tố Hữu sớm giác ngộ cách mạng và hăng say hoạt động cách mạng và hăng say hoạt động, kiên cường đấu tranh trong các nhà tù thực dân.

+ Tố Hữu đảm nhiệm nhiều cương vị trọng yếu trên mặt trận văn hóa và trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

+ Ông là nhà thơ lớn của thơ hiện đại Việt Nam, được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996.

- Hoán dụ: đổ máu → Lấy dấu hiệu của sự vật chỉ sự vật – chiến tranh.

- Cách ngắt nhịp đặc biệt: Tình cờ chú / cháu

- Hàng Bè: tên một đường phố ở thành phố Huế.

- Đồn Mang Cá: một nơi đóng quân trong thành phố lớn.

- Xắc (tiếng Pháp: sacoche): chỉ cái túi bằng vải dày, có một cái quai đeo bên người, dùng để đựng sổ sách, giấy tờ.

- Ca lô (tiếng Pháp: calot): loại mũ mềm bằng vải, không có vành, nhọn hai đầu, phía trên hóp lại.

- Trong các chi tiết tác giả đã dùng để miêu tả nhân vật Lượm, em thấy thú vị nhất với chi tiết lời nói Cháu đi liên lạc/ Vui lắm chú à vì em thấy được sự nhiệt huyết, dũng cảm của cậu bé dành cho công việc nguy hiểm này.

Tác giả gọi Lượm bằng nhiều từ ngữ xưng hô khác nhau:

- Cháu → Sự thân thiết, gần gũi của mối quan hệ chú cháu.

- Chú bé → Yêu mến khi ngắm nhìn dáng vẻ yêu đời, lạc quan khi làm nhiệm vụ của Lượm.

- Lượm → Sự xót xa, thương cảm trước sự hi sinh của chú bé.

- Chú đồng chí nhỏ → Mối quan hệ đồng chí với nhà thơ và cũng thể hiện Lượm là của mọi người, mọi nhà hi sinh vì quê hương, đất nước.