Đọc hiểu văn bản: Đồng Tháp Mười mùa nước nổi

Khi đọc hiểu văn bản du kí, các em cần chú ý:

- Văn bản viết về chuyến đi đến đâu? Đi bằng phương tiện gì? Thái độ và cảm xúc của người viết ra sao?

- Cảnh sắc và con người ở đó như thế nào? Tác giả ghi lại bằng cách miêu tả, kể chuyện, phát biểu cảm nghĩ hay kết hợp các yếu tố đó?

- Bài du kí mang lại cho em hiểu biết, thái độ và tình cảm gì?

Sen ở Đồng Tháp Mười đặc biệt ở chỗ:

- Bạt ngàn sen chen giữa rừng tràm, sen tinh khiết bung nở giữa bùn, sen ngạo nghễ khoe giữa năn lác.

- Sen chiếm những không gian rộng lớn, bát ngát chỉ mình sen.

- Sen vươn lên giữa nắng, giữa gió phương Nam, kiêu hãnh và tự tin khoe sắc hồng đặc trưng…

Những đặc sắc có ở khu di tích Gò Tháp:

- Khu gò rộng khoảng 5000 mét vuông và cao hơn khoảng 5 mét so với mực nước biển Hà Tiên, nằm giữa rốn Đồng Tháp Mười sàn sạt, lênh loanh nước nên nó trở thành của hiếm.

- Có di tích nền gạch cổ là nền tòa tháp có khoảng 1500 năm trước và đạt được công nhận di tích quốc gia.

- Bản đại doanh của cụ Thiên hộ Dương và Đốc binh Kiều – hai vị anh hùng chống thực dân Pháp.

- Căn cứ địa chống Mỹ cứu nước của cách mạng Việt Nam.

- Có tháp Sen được xây để tôn vinh sen Đồng Tháp Mười.

- Nước kiệt: chỉ nước cạn khi thủy triều xuống.

- Phèn: tên gọi chung các loại muối kép; nước nhiễm phèn thường chua, hây hoen ố khi giặt quần áo.

- Lung, trấp, đìa, bàu: chỉ vùng đất trũng, đọng nước, nhiều cỏ lác; lung, đìa, bàu (đầm): vùng nước rộng, sâu, nằm giữa đồng.

- Cù lao: đảo nhỏ nhô lên giữa biển hoặc doi cát nổi lên giữa sông.

- Giồng: dải đất phù sa nổi cao, chạy dài ven sông.

- Gò: khoảng đất nổi cao lên giữa nơi bằng phẳng.

- Rạch: đường dẫn nước từ sông vào đồng ruộng, thuyền bè có thể đi lại được.

- Quốc hồn quốc túy: cái tinh hoa trong nền văn hóa của một dân tộc, một quốc gia.

- Thời trân: đồ ăn quý theo các mùa.

- Năn lác: cỏ năn, cỏ lác.

- Lênh loang: chỉ một vùng nước tràn ra trên diện rộng.

- Lé đé: nước xăm xắp, ở đây chỉ mức nước gần bằng nền quán cà phê được nói tới.

- Nước ròng: xem nước kiệt,

- Vọng cổ: điệu hát cải lương, giọng buồn và kéo dài, nghe như tiếng thở than, ai oán.

- Gu: chỉ lối sống, sở thích, thị hiếu riêng.

Tác giả của bài du kí ***Đồng Tháp Mười mùa nước nổi* **đã lựa chọn, giới thiệu để làm nổi bật màu sắc riêng của Đồng Tháp Mười:

- Mùa lũ – nguồn sống ở Đồng Tháp Mười với những kênh rạch chằng chịt.

- Tràm chim (sự kết hợp giữa rừng tràm và đàn chim) ở Đồng Tháp Mười.

- Đặc sản – hai món quốc hồn quốc túy đồng bằng Đồng Tháp Mười – bông điên điển xào tôm, cá linh kho ngót.

- Bạt ngàn sen giữa rừng tràm ở Đồng Tháp Mười.

- Khu di tích Gò Tháp ở Đồng Tháp Mười.

- Thành phố Cao Lãnh ở Đồng Tháp Mười.

Tình cảm của tác giả thể hiện khi viết về Đồng Tháp Mười sự khao khát được khám phá, yêu quý trân trọng vùng đất ấy.

Một số câu văn thể hiện rõ tình cảm ấy:

- Trong khi chúng tôi thì chỉ có một ngày cưỡi xe, mà lại muốn đi nhiều, thấy nhiều, chiêm ngưỡng nhiều,…

- Bằng nỗi khát khao và trân trọng của mình, tôi đã miệt mài ăn hai món quốc hồn quốc túy đồng bằng ấy.

- … một đô thị Cao Lãnh vừa trẻ trung vừa hiện đại, rất có gu kiến trúc, vừa mềm vừa xanh, cứ nao nao như một câu hò vươn trên sóng,…

Từ văn bản trên, theo em, bài du kí về một vùng đất mới cần chú ý giới thiệu:

- Vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên của vùng đất ấy.

- Nêu những địa danh nổi bật mà chỉ có ở đó.

- Nêu đặc sản của vùng (thức ăn, trái cây,…).

- Những đặc tính con người ở vùng đất ấy…