Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Trần Mai Ninh (Hạc Thành-Thanh Hóa) (có đáp án)

PHẦN 1. TRẮC NGHIỆM (4,0 điểm)

(1,0 điểm): Trong câu văn: “Cảnh hừng đông mặt biển nguy nga, rực rỡ.” từ nào được dùng với nghĩa chuyển?

PHẦN 2. TỰ LUẬN (16,0 điểm)

(1,0 điểm): Xác định thành phần câu và cho biết câu sau thuộc kiểu câu gì (xét theo cấu tạo)?

“Trong sự yên lặng của dòng sông, em nghe rõ cả tiếng thì thào của hàng tre xanh và lòng em trở nên thảnh thơi, trong sáng vô cùng.”

(2,0 điểm): Đọc đoạn thơ sau:

“Nửa đêm nghe¹ ếch học bài

Lưa thưa vài hạt mưa ngoài hàng cây

Nghe² trời trở gió heo may

Sáng ra vại nước rụng đầy hoa cau.”

(Trích Chớm thu, Trần Đăng Khoa)

a, Nêu cách hiểu của em về nghĩa của 2 từ “nghe” trong đoạn thơ trên.

b, Từ “nghe” nào là nghĩa gốc?

(2,0 điểm): Chỉ rõ lỗi sai trong câu sau và sửa lại thành một câu ghép:

Cha tôi là người hiền lành, chăm chỉ nên rất yêu thương vợ con.

(2,0 điểm): Em hãy lựa chọn và ghi lại 1 từ ngữ phù hợp nhất trong ngoặc đơn để điền vào chỗ chấm được đánh số trong đoạn văn sau:

"Tôi cũng không buồn. Trái lại, còn thấy làm (1)………..… (sảng khoái, khoan khoái) **vì được ở một mình nơi (2)………..… (thoáng đãng, thoáng mát), mát mẻ. Tôi vừa thầm cảm ơn mẹ, vừa (3)…………..… …(sạo sục, lùng sục) thăm tất cả các hang mẹ đưa đến ở. Khi đã xem xét (4) )…………..… (cẩn thận, tỉ mỉ) rồi, tôi ra đứng ở ngoài cửa và ngửng mặt lên trời. Qua những ngọn cỏ ấn nhọn và sắc, tôi thấy màu trời trong xanh. Tôi dọn giọng, vỗ đôi cánh nhỏ tới nách, rồi (5) …………..… *(hứng khởi, cao hứng)*** gáy lên mấy tiếng rõ to."

(Trích Dế Mèn phiêu lưu kí - Tô Hoài)

(3,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật tu từ trong đoạn lời bài hát “Đường về Thanh Hóa” của tác giả Nguyễn Trọng. (Viết dưới dạng một đoạn văn khoảng 5 dòng).

“Nghe tiếng hát dân ca sao rộn ràng trong trái tim ta. Hàng dừa xanh ôm bao bóng lá. Ôi hai tiếng quê hương, đây Thanh Hóa yêu thương như chiếc nôi xinh, núi Đọ kia còn ghi qua bao đời…”

(Trích Đường về Thanh Hóa – Nguyễn Trọng)

(6,0 điểm): Mùa hạ tươi đẹp với âm thanh của tiếng ve, những cơn mưa bất chợt và những kì niệm thơ ngây tuổi học trò làm ta xao xuyến. Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 20 dòng) thể hiện tình cảm, cảm xúc về đoạn thơ sau:

Có một cơn mưa mùa hạ

Lao xao chạm lên hiên nhà

Ve thêu sợi âm thanh mỏng

Dịu dàng trên mấy nhành hoa.

Em đọc một câu chuyện nhỏ

Bâng khuâng nhớ góc sân trường

Nơi muôn nụ cười lấp lánh

Kết đọng thành bao yêu thương.

(Trích Thơ viết cho ngày mai – Vũ Nguyệt Anh)