Đề thi tuyển sinh vào lớp 6 môn Tiếng Việt THCS Trần Mai Ninh (Thanh Hóa) năm học 2025-2026 (có đáp án)

Chọn A (dấu phẩy).

Giải thích: Dấu phẩy được dùng để ngăn cách các vế trong câu ghép thay cho từ nối "và" mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.

Chọn B (tâm điểm).

Giải thích: "Tâm" trong tâm trí, thâm tâm, tâm trạng đều chỉ về nội tâm, lòng người. Trong khi đó, "tâm" trong "tâm điểm" chỉ vị trí chính giữa hoặc điểm tập trung chú ý.

Chọn B (Bà ơi! Cháu rất nhớ bà!).

Giải thích: Ở câu B, từ "bà" dùng để xưng hô trực tiếp (đại từ xưng hô). Ở các câu còn lại, "bà" đóng vai trò là danh từ chỉ người thân hoặc đối tượng được kể đến.

Chọn D (Bằng từ ngữ nối, từ ngữ thay thế và lặp từ ngữ).

Giải thích: "Rồi" (từ ngữ nối); lặp từ "tre"; dùng từ "người" để so sánh/thay thế cho hình ảnh "tre" (chí khí như người).

Xác định thành phần:

Trạng ngữ: Giữa đất trời rộn ràng sắc đỏ, vang lên khúc khải hoàn của ngày toàn thắng 30 tháng Tư.

Chủ ngữ: mỗi trái tim Việt Nam.

Vị ngữ: trào dâng niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc.

Kiểu câu: Câu đơn.

a. Từ "gội" được dùng theo nghĩa chuyển.

b. Cái hay: Phép nhân hóa/ẩn dụ qua từ "gội" kết hợp với hình ảnh "nước thời gian" cho thấy sự tàn phá của thời gian lên con người một cách nhẹ nhàng nhưng triệt để. Nó gợi hình ảnh mái tóc trắng của bà cụ không chỉ là do tuổi tác mà còn là sự kết tinh, lắng đọng của bao thăng trầm, sương gió cuộc đời.

(1) vô ngần

(2) óng ánh

(3) phản chiếu

(4) dìu dịu

Lỗi sai: Dùng từ "Ngày mai" không phù hợp với thì của đoạn văn (vì đoạn sau nói "chúng tôi sẽ có mặt" nhưng đoạn văn đang mô tả một kế hoạch/thực tế). Tuy nhiên, lỗi trọng tâm ở đây là từ liên kết.

Sửa lỗi: Lỗi nằm ở sự thiếu logic giữa hai câu. Từ cần sửa/thêm để liên kết tốt hơn là: Thay "Ngày mai" bằng "Sáng mai" hoặc sửa từ kết nối đoạn. Tuy nhiên, nếu xét về từ "liên kết" sai: Trong ngữ cảnh này, câu 2 đang giải thích cho câu 1, có thể thêm từ nối "Vì vậy" hoặc "Do đó" vào đầu câu 2.

Cách sửa phổ biến: "Ngày mai..." à "Theo đó,..." hoặc giữ nguyên và sửa sự phối hợp từ ngữ. (Lưu ý: Đề bài này có thể hơi lắt léo về mặt ngữ liệu tùy theo đáp án chấm của trường).

Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa (Gió được gọi là "anh", biết "chơi thân", "cù", "rủ", "ru", "thèm ăn", "trèo").

Tác dụng: Làm cho hình ảnh ngọn gió trở nên gần gũi, sinh động và tinh nghịch như một đứa trẻ. Qua đó, bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và cái nhìn hồn nhiên, trong sáng của tác giả đối với thế giới xung quanh.

Dàn ý:

1. Mở đoạn:

- Tôi là Mặt Trời, mỗi khi hè về, tôi lại thức dậy sớm hơn để thắp sáng thế gian.

2. Thân đoạn:

- Miêu tả những tia nắng rực rỡ tôi ban phát xuống trần gian. Nắng làm xanh thêm bầu trời, làm rực rỡ những chùm hoa phượng vĩ. Tôi lắng nghe tiếng ve kêu râm ran, nhìn thấy những cánh diều bay bổng trong gió chiều. Cảm giác hạnh phúc khi được sưởi ấm vạn vật, dù đôi khi tôi hơi quá tay làm không khí nóng bức một chút.

3. Kết đoạn: Mùa hè là mùa của sức sống mãnh liệt, và tôi tự hào vì là một phần tạo nên vẻ đẹp ấy.

Bài làm tham khảo

Ta là Mặt Trời, người mang ánh sáng đến cho mùa hè rực rỡ. Khi hè về, ta thức dậy sớm hơn, tỏa những tia nắng vàng óng ả xuống khắp núi đồi, sông biển và cánh đồng. Bầu trời trở nên xanh biếc hơn, cao và rộng như được gột rửa sau những ngày xuân dịu mát. Dưới ánh sáng của ta, cây cối vươn mình mạnh mẽ, lá thêm xanh, hoa thêm thắm, vạn vật bừng lên sức sống. Những tiếng chim reo vang trên cành cây như lời chào đón mùa mới. Trên những con đường làng, tiếng cười nói rộn rã của trẻ em làm không gian thêm vui tươi. Ta chiếu xuống mặt nước, khiến những làn sóng lấp lánh như dát bạc. Ta cũng sưởi ấm những mái nhà, làm chín vàng những cánh đồng lúa và trái ngọt. Dù có lúc ta khiến không khí trở nên oi ả, ta vẫn mong mang đến cho con người năng lượng và niềm vui. Nhìn muôn loài say sưa trong ánh nắng, ta cảm thấy hạnh phúc. Mùa hè vì thế trở nên rực rỡ, sôi động và đầy sức sống dưới ánh sáng của ta.