Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Sinh học 2025-2026 trường THPT Nguyễn Khuyến (Hồ Chí Minh) có đáp án

Đáp án đúng là B

Tự thụ phấn là một dạng giao phối cận huyết → làm giảm nhanh tỉ lệ kiểu gene dị hợp (Aa) và tăng tỉ lệ kiểu gene đồng hợp (AA, aa) qua các thế hệ.

Khi đồng hợp lặn (aa) tăng lên, các allele lặn có hại vốn “ẩn” ở trạng thái dị hợp sẽ biểu hiện ra kiểu hình, làm cây sinh trưởng kém, năng suất giảm, gọi là thoái hoá giống.

Đáp án đúng là C

Loại biến dị di truyền phát sinh trong quá trình lai hữu tính là biến dị tổ hợp.

Đáp án đúng là B

Gene cấu trúc thường bao gồm ba vùng chính:

Vùng điều hòa: Nằm ở đầu 3' của mạch khuôn, chứa trình tự nucleotide giúp nhận biết và điều hòa quá trình phiên mã.

Vùng mã hóa: Nằm giữa gene, mang thông tin mã hóa cho các amino acid trong chuối polypeptide.

Vùng kết thúc: Nằm ở đầu 5' trên mạch khuôn, mang tín hiệu kết thúc phiên mã.

Đáp án đúng là D

Điều hòa biểu hiện gene là cơ chế bật/tắt và điều chỉnh mức độ phiên mã – dịch mã để tế bào tạo sản phẩm gene khi cần, đúng nơi, đúng lúc.

D sai: tạo gene mới là do đột biến, tái tổ hợp, nhân đôi gene, chuyển đoạn…, không phải “ý nghĩa” của điều hòa biểu hiện gene.

Đáp án đúng là C

Đột biến số lượng NST là dạng đột biến làm thay đổi số lượng nhiễm sắc thể trong tế bào (ví dụ: lệch bội 2n±1, đa bội 3n, 4n…).

Đáp án đúng là B

Đột biến gene đóng vai trò quan trọng trong tiến hóa bằng cách cung cấp nguyên liệu di truyền cho sự đa dạng và thích nghi của các loài sinh vật.

Đáp án đúng là A

Đột biến đảo đoạn là hiện tượng xảy ra khi một đoạn NST bị đứt ra, quay 180° và gắn lại vào vị trí cũ.

Đáp án đúng là A

Tính trạng màu da ở người do ít nhất 3 cặp gene quy định, và màu da đậm dần theo sự tăng số lượng allele trội có trong kiểu gene. Hiện tượng này là kết quả của sự tương tác trực tiếp giữa các sản phẩm của gene theo kiểu cộng gộp.

Đáp án đúng là D

Trong trường hợp các gene di truyền liên kết với nhau, điều này xảy ra khi các cặp gene quy định các tính trạng nằm trên cùng một nhiễm sắc thể.

Đáp án đúng là C

Tạo sinh vật biến đổi gene là mục đích của công nghệ gene (DNA tái tổ hợp/chuyển gene), không phải của lai hữu tính.

Đáp án đúng là C

Khi cho cây lá xanh thụ phấn cho cây lá đốm, đời con sẽ thu được kết quả là cây con có lá đốm. Điều này là do tính trạng màu sắc lá do gene nằm ngoài nhân quy định, và gene này chỉ được truyền từ mẹ sang con. Do đó, cây mẹ có lá xanh sẽ cho cây con có lá xanh, cây mẹ có lá đốm sẽ cho cây con có lá đốm.

Đáp án đúng là A

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, có điều cấm kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống gần gũi, cụ thể là trong phạm vi ba đời. Điều này có nghĩa là những người có cùng họ hàng trong ba đời sẽ bị cấm kết hôn với nhau.

Cơ sở di truyền cho quy định này là vì khi những người có quan hệ huyết thống kết hôn với nhau, có thể dẫn đến việc xuất hiện các đột biến nhiễm sắc thể hoặc các gene lặn có hại, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của thế hệ con cháu. Việc cấm kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống gần gũi nhằm bảo vệ sức khỏe di truyền và duy trì các giá trị đạo đức trong xã hội.

Đáp án đúng là C

A vẫn diễn ra: gene điều hoà lacI luôn phiên mã – dịch mã tạo protein ức chế (xảy ra liên tục).

B diễn ra: lactose (chất cảm ứng) gắn vào protein ức chế → làm protein ức chế mất khả năng bám vào operator.

Khi operator không bị chặn, RNA polymerase bám promoter và phiên mã các gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA.

D diễn ra: tạo mRNA → dịch mã tạo enzyme phân giải/vận chuyển lactose.

Vì vậy, trong môi trường có lactose không xảy ra việc “phiên mã bị ức chế, không tạo mRNA”.

Đáp án đúng là A

DNA polymerase chỉ có thể gắn nuclêôtit mới vào đầu 3’ của mạch đang tổng hợp ⇒ mạch mới luôn được kéo dài theo chiều 5’ → 3’.

Vì vậy nếu phương án A nêu chiều tổng hợp không phải 5’ → 3’ (thường là “3’ → 5’”) thì A sai.

Đáp án đúng là D

Ở sinh vật nhân thực, sự di truyền tế bào chất, đời con chỉ biểu hiện đồng nhất 1 loại kiểu hình giống mẹ.

Đáp án đúng là A

- Cơ sở tế bào học của quy luật phân li:

+ Trong tế bào lưỡng bội (bộ nhiễm sắc thể 2n), nhiễm sắc thể (NST) tồn tại thành từng cặp tương đồng cho nên gene trên NST cũng tồn tại thành từng cặp allele tương ứng.

+ Sự phân li của cặp NST tương đồng trong phát sinh giao tử và sự tổ hợp của chúng qua thụ tinh đưa đến sự phân li và tổ hợp của cặp gene allele tương ứng.

Đáp án đúng là C

Gene nằm trên NST Y không có allele tương ứng trên NST X di truyền theo quy luật di truyền thẳng. Điều này có nghĩa là tính trạng do gene này quy định sẽ được truyền cho 100% số các thể dị giao tử (XY), không có sự phân li kiểu hình ở hai giới khác nhau như ở gene nằm trên NST X.

Đáp án đúng là C

Liệu pháp gene (gene therapy) là các biện pháp tác động trực tiếp lên tế bào người bệnh nhằm điều trị, như:

B đúng: đưa gene lành vào tế bào để bù/ thay thế chức năng gene bệnh.

C đúng: đưa gene/đoạn gene để ức chế biểu hiện gene bệnh (ví dụ RNAi).

D đúng: đưa hệ thống chỉnh sửa để sửa gene sai hỏng (ví dụ CRISPR).

A không phải liệu pháp gene: “tạo sinh vật biến đổi gene sản xuất chế phẩm làm thuốc” thuộc công nghệ gene/sản xuất dược phẩm sinh học, không phải kỹ thuật điều trị bằng liệu pháp gene trên tế bào người bệnh.

a. Đúng

Con trai có kiểu NST XY, nên với gene trên X, con trai chỉ có 1 allele (trạng thái bán hợp tử). Vì vậy chỉ cần mang allele lặn trên X là biểu hiện kiểu hình.

b. Đúng

Bố có NST XY nên X của bố luôn truyền cho tất cả con gái (và Y của bố truyền cho tất cả con trai).

c. Sai

Con trai nhận NST X từ mẹ và NST Y từ bố ⇒ không phải “chỉ nhận gene từ mẹ”.

Con gái nhận NST X từ cả bố và mẹ ⇒ không phải “chỉ nhận gene từ bố”.

d. Đúng

Vì nam chỉ cần 1 allele lặn đã biểu hiện, còn nữ thường phải đồng hợp lặn (XᵃXᵃ) mới biểu hiện ⇒ tỉ lệ kiểu hình có thể khác nhau giữa hai giới.

Đáp án: Đ; Đ; S;Đ

a. Sai

Giai đoạn 1, lấy trứng bò cái và thụ tinh in vitro

b. Sai

Giai đoạn 2, nhân trứng và nhân tinh trùng chưa hợp nhất NST của hợp tử chưa nhân đôi

c. Đúng

Hợp tử được nuôi cấy trong ống nghiệm (in vitro) để phát triển thành phôi.

d. Đúng

Phôi [E] được cấy vào tử cung bò [B] để mang thai hộ.

Đáp án: S;S;Đ;Đ

a) Sai

Hai cây tím giao phấn mà đời con toàn tím có thể xảy ra trong các trường hợp:

 AA × AA (đều thuần) → 100% tím (100% AA)

 AA × Aa → 100% tím (1AA: 1Aa) mà Aa không thuần chủng

b) Sai

Hai cây khác màu: tím × trắng (A– × aa).

 Nếu cây tím là Aa: Aa × aa → 1/2 tím : 1/2 trắng (có cả 2 kiểu hình)

 Nếu cây tím là AA: AA × aa → 100% tím (không có trắng)

⇒ Không “chắc chắn” có cả tím và trắng.

c) Đúng

Ví dụ: Aa x Aa KG 1AA : 2Aa : 1aa ; KH: 3 tím : 1 trắng 3 KG thì sẽ có 2 KH

d) Đúng

Một cây tự thụ phấn:

 Nếu AA → đời con chỉ AA (1 kiểu gene)

 Nếu Aa → đời con AA : Aa : aa (3 kiểu gene)

 Nếu aa → đời con chỉ aa (1 kiểu gene)

⇒ Tối đa 3 kiểu gene.

Đáp án: S; S; Đ; Đ

a đúng, kì giữa NP, NST kép xếp 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo

b sai, Cấu trúc 4 là DNA (đơn phân là nucleotide), cấu trúc 3 là nucleosome (gồm DNA quấn quanh protein histone).

c sai, Đường kính các mức xoắn lần lượt là: sợi cơ bản (A) 11 nm, sợi nhiễm sắc (B) 30 nm, vùng xếp cuộn (D) 300 nm, chromatid (C) 700 nm

d đúng, khi bước vào nguyên phân, NTS co xoắn

Đáp án: Đ;S;S;Đ

Phép lai I đời con lai có 4 loại kiểu hình: AaBb x aabb 2.2 = 4 kiểu hình

Tương tự: phép lai II đời con có 2 kiểu hình; phép lai II đời con có 2 kiểu hình; phép lai IV có 2 kiểu hình.

Đáp án: 3

tRNA và rRNA có cấu trúc gấp thùy và cuộn xoắn lên có xuất hiện nguyên tắc bổ sung

Phiên mã và dịch mã đều có xuất hiện NTBS

Đáp án: 4

$\frac{Ab}{Ab}=\frac{1-f}{2}.\frac{f}{2}=\frac{1-0{,}2}{2}.\frac{0{,}2}{2}=0{,}04$

Đáp án: 0,04

Mỗi cặp gene dị hợp có 3 kiểu gene: AA, Aa, aa.

Do có 3 cặp gene nên số kiểu gene tối đa là 3 x 3 x 3 = 27 kiểu gene.

Mỗi allele trội thêm 1 lượng sắc tố, nên số allele trội càng nhiều thì màu da càng đen.

Số allele trội có thể là 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6.

Do đó, có 7 kiểu hình.

Đáp án: 7

Xét về nhóm máu:

- Cặp vợ chồng 1 x 2 đều có nhóm máu B nhưng sinh ra người số 5 có nhóm máu O KG của người 1 và 2 là I$^{B}$I$^{O}$

Người số 6 có KG 1/3 I$^{B}$I$^{B}$: 2/3 I$^{B}$I$^{O}$

- Cặp vợ chồng 3 x 4 đều có nhóm máu B nhưng sinh ra người số 5 có nhóm máu O KG của người 3 và 4 là I$^{B}$I$^{O}$

Người số 7 có KG 1/3 I$^{B}$I$^{B}$: 2/3 I$^{B}$I$^{O}$

=> Cặp vợ chồng 6 x 7 có dạng: (1/3 I$^{B}$I$^{B}$: 2/3 I$^{B}$I$^{O}$) x (1/3 I$^{B}$I$^{B}$: 2/3 I$^{B}$I$^{O}$)

Đời con theo lý thuyết: 4/9 I$^{B}$I$^{B}$: 4/9 I$^{B}$I$^{O}$: 1/9 I$^{O}$I$^{O}$

Vậy người 13 có dạng (1/2 I$^{B}$I$^{B}$: 1/2 I$^{B}$I$^{O}$)

4% số người mang nhóm máu O có tần số allele I$^{O}$ là 0,2

Tần số allele I$^{B}$ là x thì tỉ lệ người mang nhóm máu B là x$^{2}$ + 2.0,2x = 0,21 x = 0,3 = I$^{B}$

I$^{A}$ là 0,5

Cấu trúc quần thể với nhóm máu A là 0,25I$^{A}$I$^{A}$ : 0,2I$^{A}$I$^{O}$

Vậy cặp vợ chồng 9 x 10 có dạng :(5/9 I$^{A}$I$^{A}$ : 4/9 I$^{A}$I$^{O}$) x (5/9 I$^{A}$I$^{A}$ : 4/9 I$^{A}$I$^{O}$)

Đời con theo lý thuyết : 49/81 I$^{A}$I$^{A}$ : 28/81 I$^{A}$I$^{O}$ : 4/81 I$^{O}$I$^{O}$

Người 14 có dạng : 7/11 I$^{A}$I$^{A}$ : 4/11 I$^{A}$I$^{O}$

=> Cặp vợ chồng 13 x 14: (1/2 I$^{B}$I$^{B}$: 1/2 I$^{B}$I$^{O}$) x (7/11 I$^{A}$I$^{A}$: 4/11 I$^{A}$I$^{O}$)

Giao tử: 3/4I$^{B}$: 1/4 I$^{O}$ || 9/11 I$^{A}$: 2/11 I$^{O}$

Tỉ lệ đời con đồng hợp là ¼ x 2/11 = 1/22

Tỉ lệ đời con dị hợp là 21/22

Xét về bệnh M: 13(1/3AA: 2/3Aa) x 14 (Aa)

Vậy tỉ lệ sinh được con dị hợp 2 cặp gene là 1/2 x 21/22= 21/44 = 0,4773

Đáp án: 0,5

Quy ước: A-B-: vỏ nâu; còn lại: vỏ trắng

P: AaBb x AaBb F1

Các kiểu gene ốc vỏ nâu ở F1 là: 1/9AABB : 2/9AaBB : 2/9AABb: 4/9AaBb ab = 4/9.1/4 = 1/9

Ốc nâu F1 x Ốc nâu F1 = F2 aabb = 1/9. 1/9 = 1/81

Trong số con ốc ở F2, tỉ lệ con ốc vỏ trắng có kiểu gene aabb chiếm tỉ lệ là 1/81

Đáp án: 1/81