a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài
Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội
b. Xác định được đúng vấn đề cần nghị luận: bày tỏ quan điểm về chủ đề: “Không nỗ lực đừng tham vọng”.
c. Đề xuất được hệ thống ý để làm rõ vấn đề nghị luận:
- Xác định được các ý chính của bài viết
- Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát cảm xúc, quan điểm cá nhân về vấn đề.
- Triển khai vấn đề nghị luận:
- Giải thích vấn đề nghị luận
- Thể hiện quan điểm của người viết
- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có được cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề
- Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.
Có thể theo một số gợi ý sau:
1. Mở bài
• Giới thiệu vấn đề: Nỗ lực và tham vọng là hai yếu tố quan trọng trong việc đạt được mục tiêu sống.
• Khẳng định quan điểm: Tham vọng mà không có nỗ lực chỉ là một ước mơ không có cơ sở, không thể thành hiện thực. Nếu không chịu khó làm việc và rèn luyện, tham vọng chỉ là những ảo tưởng.
2. Thân bài
• Tham vọng là gì?
o Định nghĩa tham vọng: Tham vọng là khát khao đạt được những điều lớn lao, như muốn học giỏi, muốn trở thành bác sĩ, kỹ sư, hay nghệ sĩ nổi tiếng.
o Tham vọng là động lực thúc đẩy con người phấn đấu, nhưng nếu chỉ có tham vọng mà không có hành động cụ thể thì sẽ chỉ là mơ mộng.
• Nỗ lực là gì?
o Định nghĩa nỗ lực: Nỗ lực là sự cố gắng hết mình, kiên trì dù gặp khó khăn. Nó không chỉ là làm việc chăm chỉ mà còn là việc chúng ta không ngừng cải thiện bản thân.
o Ví dụ: Một học sinh muốn học giỏi nhưng không học bài, không chịu tìm tòi kiến thức mới thì sẽ không bao giờ đạt được mục tiêu.
• Tại sao “không nỗ lực đừng tham vọng”?
o Nếu không nỗ lực, bạn sẽ dễ dàng từ bỏ ước mơ khi gặp khó khăn. Chỉ có sự kiên trì mới giúp bạn vượt qua được thử thách.
o Tham vọng mà không có nỗ lực giống như xây dựng lâu đài trên cát, dễ dàng sụp đổ.
o Ví dụ: Một bạn muốn đạt điểm cao trong kỳ thi nhưng lại dành quá nhiều thời gian vào trò chơi điện tử mà không học bài, cuối cùng không đạt kết quả như mong muốn.
• Hậu quả của việc thiếu nỗ lực khi có tham vọng
o Dễ thất bại, dễ từ bỏ, không tiến bộ. Điều này khiến bản thân cảm thấy thất vọng và mất niềm tin vào khả năng của mình.
o Nếu chỉ ước mơ mà không hành động, bạn sẽ không thể đạt được những điều lớn lao trong cuộc sống. Mơ mộng mà không nỗ lực chỉ là một con đường dẫn đến thất bại.
• Liên hệ thực tế: Những tấm gương về nỗ lực và tham vọng
o Những người thành công như Steve Jobs, Thomas Edison đều là những tấm gương điển hình về việc “nỗ lực hết mình, không từ bỏ”. Họ đã phải trải qua vô vàn thất bại, nhưng chính nỗ lực không ngừng đã giúp họ có được thành công rực rỡ.
o Ở Việt Nam, rất nhiều bạn trẻ đã thành công trong học tập, trong nghề nghiệp nhờ sự kiên trì và nỗ lực vượt qua khó khăn.
3. Kết bài
• Khẳng định lại quan điểm: Tham vọng cần phải được xây dựng trên nền tảng của sự nỗ lực thực sự.
• Khuyến khích bạn trẻ không chỉ có ước mơ lớn mà phải hành động, kiên trì và nỗ lực không ngừng để biến ước mơ thành hiện thực. Chỉ khi đó, tham vọng mới có thể trở thành động lực thực sự trong cuộc sống.
d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
e. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.
f. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ
Bài văn mẫu
Nỗ lực và tham vọng, hai yếu tố tưởng chừng đơn giản nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của mỗi người. Tham vọng là động lực thúc đẩy chúng ta vươn lên, còn nỗ lực là hành động cụ thể để biến những ước mơ thành hiện thực. Chúng ta cần hiểu rằng ước mơ, tham vọng chỉ là những hạt giống, và sự nỗ lực chính là dòng nước tưới mát để hạt giống ấy đâm chồi nảy lộc. Thành công không tự nhiên mà có, mà là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ.
Đây là thực trạng về thái độ sống của một bộ phận giới trẻ hiện nay: đặt mục tiêu quá cao, tham vọng quá lớn nhưng lại thiếu kiên trì, không hành động. Họ dễ dàng nản lòng trước khó khăn, bỏ cuộc giữa chừng và không đạt được kết quả như mong đợi.
Vậy “tham vọng” là gì? Tham vọng là khát khao đạt được những mục tiêu lớn lao, cao cả trong cuộc sống. Như muốn trở thành một nhà khoa học tài ba, một nghệ sĩ nổi tiếng hay chỉ là muốn có học lực giỏi, có một cuộc sống hạnh phúc. Tham vọng là điều cần thiết, nó tạo nên động lực để chúng ta phấn đấu không ngừng. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc mơ ước mà không có hành động cụ thể thì tham vọng ấy sẽ trở nên vô nghĩa, sẽ chỉ là những mơ mộng hão huyền.
“Nỗ lực” là sự cố gắng hết mình, kiên trì và bền bỉ để đạt được một mục tiêu nào đó. Đó là việc chúng ta bỏ ra công sức, thời gian và tâm trí để vượt qua những khó khăn, thử thách trên con đường chinh phục ước mơ. Nỗ lực không chỉ là làm việc chăm chỉ mà còn là việc chúng ta không ngừng học hỏi, trau dồi bản thân. Một học sinh muốn đạt điểm cao trong kỳ thi nhưng lại dành quá nhiều thời gian cho các hoạt động giải trí thì chắc chắn sẽ không đạt được kết quả như mong đợi. Tại sao nếu không nỗ lực thì đừng nên tham vọng? Bởi, tham vọng mà không có nỗ lực giống như việc xây một lâu đài trên cát, rất dễ sụp đổ. Khi gặp phải khó khăn, những người chỉ có ước mong, có tham vọng sẽ dễ dàng bỏ cuộc. Trong khi đó, những người biết nỗ lực sẽ tìm mọi cách để vượt qua thử thách và tiến về phía trước. Tham vọng mà không có nỗ lực chỉ là một ước mơ, một mong muốn không có cơ sở, không thể thành hiện thực. Nếu không chịu khó làm việc và rèn luyện, tham vọng chỉ là những ảo tưởng xa vời. Dù xã hội có phát triển đến đâu, cơ hội có nhiều đến đâu thì thành công vẫn luôn thuộc về những người biết nỗ lực.
Không phải cứ có ý tưởng hay là sẽ thành công. Tham vọng lớn là điều đáng khích lệ, nhưng đi cùng nó phải là sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kế hoạch hành động cụ thể và sự quyết tâm, cố gắng đến cùng. Rất nhiều người, đặc biệt là một số bạn trẻ, họ có những sáng kiến, họ có những suy nghĩ lớn lao, tốt đẹp nhưng lại vẫn ngồi không lướt mạng xã hội, không chịu hành động, không chịu thực hiện. Đối với sự quyết tâm, nỗ lực, tỷ phú doanh nhân Elon Musk có nói: “Bạn cần thực sự quyết tâm để biến mục tiêu thành hiện thực. Nếu không bạn chỉ khiến bản thân mất giá trị mà thôi”. Chính sự cố gắng, kiên trì không mệt mỏi mới tạo nên giá trị đích thực cho cho chính chúng ta và cho xã hội. Qua những thử thách, những khó khăn, chúng ta sẽ trở nên mạnh mẽ hơn, bản lĩnh hơn. Không gì là không thể nếu như chúng ta có sự nỗ lực, kiên cường. Càng nỗ lực thì sẽ càng may mắn. Thế giới đã ghi nhận biết bao tấm gương về những người thành công nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Thomas Edison, Albert Einstein, Beethoven... đều là những ví dụ điển hình. Họ đã phải trải qua rất nhiều khó khăn, sự khổ luyện, thất bại mới đạt được những thành tựu vĩ đại. Ở Việt Nam, chúng ta cũng có rất nhiều những con người truyền cảm hứng, động lực về sự cố gắng hết mình để thành công như “kình ngư” Nguyễn Thị Ánh Viên, “nữ chiến binh xương thủy tinh” Nguyễn Phương Anh, Trần Quốc Hoàn – thầy giáo dạy học ngồi xe lăn... đã làm rạng danh đất nước. Bởi vậy, nếu tham vọng lớn mà lại thiếu đi yếu tố phấn đấu, sự quyết tâm nó sẽ dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của chúng ta. Nó không chỉ khiến con người thất bại mà còn làm giảm sút niềm tin vào bản thân. Khi liên tục thất bại, chúng ta sẽ cảm thấy chán nản, mất động lực và từ bỏ những ước mơ của mình. Không đạt được kết quả như mong muốn, chắc chắn ai cũng sẽ cảm thấy áp lực, nặng nề. Áp lực này có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu, thậm chí là trầm cảm. Thay vì tập trung vào việc thực hiện những mục tiêu nhỏ hơn, khả thi hơn, chúng ta lại dành quá nhiều thời gian để mơ mộng về những điều lớn lao, khiến chúng ta bỏ lỡ nhiều cơ hội tốt để phát triển bản thân.
Làm thế nào để chúng ta có thể cân bằng giữa tham vọng và nỗ lực? Nỗ lực và tham vọng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Tham vọng là động lực để chúng ta nỗ lực, còn nỗ lực là phương tiện để biến tham vọng thành hiện thực. Không có mục tiêu, không có khát vọng thì chúng ta biết phải nỗ lực vì điều gì? Tham vọng xuất phát từ những điều tốt đẹp, từ lý tưởng cao cả sẽ là sự khởi đầu của những thành công vĩ đại nhất. Tham vọng là nguồn năng lượng mạnh mẽ không ngờ khiến con người cố gắng một cách tuyệt đối, thậm chí là phi thường để đạt được mục đích, khẳng định sự không giới hạn của bản thân. Điều quan trọng là chúng ta cần đặt ra những mục tiêu rõ ràng, cụ thể và phù hợp với khả năng của bản thân. Sau đó xây dựng một kế hoạch hành động chi tiết và kiên trì thực hiện. Đồng thời, chúng ta cần học cách quản lý thời gian hiệu quả, rèn luyện tính kỷ luật và không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng. Trong cuộc sống, sự lười biếng, không chịu cố gắng là điều rất đáng sợ và nguy hiểm đối với con người. Đừng sợ những ý tưởng của mình không hoàn hảo, hãy hành động ngay vì những điều mình muốn và chúng ta đã chiến thắng được một nửa cuộc chiến. Nếu Steve Jobs một mực đợi ý tưởng chiếc điện thoại Iphone hoàn hảo rồi mới ra mắt thì có lẽ thế giới sẽ chẳng bao giờ được nhìn thấy Iphone. Khi mới ra mắt, chiếc điện thoại này dĩ nhiên có những khuyết điểm nhưng không vì thế mà có thể phủ nhận tầm quan trọng của nó khi tạo nên một thời đại mới trong công nghệ. Sự kết hợp hài hòa giữa hai yếu tố sẽ giúp chúng ta đạt được những thành công vượt ngoài mong đợi.
Tham vọng là điều cần có để con người và xã hội phát triển nhưng nó phải được xây dựng trên nền tảng vững chắc là sự nỗ lực bền bỉ không ngừng. Mỗi người chúng ta cần rèn luyện cho mình ý chí, sự nỗ lực để thực hiện bất kỳ điều gì mình muốn. Các bạn trẻ không chỉ cần có ước mơ lớn mà còn phải hành động kiên trì, “thắng không kiêu, bại không nản” để biến ước mơ thành hiện thực. Chỉ khi đó, tham vọng mới có thể trở thành động lực thực sự trong cuộc sống. Hãy luôn nhớ rằng, thành công không đến từ sự may mắn mà đến từ sự nỗ lực của chính chúng ta.