Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Sở Hải Phòng có đáp án - Đề 3

Chọn A

Đáp: Bố II$_{1}$ có các alen: EHIKM X Mẹ có các alen : EFILN

CON: III$_{1}$ bị Partu vì lấy 2 alen KM từ bố do Rối loạn phân bào xảy ra ở kỳ sau của giảm phân II ở người bố II$_{1}$.

Chọn D

Ta tóm tắt, phân tích và kết luận từng phần của sơ đồ phả hệ này như sau:

1️⃣ Xác định quy luật di truyền

🩸 Bệnh máu khó đông

· Nam 5 bị bệnh → gen bệnh nằm trên NST X, recessive (lặn).

· Mẹ (2) của 5 phải mang gen bệnh (XᴴXʰ).

· Bố 1 bình thường → XᴴY.
→ Đây là bệnh lặn liên kết giới tính (Xʰ).

Trong quần thể, tỉ lệ nam mắc bệnh = q = 1/10 → q = 0,1.
→ Tỉ lệ nữ mang gen bệnh (dị hợp XᴴXʰ) = 2pq = 2 × 0,9 × 0,1 = 0,18 (18%).

🌸 Bệnh M

· Chỉ nữ bị (2 và 10).

· Bố của 2 và 10 đều bình thường → bệnh không liên kết giới tính.
→ Bệnh M là bệnh lặn trên NST thường (a) nhưng chỉ biểu hiện ở nữ.

Trong quần thể:

“Tỉ lệ người mang gen gây bệnh trong số người bình thường = 1/9”

Gọi tần số alen a = q, p + q = 1.
Người bình thường gồm: AA + Aa = p² + 2pq.
Tỉ lệ người mang gen bệnh trong số người bình thường = 2pq / (p² + 2pq) = 1/9.

Giải → q ≈ 0,053.

2️⃣ Giải thích và kiểm tra các phát biểu

I. Có tối đa 7 người mang gen gây bệnh máu khó đông.

Phả hệ cho:

· 2: nữ bình thường nhưng có con trai bị bệnh → mang gen (XᴴXʰ).

· 5: nam bệnh (XʰY).

· 6: con gái của 2, có thể mang gen (XᴴXʰ).

· 9: con gái của (3,4), mà 4 bình thường → 9 bình thường (chưa chắc mang gen).

· 10: bị bệnh M, nhưng có thể mang gen máu khó đông nếu mẹ (4) mang.

→ Khi xét tối đa có thể mang: 2, 4, 6, 9, 10, 12 (do di truyền) + 5 (bị bệnh) → 7 người.
✅ Phát biểu I đúng.

II. Có thể có tối đa 7 người đồng hợp trội về bệnh M.

Bệnh M là lặn, vậy AA là đồng hợp trội.
Ta xét các cá thể bắt buộc Aa hoặc aa:

· (2) và (10) bị bệnh → aa.

· (1), (3), (4), (8) có thể AA.

· (6), (9) là con của người bệnh → Aa.

· (7), (11), (12), (13): có thể là AA.
→ Tối đa 7 người AA là hợp lý.
✅ Phát biểu II đúng.

III. Xác suất cặp (12 – 13) sinh con trai đầu lòng không bị bệnh = 40,75%.

Ta tính riêng từng bệnh, rồi nhân xác suất.

a. Không bị bệnh máu khó đông

· Cặp 12–13 có khả năng đều mang gen Xʰ (qua dòng 2 và 4).
→ Xác suất con trai không bị bệnh máu khó đông = 0,5 (con trai) × 0,5 (Xᴴ) = 0,25.

b. Không bị bệnh M

Bệnh M là aa (lặn).
Tần số mang gen trong quần thể = 1/9 → Xác suất 12 hoặc 13 mang = 1/9.
→ Xác suất cả hai mang = (1/9)² = 1/81.
→ Khi cả hai mang gen, xác suất sinh con không mắc (AA hoặc Aa) = 3/4.
→ Xác suất không mắc bệnh M = 1 – (1/81 × 1/4) = 0,9969.

→ Xác suất không mắc bệnh nào = 0,25 × 0,9969 ≈ 0,249 → 24,9%.
Không trùng 40,75% ⇒ sai.
❌ Phát biểu III sai.

IV. Xác suất người con gái số 9 dị hợp cả hai tính trạng = 12,12%.

· Về máu khó đông: tần số mang gen ở nữ = 0,18 (18%).

· Về bệnh M: tần số mang gen = 1/9 ≈ 11,1%.
→ Xác suất đồng thời dị hợp cả hai = 0,18 × 0,111 = 0,01998 ≈ 1,998%,
chứ không phải 12,12%.
❌ Phát biểu IV sai.

✅ Kết luận

➡️ Có 2 phát biểu đúng.

👉 Đáp án: D. 2

Chọn D

D. sai vì Số [8] mang phôi có gene cần chuyển từ số [2].

Màu lông chuột B-A- : lông lang (vân vàng đen)

A-bb và aabb--: lông bạch tạng

B-aa: lông đen

a) đ.

Chuột có kiểu gene bbA- không có enzyme xúc tác chuyển hóa tiền chất không màu thành sắc tố đen nên quy định có màu lông bạch tạng.

b) Đúng .

Chỉ khi cả hai gen B và A cùng hoạt động bình thường tạo ra các sản phẩm có chức năng xúc tác thì chuột sẽ có màu lông lang (vân vàng đen)

c) Sai .

Sản phẩm của hai gen này đã không tương tác trực tiếp với nhau mà cùng tham gia vào quá trình chuyển hóa để hình thành tính trạng màu lông chuột.

d) Sai .

Cho 2 chuột lông vân vàng đen giao phối với nhau đời con chỉ có các kiểu hình: 100% lông vân vàng đen; hoặc 3 vân vàng đen : 1 đen hoặc 3 vân vàng đen : 1 bạch tạng hoặc 9 vân vàng đen : 3 đen : 4 bạch tạng. Không thể xuất hiện tỉ lệ kiểu hình 9 lông vân vàng đen: 6 lông đen: 1 lông bạch tạng.

a) Đúng .

Cơ thể cố gắng duy trì hàm lượng glucôzơ xấp xỉ 1 mg/ml.

b) Sai.

Ở thời điểm C, glucozo vẫn đang giảm.

c) Sai.

Vì cần sau bữa ăn 1 khoảng thời gian thì lượng glucozo mới bắt đầu tăng.

d) Đúng.

Thời điểm đó, glucozo tăng cao trong máu kích thích tiết ra insulin để chuyển hóa glucozo thành năng lượng cho tế bào sử dụng, từ đó giúp đưa nồng độ glucozo trở về mức bình thường.

a) Sai. Mạch làm khuôn là mach 2, vì mRNA được tổng hợp dựa trên chiều 5' → 3', nghĩa là dựa vào chiều ngược lại của mach khuôn (3' → 5').

b) Sai. Đột biến điểm đã làm thay đổi một nucleotide, dẫn đến sự thay đổi trong tỉ lệ (A+G)/(T+C) giữa hai mach 2 ở mẫu I và mẫu II.

c) Đúng. Protein M1 là sản phẩm từ allele không đột biến, tương ứng với mRNA mẫu II, cho thấy chuỗi polypeptide được dịch mã bình thường (Val, Pro, Glu).

d) Sai. Người có mẫu I chứa allele bình thường (B), không bị ảnh hưởng bởi đột biến, dẫn đến nồng độ protein N không thay đổi hoặc không thấp hơn so với người mẫu II.

a) Đúng. Người bị bạch tạng có kiểu gene bb (allele lặn gây đột biến trên genee B). Do genee B độc lập với genee A, người bị bệnh bạch tạng có thể có allele A (AA hoặc Aa) hoặc không có allele A (aa).

b) Đúng. Để biểu hiện cả hai bệnh PKU và bạch tạng, người đó phải mang cả hai allele lặn (aa và bb). Các kiểu gene có thể là aabbaabbaabb, AabbAabbAabb, hoặc AabbAabbAabb (do genee A có thể mang allele trội hoặc lặn).

c) Sai. Người có kiểu gene aaBBaaBBaaBB: Bị PKU nhưng không bị bạch tạng. Người có kiểu gene aabbaabbaabb: Bị cả PKU và bạch tạng, nên mức biểu hiện bệnh nặng hơn aaBBaaBBaaBB.

d) Đúng. Bệnh nhân bị PKU do tích lũy phenylalanin, có thể giảm triệu chứng bằng cách hạn chế phenylalanin trong chế độ ăn.

a) Đúng. Ở kiểu gene Dd, enzyme X chỉ có 50% chuỗi polypeptide bình thường, nên hoạt tính bằng 50% so với cá thể DD.

b) Đúng. Cá thể dd không thể tạo enzyme X có hoạt tính, dẫn đến chết do rối loạn chuyển hóa.

c) đúng. Ở thế hệ P, tần số D=0,6D = 0,6D=0,6, nên cấu trúc di truyền F1 trước chọn lọc sẽ là:

0,36DD : 0,48Dd : 0,16dd.

Tuy nhiên, do cá thể dddddd bị chọn lọc, cấu trúc di truyền thực tế sau chọn lọc sẽ khác.

d) sai. Sau khi các cá thể dddddd bị loại bỏ, cấu trúc di truyền quần thể cân bằng ở tỉ lệ 0,5DD : 0,5Dd, do các cá thể DD và Dd đều có khả năng sinh sản như nhau.

- Đột biến mất đoạn 1 dài nhất.

- Giải thích: Đột biến mất đoạn 1 có 1/6 kiểu hình dại; 5/6 kiểu hình đột biến.

Đáp án: 1

+ DNA1: phiên mã tạo ra mRNA:

3’-XAGTTAXAAGTTTAXAATAATTXXXAXXGTAATXAAAXTGG-5’.

mRNA:5’-GUXAAUGUUXAAAUGUUAUUAAGGGUGGXAUUAGUUUGAXX-3’

(1) (2) (1) (2)

- Nếu mạch DNA 1 làm nhiệm vụ phiên mã thì sẽ tạo ra được 1 mRNA có chứa 2 khung đọc mã.

- Nếu mạch bổ sung với mạch DNA nói trên làm nhiệm vụ phiên mã thì sẽ có trình tự nucleotit tương tự với mạch DNA1 chỉ có thay T bằng U. Nhưng vì mã di truyền đọc theo chiều 5’ đến 3’ nên phải đọc ngược lại:

5’-GGUXAAAXUAAUGXXAXXXUUAAUAAXAUUUGAAXAUUGAX-3’

Với phân tử mRNA này chỉ có 1 khung đọc mã.

=> Vậy trong đoạn DNA1 sợi kép sẽ có 3 khung đọc mã.

+ DNA2: phiên mã tạo ra mRNA:

- Nếu mạch DNA 2 làm nhiệm vụ phiên mã thì sẽ tạo ra được 1 mRNA như sau:

mRNA: 5’-GUXAAUGUUXAAAUGUUAUUAAGGGUGGGAUUAGUUUGAXX-3’

(1) (2) (1) (2)

- Với mRNA này có 2 khung đọc mã.

- Nếu mạch bổ sung với mạch DNA2 làm nhiệm vụ phiên mã:

3’-XAGTTAXAAGTTTAXAATAATTXXXAXXXTAATXAAAXTGG-5’.

=> 5’-GGUXAAAXUAAUXXXAXXXUUAAUAAXAUUUGAAXAUUGAX-3’

- Với mRNA không có bộ ba mở đầu nên không có khung đọc mã.

=> DNA2 có 2 khung đọc mã.

+ DNA3:

Đoạn DNA 3: 5’-XAGTTAXAAGTTTAXAATAATTXXXAXXXTAATXAAAXTGG-3’.

mRNA: 3’-GUXAAUGUUXAAAUGUUAUUAAGGGUGGGAUUAGUUUGAXX-5’.

- Đọc ngược lại:

5’-XXAGUUUGAUUAGGGUGGGAAUUAUUGUAAAXUUGUAAXUG-3’

=> mRNA này không có bộ ba mã mở đầu nên không có khung đọc mã.

Mạch bổ sung với mạch DNA3:

mRNA: 5’-XAGUUAXAAGUUUAXAAUAAUUXXXAXXXUAAUXAAAXUGG-3’.

=> mRNA này không có bộ ba mã mở đầu nên không có khung đọc mã.

=> DNA 3 không có khung đọc mã.

Đáp án: 5

Số loại kiểu gene tối đa của các thể đột biến

- A, B, D, E là các allele đột biến: 3$^{4}$ – aabbddee= 81 -1 = 80

- A, B, D, e là các allele đột biến: 3$^{4}$ – aabbddE- = 16 -2 = 79

- a, b, d, e là các allele đột biến: 3$^{4}$ – A-B-D-E- = 81 -2$^{4}$ = 65

Đáp án: 224

Nhi: BR/br

Mẹ Nhi: BR/BR hoặc BR/Br

Bố Nhi: br/br

Hoàng: Br/br

Mẹ Hoàng: br/br

Bố Hoàng: BR/Br hoặc BR/br hoặc Br/bR

Nhi x Hoàng: Bb x Bb

F$_{1}$: ½ BB: 2/4 Bb: ¼ bb

Xác suất con bị hói = BB + ♂Bb = ¼ + ½ x 2/4 = ½

Nhi x Hoàng: Rr x rr

F$_{1}$: ½ Rr: ½ rr

Xác suất con gái của cặp vợ chồng này mang kiểu genee rr = ½

Đáp án: 0,5

- Tần số kiểu gene aa= 1 – 0,84 = 0,16 🡪 q$_{a}$= 0,4; p$_{A}$= 0,6.

- do cả 2 vợ chồng đều có khả năng nhận biết mùi vị nên quần thể có CTDTQT là:

0,429 AA: 0,571Aa

Xác xuất một người có khả năng nhận biết được mùi vị của chất hóa học này có kiểu gene dị hợp tử là = 0,571

- Xác suất hai người đều có kiểu gene dị hợp kết hôn với nhau sinh con trai không có khả năng nhận biết mùi vị của hợp chất hóa học này là: 0,571 . 0,571 . 0,25 . 0,5 = 0,04.

Đáp án: 0,04