Đề thi HSG Sinh học 12 sở Điện Biên năm 2025-2026 có đáp án - Đề 2

1

(2,0)

a) - Thí nghiệm chỉ ra sự vắng/có mặt của mỗi trình tự 1,2,3 đều ảnh hưởng đến sự biểu hiện của gen.

- Tuy nhiên, có những trình tự như ADN nối giữa enhancer và promoter không phải là trình tự điều hòa của gen nhưng vẫn ảnh hưởng đến sự biểu hiện của gen. Vì vậy, không thể kết luận chắc chắn về vai trò của 1,2,3.

b) IV: mất 3: giảm sự biểu hiện của gen -> 3 là vị trí gắn của protein hoạt hóa (yếu tố phiên mã đặc hiệu) -> Có chức năng thúc đẩy sự biểu hiện của gen.

- II: mất 1 làm tăng mạnh sự biểu hiện của gen -> 1 gây giảm chức năng của enhencer -> 1 là vùng ADN giữa enhencer và promoter, làm enhencer muốn tác động phải cần protein bẻ cong ADN; hoặc 1 là vị trí gắn của protein ức chế phiên mã

III: Mất 2, làm tăng sự biểu hiện của gen -> 2 gây giảm chức năng của enhancer -> 2 tương tự 1 nhưng vai trò ít quan trọng hơn.

c) - Cài trở lại trình tự 3 –> khôi phục lại sự biểu hiện như bình thường của nó (như I).

- Loại trình tự gây giảm phiên mã là 1 hoặc 2 hoặc cả 2.

0,25

0,25

0,25

0,5

0,25

0,25

0,25

2.1

1. Ở cả sinh vật nhân sơ và nhân thực

2. Okazaki đầu tiên đc tạo ra là Okazaki bên phải

3. Đoạn mồi của Okazaki phải

- đoạn Okazaki ở giữa rất cần thiết phải được tổng hợp trước để có tối thiếu 2 Okazaki để loại bỏ mồi…

4. Ligase cần cho cả hai vì cần nỗi đoạn DNA thay thế mồi với okazaki bên trái và okazaki ở giữa

5. Số đoạn mồi là 3+1= 4

a) - A: bất thường không phân li trong giảm phân II của người X vì: …...

- B: bất thường không phân li trong giảm phân I của người Y: vì……..

- C: bất thường không phân li trong giảm phân I của người X

- D: bất thường của người Y trong giảm phân II

b) Người X: A1A2; người Y: A3A4

Người A: A2A2A4;

Người B: A1A3A4

Người C: A1A2A3

Người D: A2A4A4

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,5

a)

- người bình thường: D vì:

D có 2 băng kích thước 241bp và 220bp. Đề cho các alen kiểu dại HD+ có chứa tối đa 35 lần lặp 3 nucleotide CAG ở vùng mã hóa của gen HD và alen kiểu dại HD+ tạo ra băng dài nhất có thể có kích thước 241 bp => băng 241bp là băng của allele bình thường; băng 220 bp có số lần lặp < 35 lần nên không bị bệnh.

- người bị bệnh: A,B,C,F,G :

vì đều tạo ra các băng có kích thước > 289 kb -> có hơn 42 lần lần lặp -> có độ thấm hoàn toàn -> chắc chắn mắc bệnh

- người H, E:

Vì có khoảng 36 lần lặp -> có độ thâm nhập không hoàn toàn -> không chắc chắn là có mang bệnh hay không

- thứ tự khởi phát bệnh: B -> A -> C-> F -> G

vì: người nào có đoạn lặp càng dài -> thời gian khởi phát bệnh càng sớm, người nào có số đoạn lặp càng ngắn -> thời gian khởi phát bệnh càng chậm.

à người B có băng có kích thước lớn nhất ( 460kb) -> lặp nhiều nhất -> phát hiện bệnh sớm nhất và giảm dần theo kích thước băng

b) khoảng cách ở phía xuôi dòng từ CAG cuối cùng đến đầu 5' của mồi còn lại: 241 – ( 35 x3) – 60 = 76 bp

0,125

0,125

0,5

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

5.1. a. Cứ mỗi loại hạt phấn sẽ tạo nên một dòng lưỡng bội thuần chủng. Cây có kiểu gen AabbDdEE (có 2 cặp gen dị hợp) tạo ra 4 loại hạt phấn, do đó sẽ tạo nên 4 dòng lưỡng bội thuần chủng.

b. Từ dòng đơn bội, tiến hành lưỡng bội hóa sẽ tạo nên dòng lưỡng bội, cho nên kiểu gen của các dòng lưỡng bội này được xác định thông qua các loại giao tử.

(hạt phấn dòng đơn bội dòng thuần chủng)

Cơ thể AabbDdEE cho 4 loại giao tử là AbDE; AbdE; abDE; abdE.

Kiểu gen của các dòng thuần chủng này là:

Từ loại giao tử AbDE sẽ tạo nên dòng thuần chủng có kiểu gen AAbbDDEE.

Từ loại giao tử AbdE sẽ tạo nên dòng thuần chủng có kiểu gen AAbbddEE.

Từ loại giao tử abDE sẽ tạo nên dòng thuần chủng có kiểu gen aabbDDEE.

Từ loại giao tử abdE sẽ tạo nên dòng thuần chủng có kiểu gen aabbddEE.

a) Đúng.

Vì khi chèn gene OCT4 vào plasmid đã cắt bằng Xhol-NotI hoặc Xhol-BamHI, OCT4 sẽ nằm trong vùng promoter (ví dụ CAG promoter), nên có thể được phiên mã và biểu hiện ra protein.

b) Đúng.

Vì khi sử dụng enzyme BamHI (cắt tại 2 vị trí: 1 từ gene OCT4 và 1 từ plasmid) và Pvul (1 vị trí từ plasmid), thì sẽ tạo ra 4 đoạn DNA sau khi cắt plasmid mang gene OCT4.

6

(2,0)

a)

Quy ước: RR (đỏ), Rr (lang), rr (trắng)

AA; Aa: cá thể sống bình thường; aa: gây chết sau khi sinh

- Trường hợp 1 Giả sử con bố mẹ đều là RrAa

+ Xét từng gene

Rr × Rr → màu: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

Aa × Aa → kiểu gen: 1/4AA :2/4 Aa : 1/4aa; trong đó aa (1/4) là chết vài ngày sau sinh.

+ Xét đồng thời hai gen:

Lúc sinh: aa chưa chết nên màu sắc con mới sinh là: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

Vài ngày sau sinh: những con aa chết nên màu sắc con mới sinh là: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

- Trường hợp 2: Giả sử con bố mẹ đều là Rr AA : Biện luận tương tự như trường hợp 1:

Lúc sinh: màu sắc con mới sinh là: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

Vài ngày sau sinh: những con aa chết: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

- Trường hợp 3: Giả sử bố Rr Aa x mẹ Rr AA hoặc ngược lại

Lúc sinh: màu sắc con mới sinh là: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

Vài ngày sau sinh: những con aa chết: 1/4 RR (đỏ) : 2/4 Rr (lang) : 1/4 rr (trắng)

b) Kiểu gen bố mẹ là RrAa x RrAa ; aa chết

Tỉ lệ cần tính là 1/12:1/4= 1/3

0,25

0,5

0,5

0,5

0,25

-Bệnh do gene lặn quy định vì ………

-Gene quy định tính trạng nằm trên NST thường vì người nam đều có 2 băng ó mang 2 allele của một gene

- Kiểu gen: Quy ước gene A: bình thường; a: bị bệnh

Người số 2,5,7 là aa; người còn lại Aa

b) 10 và 11 đều có kiểu gene Aa => F ¾ bình thường; ¼ bị bệnh

Xác suất sinh con trai bình thường = ¾.1/2 = 3/8

0,25

0,25

0,25

0,75

0,25

0,25

a) - Cả 7 đảo đều có xu hướng giảm chiều dài chân sau trong khi đó đảo N có chiều dài chân sau không thay đổi theo thời gian.

- Vì trên các đảo này, chân sau ngắn có ưu thế chọn lọc giá trị thích nghi cao hơn → nhiều cá thể chân ngắn sống sót hơn và truyền alen cho thế hệ sau → tăng tần số alen chân ngắn.

b) Không. Vì chân sau ngắn có ưu thế chọn lọc ở các đảo này nên thảm thực vật ở đây chủ yếu là cây nhỏ.

c) - Hiệu ứng kẻ sáng lập. Vì quần thể mới được hình thành do một số cá thể của quần thể cũ bị cách ly có vốn gen khác hoàn toàn so với quần thể gốc.

- Diễn ra theo chọn lọc định hướng, vì kiểu hình có ưu thế (chân ngắn) chỉ nằm ở một phía duy nhất trong dãy các loại kiểu hình.

d) - QT kích thước nhỏ nên đa dạng di truyền thấp, dễ chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố ngẫu nhiên.

- QT ban đầu chủ yếu giao phối gần nên dễ bị thoái hoá, lại không có dòng gen từ quần thể khác.

0,25

0,25

0,5

0,25

0,25

0,25

0,25

a) - Nhóm (1) là nhóm thực vật nổi. Hệ rễ của nhóm thực vật này chìm trong nước nên không cần phát triển lông hút để lấy nước. Lá trôi nổi hoặc nằm gần sát mặt nước nên tầng sáp dày để tránh mất nước từ lá; đồng thời có tác dụng chống thầm nước, ngăn cản sự phát triển của các loại nấm, vi khuẩn trên bề mặt lá.

- Nhóm (2) là nhóm thực vật sống ngập trong nước. Độ dày tầng sáp bằng 0, tạo điều kiện cho sự hấp thu nước trực tiếp qua bề mặt cơ thể.

- Nhóm (3) là nhóm thực vật có rễ cắm vào bùn, nhưng lá và cơ quan sinh sản nhô lên khỏi mặt nước. Trong 3 nhóm thực vật thuỷ sinh, nhóm thứ ba này có lông hút và hệ mạch xylem phát triển mạnh nhất (do tiếp xúc với môi trường không khí nhiều nhất).

b) Nhóm (2) có số lượng mô nâng đỡ thấp nhất. Do nhóm thực vật này sống ngập trong nước, đã có sẵn lực nâng đỡ từ nước, đồng thời không chịu tác động của trong lực nên không cần phát triển các mô nâng đỡ.

c) Khi thuỷ vực bị khô cạn, nhóm (3) có khả năng thích nghi tốt nhất. Nhóm thực vật này có mô nâng đỡ phát triển → thích hợp khi sống trong môi trường không khí (không có nước nâng đỡ). Ngoài ra, hệ lông hút cũng phát triển để lấy được nhiều nước từ đất. Tầng sáp dày giúp tránh mất nước qua thân và lá.

d) Nhóm (1) có sự đa dạng về hình thái lá trên cùng một cây. Do ở nhóm thực vật này, lá ở các vị trí khác nhau (ngập trong nước, nổi trên mặt nước, nhô lên khỏi mặt nước) sẽ có các đặc điểm hình thái khác nhau.

0,25

0,25

0,25

0,5

0,5

0,25

a) Đúng. Khi kích thước quần giảm xuống dưới sức chứa tối đa của môi trường, thì sự cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể cũng suy giảm. Hệ quả là tỉ lệ sinh tăng lên, tức là có nhiều trứng được sinh ra hơn.

b) Đúng. Thời gian chiếu sáng ban ngày kéo dài giúp tăng khả năng bắt cặp của các cá thể trong quần thể tăng, khiến các cá thể kiếm được nhiều thức ăn hơn để cung cấp năng lượng cho sinh sản.

c) Đúng. Tỉ lệ tử vong tăng cao vào mùa đông sẽ gây suy giảm kích thước quần thể → giảm tiêu thụ nguồn thức ăn, đồng thời giảm sự cạnh tranh thức ăn giữa các cá thể → lượng thức ăn vào mùa hè trở nên dồi dào hơn.

d) Đúng. Ở vùng vĩ độ cao, sự thay đổi thời tiết theo mùa là rất rõ rệt, môi trường sống có tính ổn định thấp, khí hậu khắc nghiệt, nguồn tài nguyên chỉ phong phú vào một thời gian nhất định trong năm → tỉ lệ tử vong cao → để duy trì kích thước quần thể thì phải thích nghi bằng cách tăng tỉ lệ sinh, tức là đẻ nhiều trứng hơn.

0,5

0,5

0,5

0,5