Đáp án và lời giải

Đề thi HSG Sinh học 12 sở Điện Biên năm 2025-2026 có đáp án - Đề 1

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu	Nội dung cần đạt	Điểm
1 (2,0)	a) Thí sinh vẽ đúng đồ thị và chú thích đầy đủ Giải thích: - A là lưới nội chất hạt, vì…… - B là bộ máy Golgi vì……….. - C là màng tế bào vì…………	0,5 0,25 0,25 0,25
1 (2,0)	b) Cường độ huỳnh quang không (hoặc rất ít) xuất hiện ở lưới nội chất (A) và không xuất hiện ở bộ máy gôngi (B) và màng tế bào (C) vì……….	0,25
1 (2,0)	c) - Đầu tiên, cần đánh dấu huỳnh quang bằng hai hoặc nhiều màu sắc (ví dụ, xanh lá cây và màu đỏ) sao cho chúng có thể được phân biệt với nhau. - Sau đó, sử dụng các thiết bị để thu thập dữ liệu với mỗi màu sắc đã chọn và các dữ liệu phải được thu thập cùng một lúc, từ đó có thể xác định vị trí và đường đi của mỗi protein cần nghiên cứu.	0,25 0,25

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

2 (2,0)	- Tên của từng cấu trúc: (1) – ti thể; (2) – peroxisome; (3) – bộ máy golgi; (4) – mạng lưới nội chất; (5) – túi tiết; (6) – màng nhân; (7) – lisosome - Các cấu trúc thuộc hệ thống màng nội bào bao gồm (3), (4), (5), (6) và (7) vì chúng: + Có sự liên kết với nhau về mặt vật lí (màng nhân và mạng lưới nội chất) hoặc về mặt chức năng (thông qua túi tiết của các bào quan) + Protein của chúng được tổng hợp nhờ ribosome thuộc lưới nội chất hạt (Protein của ti thể hoặc peroxisome được tổng hợp nhờ ribosome tự do hoặc bên trong chính chúng) + Các cấu trúc còn lại không có nguồn gốc từ lưới nội chất: vì……….	0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
2 (2,0)	- Theo thí nghiệm 2: sự chuyển động của Protein màng không đòi hỏi năng lượng - Theo thí nghiệm 3: sự chuyển động của Protein màng phụ thuộc nhiệt độ => tính lỏng của màng là kết quả của sự khuếch tán thụ động, vì …..	0,25 0,25 0,25

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

3.1.

a)- Ví dụ này đặc trưng cho cả hai kiểu truyền tín hiệu cận tiết và tự tiết

- Vì tất cả tế bào biểu mô ruột đều có protein thụ thể của Netrin-1, do đó Netrin-1 có thể tác động lên cả tế bào xoang ruột (tế bào tạo ra chúng) và các tế bào lân cận

- Sự gắn của Netrin-1 vào thụ thể của chúng tạo ra tín hiệu cho tế bào tăng trưởng. Tín hiệu này sẽ mạnh nhất ở vị trí của mô mà có nồng độ (lượng) protein Netrin-1 cao nhất, hay nói cách khác là ở các xoang

- Vì ……..

0,25

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

3.2.

Đồ thị hình A giải thích đúng sự thay đổi hàm lượng tương đối của DNA ti thể khi một tế bào trải qua phân chia nguyên phân vì:

+ Ti thể nằm trong tế bào chất của tế bào khi tế bào bước vào kì trung gian hàm lượng DNA ti thể trong tế bào tăng lên.

+ Tại kì trung gian tế bào cần nhiều năng lượng.

+ hàm lượng DNA giảm trong pha M vì …….

0,25

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

4.1.- Số lần phân chia của vi khuẩn là: n=(log N-log N $_{0}$ )/ log 2 = 10

- Thời gian pha log là: 40 x 10 = 400 phút

- Thời gian nuôi cấy là: 7 x 60 = 420 phút

à Có pha tiềm phát diễn ra, thời gian pha tiềm phát là :

420 – 400 = 20 (phút).

0,25

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

4.2.*Thiết kế thí nghiệm:

- Sử dụng 4 đĩa nuôi cấy, chia thành 2 loại môi trường:

+ Chủng A được nuôi cấy trong 2 đĩa: đĩa không chứa penicillin (làm đối chứng), và đĩa nuôi cấy có penicillin.

+ Chủng B được nuôi cấy trong 2 đĩa khác: đĩa không chứa penicillin (làm đối chứng), và đĩa nuôi cấy cho penicillin.

- Sau 1 thời gian thấy:

+ Chủng A hình thành khuẩn lạc ở cả môi trường không và có penicillin

+ Chủng B chỉ hình thành khuẩn lạc trong môi trường không penicillin

* Chỉ có chủng A có khả năng kháng kháng sinh penicillin. Khi nuôi cấy chung 2 chủng sau đó tách ra thì cả 2 đều có khả năng kháng kháng sinh vì:…

0,25

0,5

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

5 (2,0)	a) - Virus SARS-CoV2 thuộc nhóm coronavirus có vật liệu di truyền cũng là ss RNA (+) song được tái bản bởi replicase (RdRP) là một enzyme RNA pol dùng RNA làm mạch khuôn. - Virus HIV gây hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) thuộc nhóm retrovirus có vật liệu di truyền là RNA sợi đơn mạch dương viết tắt là ss RNA (+) được tái bản bởi enzyme phiên mã ngược (Rtase). - Virus RNA đơn + (SARS CoV2): sử dụng RNA (+) làm khuôn để tổng hợp RNA polymerase phụ thuộc RNA. RNA polymerase phụ thuộc RNA sử dụng RNA (+) làm khuôn để tổng hợp mạch RNA (-), sau đó RNA (-) làm khuôn để tổng họp RNA +. - Virus RNA + có enzyme phiên mã ngược (HIV), trước hết dùng enzyme phiên mã ngược của virus ( DNA-pol phụ thuộc virus) để tổng hợp DNA kép trong tế bào chất sau đó xen cài DNA kép vào NST trong nhân rồi từ đó sao chép tạo genom RNA nhờ enzyme RNA pol phụ thuộc DNA của tế bào.	0,25 0,25 0,25 0,25
5 (2,0)	b) * Thuốc ức chế đặc hiệu cho virus HIV là - Thuốc 3 vì: Thuốc ức chế đặc hiệu retrovirus phải là thuốc ức chế hoạt động của các enzyme chỉ có mặt ở các retrovirus. Trong các loại enzyme trên chỉ có enzyme DNA polymerase phụ thuộc RNA là chỉ có mặt ở retrovirus vì đây chính là enzyme phiên mã ngược từ mRNA thành cDNA. - Thuốc 5: Ức chế enzyme integrase. Vì virus này tích hợp DNA kép của nó vào DNA tế bào chủ nhờ enzym integrase. * Thuốc ức chế đặc hiệu cho virus cúm là - Thuốc 1: Vì nó có vật chất di truyền là RNA âm. Nên cần mang theo enzym RNA polymerase phụ thuộc RNA để tổng hợp thành RNA dương.	0,5 0,25 0,25

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

6.1. Đường surose là loại đường có hàm lượng cao nhất vì…..

- Để xác nhận rằng chất lỏng thu được từ mạch rây chứa sucrose, có thể sử dụng phép thử kiểm tra đường khử:

+ Lấy dịch chất lỏng hòa trộn với thuốc thử Benedict vào ống nghiệm. Nếu có glucose, ống nghiệm sẽ chuyển màu từ xanh dương sang cam/đỏ gạch. Nếu chứa sucrose, ống nghiệm sẽ không đổi màu.

+ Sau đó, lấy dịch chất lỏng đun nóng cùng với acid (trong vòng 2-5 phút), rồi thêm thuốc thử Benedict vào ống nghiệm. Nếu có chứa sucrose, ống nghiệm sẽ chuyển màu từ xanh dương sang cam/đỏ gạch.

+ Giải thích: Phép thử này phân biệt được sucrose và glucose vì sucrose là đường không khử, cần phải thủy phân bằng acid trước khi có thể phản ứng với thuốc thử Benedict.

0,25

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

6.2.

(a) Tốc độ di chuyển lớn nhất vào giữa trưa vì:

- Vào giữa trưa, cường độ ánh sáng cao nhất, tăng cường quang hợp …….

(b) Các lý do tại sao nhiều sucrose được vận chuyển đến quả:

- Quả là cơ quan sinh sản, cần nhiều năng lượng để phát triển hạt và các cấu trúc bảo vệ.

- Sucrose trong quả giúp quả, hạt phát triển.

- Sucrose trong quả giúp quả có vị ngọt thu hút động vật ăn quả và phát tán hạt giống.

0,5

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

7.1

a) Mục đích thí nghiệm: nghiên cứu xem liệu carbon dioxide có cần thiết cho quá trình quang hợp hay không.

- Chất lỏng X là dung dịch KOH, chất lỏng Y là nước vôi trong vì……

b) Sử dụng hoá chất phát hiện sự khác nhau về các chất ở lá cây P và Q sau 3 giờ thí nghiệm: dung dịch iodine. Vì

Lá P không quang hợp tạo tinh bột ……..

Lá Q: quang hợp tạo tinh bột ………

0,125

0,25

0,125

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

7.2 A - Bào tương; B- Chuỗi truyền điện tử; C – Khoang gian màng: D – Chất nền ti thể; E-ATP synthase.

- Chuỗi chuyển electron trên màng trong tạo động lực vận chuyển H+ từ chất nền ti thể sang xoang gian màng --> tăng H⁺ ở xoang gian màng --> để giải tỏa sự chênh lệnh nồng độ H+ và chênh lệch điện thế --> H⁺ được vận chuyển từ xoang gian màng vào chất nền qua ATP Synthase --> tổng hợp ATP từ ADP và Pi

0,5

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) - Bất hoạt các protein đồng vận chuyển ion Na+ và glucose trên biểu mô ruột non tương ứng thuốc Y. Bởi vì: thuốc Y ngăn cản sự hấp thụ glucose → nồng độ glucose trong ruột non tăng cao làm tăng áp suất thẩm thấu nhiều hơn (glucose được thuỷ phân từ tinh bột, tạo ra nhiều đơn phân nên nồng độ thẩm thấu cao hơn) → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp xuống tá tràng sau 10 phút tăng cao và vẫn duy trì ở mức cao cho đến hồi tràng. - Thuốc cạnh tranh với tinh bột trong thức ăn liên kết vào amylase tương ứng thuốc X. Bởi vì: thuốc X cạnh tranh với tinh bột trong thức ăn liên kết vào amylase → ức chế hoạt động thuỷ phân tinh bột của amylase → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp ở tá tràng ở mức cao → không thể kích tế bào ruột tiết ra CCK → mức kích thích tế bào tuyến ở tuyến tuỵ tiết ra amylase. Hoạt động thuỷ phân của amylase bị ức chế → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp ở hồi tràng tăng cao → phù hợp với chuột nhóm sử dụng thuốc X.	0,25 0,5 0,25 0,5
b) + Thuốc X và thuốc Y nên sử dụng theo đường uống, không sử dụng theo đường tiêm. Vì hai thuốc này đều tác động trên bề mặt biểu mô ống tiêu hoá (mặt đỉnh) hoặc trong lòng ống tiêu hoá để phát huy tác dụng; nhưng hai loại thuốc này trong máu không được vận chuyển qua lớp màng tế bào ở mặt hướng về dịch kẽ → thuốc không tiếp cận được các protein mà chúng tương tác → không phát huy được tác dụng khi tiêm	0,25 0,25

a) - Bất hoạt các protein đồng vận chuyển ion Na+ và glucose trên biểu mô ruột non tương ứng thuốc Y. Bởi vì: thuốc Y ngăn cản sự hấp thụ glucose → nồng độ glucose trong ruột non tăng cao làm tăng áp suất thẩm thấu nhiều hơn (glucose được thuỷ phân từ tinh bột, tạo ra nhiều đơn phân nên nồng độ thẩm thấu cao hơn) → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp xuống tá tràng sau 10 phút tăng cao và vẫn duy trì ở mức cao cho đến hồi tràng. - Thuốc cạnh tranh với tinh bột trong thức ăn liên kết vào amylase tương ứng thuốc X. Bởi vì: thuốc X cạnh tranh với tinh bột trong thức ăn liên kết vào amylase → ức chế hoạt động thuỷ phân tinh bột của amylase → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp ở tá tràng ở mức cao → không thể kích tế bào ruột tiết ra CCK → mức kích thích tế bào tuyến ở tuyến tuỵ tiết ra amylase. Hoạt động thuỷ phân của amylase bị ức chế → nồng độ thẩm thấu của nhũ trấp ở hồi tràng tăng cao → phù hợp với chuột nhóm sử dụng thuốc X.

0,25 0,5 0,25 0,5

b) + Thuốc X và thuốc Y nên sử dụng theo đường uống, không sử dụng theo đường tiêm. Vì hai thuốc này đều tác động trên bề mặt biểu mô ống tiêu hoá (mặt đỉnh) hoặc trong lòng ống tiêu hoá để phát huy tác dụng; nhưng hai loại thuốc này trong máu không được vận chuyển qua lớp màng tế bào ở mặt hướng về dịch kẽ → thuốc không tiếp cận được các protein mà chúng tương tác → không phát huy được tác dụng khi tiêm

0,25 0,25

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Khí CO độc vì

- Ái lực với hemoglobin (Hb) rất cao: CO gắn với hemoglobin tạo thành carboxyhemoglobin (HbCO) với ái lực gấp 200 - 250 lần so với oxy. Khí CO chiếm chỗ của O₂ trên Hb làm giảm số lượng vị trí gắn O₂ → giảm vận chuyển oxy trong máu.

- Đồng thời làm dịch chuyển đường cong phân ly oxy của Hb sang trái → Hb giữ O₂ chặt hơn, khó nhả O₂ cho mô => Giảm cung cấp oxy cho mô (thiếu oxy mô) → tế bào không đủ năng lượng, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến não và tim.

- CO còn gắn với myoglobin và cytochrom oxidase → cản trở hô hấp tế bào tạo năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống.

b) CO làm tăng ái lực của Hb với O2 ở 15mmHg- điều kiện Poxi thấp và làm giảm ái lực ở 50 mmHg; 100 mmHg- trong điều kiện Poxi cao

c) CO làm giảm lượng Hb chức năng trong máu.

Do khi có 0,4 mmHg CO thì hàm lượng O2 máu giảm ở mức bão hoà Hb với O2 à CO gắn với Hb làm giảm lượng Hb có chức năng (gắn Oxi) trong máu

d) Gọi ái lực Hb-CO là y, ái lực Hb-Oxy là x

ở PO2 = 100 mmHg, khi có 0,4 mmHg CO thì hàm lượng O2 máu giảm còn 1/2

à khi đó lượng Hb gắn O2 còn ½; 1/2 lượng Hb gắn với CO

à 100x : 1/2 = 0,4y : 1/2 à y = 250x

à ái lực Hb-CO cao gấp 250 lần ái lực Hb-O $_{2}$

0,25

0,375

0,125

0,25

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

10.1.

A: Động mạch chủ: dẫn máu từ tim đến các cơ quan

B: Van ba lá: đóng mở để máu chảy một chiều từ tâm nhĩ phải xuống tâm thất phải

C: Van bán nguyệt: đóng mở để máu chảy một chiều từ tâm thất vào động mạch

D: Tâm thất trái: chứa máu giàu oxy bơm vào động mạch đi nuôi cơ thể

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

10.2.

a) Giảm. …..

b) Tăng. …….

c) Giảm. Vì ……

d) Tăng. Vì …..