Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm 10 Trường THPT - Thanh Hóa có đáp án

Chọn D

- F$_{1}$ thu được kiểu hình lặn về 3 tính trạng chiếm 1,875% và chỉ có ở giới đực → P có kiểu gene dị hợp về 3 cặp gene, có gene nằm trên NST giới tính X tại vùng không tương đồng và có HVG.

- Do ruồi giấm đực không xảy ra HVG mà F1 có 24 loại kiểu gene nên 24 = 3 x 8 → 1 gene nằm trên NST thường và 2 gene nằm trên NST giới tính.

- 1,875% aaX$^{bd}$Y = 0,25aa x X$^{bd}$ x 0,5Y → X$^{bd}$= 0,15 là giao tử HVG.

- Kiểu gene P: AaX$^{Bd}$X$^{bD}$ × AaX$^{BD}$Y.

- Ruồi cái A-B-D- ở F$_{1}$ = 0,75 A- × 1/2 X$^{BD}$ × 1X$^{--}$ = 0,375.

- Ruồi đực A-B-D- ở F$_{1}$ = 0,75 A- × 1/2Y × 0,15 X$^{BD}$ = 0,05625

- Ruồi có kiểu hình trội về cả 3 tính trạng ở F$_{1}$ = 0,375 + 0,05625 = 0,43125 = 43,125%.

- Tỉ lệ ruồi cái có 5 alen trội ở F$_{1}$: AA (X$^{BD}$X$^{Bd}$ + X$^{BD}$X$^{bD}$) + Aa X$^{BD}$X$^{BD}$ = 0,25 ×(0,5×0,35 + 0,5×0,35) + 0,5 × 0,5 × 0,15 = 0,125 = 12,5%.

Chọn B

- F2 thu được tỉ lệ 12: 3: 1, trong đó giới cái chỉ có mắt đỏ nên tính trạng do 2 cặp gene phân li độc lập trong đó một gene nằm trên NST giới tính và tương tác át chế quy định. Ý I và II đúng.

- Quy ước: Giới cái: A-X$^{B}$X$^{-}$ và aaX$^{B}$X$^{-}$: mắt đỏ; A-X$^{b}$X$^{b}$: mắt hồng; aa X$^{b}$X$^{b}$ : mắt trắng.

Giới đực: A-X$^{B}$Y và aaX$^{B}$Y: mắt đỏ; A-X$^{bY}$: mắt hồng; aa X$^{b}$Y : mắt trắng.

- Kiểu gen aaX$^{B}$- quy định mắt đỏ. Ý III sai.

- Lai thuần nghịch ruồi mắt hồng và mắt trắng thuần chủng:

+ Thuận: P $_{t/c}$ AAX$^{b}$X$^{b}$ mắt hồng x aaX$^{b}$Y mắt trắng → F1 1AaX$^{b}$X$^{b}$: 1AaX$^{b}$Y (100% mắt hồng) → F2 3A-X$^{b}$X$^{b}$: 3A-X$^{b}$Y: 1aaX$^{b}$X$^{b:}$1aaX$^{b}$Y( 3 mắt hồng: 1 mắt trắng).

+ Nghịch: P $_{t/c}$ AAX$^{b}$Y mắt hồng x aaX$^{b}$X$^{b}$ mắt trắng → F1 1AaX$^{b}$X$^{b}$: 1AaX$^{b}$Y (100% mắt hồng) → F2 3A-X$^{b}$X$^{b}$: 3A-X$^{b}$Y: 1aaX$^{b}$X$^{b:}$1aaX$^{b}$Y( 3 mắt hồng: 1 mắt trắng). Ý IV đúng.

- Người III.1 ở locus gene Z có 3 allele K, L, M nên là người bị mắc hội chứng Patau.

- Người II.1 có tổ hợp gene (EE, HI, KM), người II.2 có tổ hợp gene (EF, II, LN), trong khi người III.1 ở locus gene Z có các allele KLM nên phải nhận 2 allelele KM từ II.1 do đó đã xảy ra sự rối loạn phân li NST số 13 trong quá trình giảm phân của người II.1, người II.2 giảm phân bình thường.

- Ở locus gene Y của người II.1 có các allele HI nhưng người con III.1 có duy nhất allele I nên chỉ nhận allele I từ bố do đó sự không phân li NST phải xảy ra ở lần kì sau giảm phân II.

- Người III.2 bình thường và phải nhận các allele EHK từ người bố nên allele còn lại ở mỗi locus gene được nhận từ mẹ là EIL.

- Người III.1 bị mắc hội chứng Patau và phải nhận các allele FIL từ người mẹ nên 2 allele còn lại ở mỗi locus gene phải được nhận từ bố đó là EEIIKM.

- II.1 có giao tử EEIIKM chứa cả hai allele K và M chứng tỏ trong quá trình giảm phân đã xảy ra trao đổi chéo ở locus Z do đó còn có thêm các giao tử bình thường liên kết và HVG (EHK), (EIK), (EHM) và (EIM).

- Đột biến chuyển codon 5’UCA3’ thành codon 5’UGA3’ thuộc dạng thay thế cặp CG bằng GC nên số liên kết H không đổi. Ý a sai.

- Codon UCA mã hóa aa Ser, còn ở ti thể của hầu hết sinh vật codon UGA mã hóa aa Tryp mà không làm nhiệm vụ kết thúc. Ý b, c đúng, ý d sai.

- Trình tự C liên kết với nhóm gene cấu trúc và sản phẩm của nó ảnh hưởng đến sự biểu hiện của các gene cấu trúc nên C là gene điều hòa và các gene A, B, D thuộc operon. Ý a sai.

- Khi C bình thường và không có X thì gene A không biểu hiện còn khi có chất X gene A biểu hiện → X là chất cảm ứng nên đây là operon cảm ứng. Ý b đúng.

- Khi không có chất X gene A chỉ biểu hiện khi C bị đột biến. Ý c sai.

- Kiểu gene C$^{c}$A$^{-}$/ C$^{-}$A$^{+}$ thì gene A luôn biểu hiện cả khi có và không có X. ý d đúng.

- Cá thể lông nâu giao phối với cá thể lông trắng để cho con lông xám thì con lông nâu phải có KG A1A3 khi đó A1A3 x A4A4 → A1A4:A3A4 đời con lông xám có tỉ lệ 50%. Nên ý a và b sai.

- Khi cho cá thể đực lông nâu giao phối với cá thể X, F1 thu được 3 loại kiểu gene khi P phải dị hợp và có kiểu gene giống nhau. Kiểu hình lông nâu có 3 kiểu gene dị hợp nên có tối đa 3 sơ đồ lai phù hợp. Ý c đúng.

- Khi cho 1 cá thể lông nâu giao phối với với 1 cá thể lông xám, nếu F$_{1}$ thu được có tỉ lệ kiểu hình 1:1 thì có 5 sơ đồ lai phù hợp: A1A2 × A3A3 hoặc A1A3 × A3A3 hoặc A1A4 × A3A3 hoặc A1A2 × A3A4 hoặc A1A3 × A3A4. Ý d sai.

- Không xét giới tính thì quần thể có tối đa 6 loại kiểu hình → Có 1 gene có 2 kiểu hình và có 1 gene có 3 kiểu hình → 1 gene có 2 allele (giả sử A và a) và 1 gene có 3 allele (giả sử B$_{1}$, B$_{2}$ và B$_{3}$).

- Số loại kiểu gene ở giới cái gấp 2 lần số loại kiểu gene ở giới đực nên gene có 3 allele phải nằm ở vùng không tương đồng trên X → cái XX và đực XY.

- Gene A nằm trên NST thường có 2 allele có 3 kiểu gene.

- Gene B nằm trên NST X có 3 allele có:

+ XX = 6 kiểu gene.

+ XY: = 3 kiểu gene.

Vậy giới cái (XX) có: 6 x 3 = 18 kiểu gene; giới đực (XY) có: 3 x 3 = 9 kiểu gene.

- Trong quần thể, số loại giao tử cái = 2 x 3 = 6; số loại giao tử đực = 2 x 4 = 8. Ý a sai.

- Số kiểu gên tối đa trong quần thể = 18 + 9 = 27. Ý b sai.

- Một gene nằm trên NST thường, một gene nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính nên ý c sai.

- Một cá thể mang 2 cặp gene phân li độc lập thì sẽ giảm phân cho tối đa 4 loại giao tử trong trường hợp dị hợp tử 2 cặp gene nên ý d đúng.

Đáp án: 10.

HD:

- Có 2 cặp NST nên có 2 cách sắp xếp NST trong giảm phân.

- Có 3 cặp gene cùng nằm trên 1 cặp NST và chỉ xảy ra TĐC đơn nên có 2 trường hợp.

- Để cho số loại giao tử tối đa thì cả 3 tế bào đều phải xảy ra TĐC, trong đó có 2 cách sắp xếp NST và nhóm 2 tế bào cùng cách sắp xếp NST phải xảy ra TĐC tại hai điểm khác nhau:

+ Nhóm 2 tế bào cùng cách sắp xếp nhưng TĐC ở 2 điểm khác nhau cho 6 loại giao tử.

+ Tế bào còn lại có cách sắp xếp khác và TĐC cho 4 loại giao tử.

HD:

- Kiểu gene chứa allele m$_{3}$$^{+}$ nhưng không có allele m$_{1}$$^{+}$, m$_{2}$$^{+}$ (m$_{1}$$^{-}$m$_{2}$$^{-}$m$_{3}$$^{+}$) và không chưa allele m$_{1}$$^{+}$ (m$_{1}$$^{-}$m$_{2}$$^{+}$m$_{3}$$^{+}$) cho kiểu hình màu cam nên m$_{3}$$^{+}$ giúp chuyển hóa tiền chất không màu thành màu cam.

- Kiểu gene không chứa allele m$_{2}$$^{+}$ nhưng có allele m$_{3}$$^{+}$và m$_{1}$$^{+}$ (m$_{1}$$^{+}$m$_{2}$$^{-}$m$_{3}$$^{+}$) cho kiểu hình màu vàng nên m$_{1}$$^{+}$ giúp chuyển hóa màu cam thành màu vàng.

- Màu vàng (4); allele m$_{1}$$^{+}$(3); allele m$_{2}$$^{+}$(5); allele m$_{3}$$^{+}$(1)

Đáp án: 7.

HD:

- Bệnh 1: 3, 4 bình thường sinh con gái 10 bị bệnh nên do gene lặn (a) nằm trên NST thường quy định.

+ 7, 10, 14, 18 bị bệnh có KG; aa.

+ 1, 2, 3, 4, 5, 6 bình thường sinh con bị bệnh và 20 có bố bị bệnh nên có KG: Aa.

+ 16 không mang allele bệnh: AA.

- Bệnh 2:

+ Nam 2, 4, 5, 7, 9, 13, 15, 18, 19, 21 bình thường có KG: X$^{B}$Y

+ Nam 11 bị bệnh có KG: X$^{b}$Y

+ Nữ 3 có KG X$^{B}$X$^{b}$ vì sinh 11 bị bệnh

+ Nữ 16 không mang allele bệnh có KG X$^{B}$X$^{B}$

- Có 7 thành viên: 2, 3, 4, 5, 7, 16, 18 biết chính xác kiểu gene.

- Đời con của phép lai phân tích cơ thể dị hợp 3 cặp gene nằm trên 1 NST có tổng số 1000 cá thể gồm 6 loại kiểu hình chia thành 3 lớp chứng tỏ đã xảy ra 2 TĐC đơn không có TĐC kép.

- Các kiểu hình thân xám, cánh dài – nguyên (ABD) và thân đen, cánh ngắn – xẻ (abd) chiếm tỉ lệ cao nhất nên là kiểu hình liên kết → Kiểu tổ hợp gene của ruồi cái là dị hợp đều về 3 cặp gene (ABD/abd).

- Để xác định trật tự gene trên NST cần phải dựa vào kiểu hình TĐC kép. Đây là 2 kiểu hình không được xuất hiện vì không xảy ra TĐC kép: thân xám, cánh ngắn – xẻ (Abd/abd) và thân đen, cánh dài – nguyên (aBD/abd) → các giao tử Abd và aBD của ruồi cái là kết quả của TĐC kép.

- Do TĐC kép chỉ làm thay đổi allele ở giữa nên để TĐC kép tạo các giao tử Abd và aBD từ tổ hợp gene ABD/abd thì gene A phải nằm giữa gene B và D nên kiểu gene của ruồi cái P là BAD/bad.

- Các kiểu hình ở đời con:

- Khoảng cách giữa gene quy định kích thước cánh (Bb) và gene quy định dạng cánh (Dd) là tổng khoảng cách giữa gene Bb với gene Aa và giữa gene Aa với gene Dd:

(7 + 8)/1000 + (25 + 27)/1000 = 0,015 + 0,052 = 0,067 = 6,7% = 6,7cM.