Trần Quốc Tuấn đã tổng kết nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên như sau: “vì vua tôi đồng tâm, anh em hòa mục, cả nước nhà góp sức, giặc phải bị bắt”. Nguyên nhân thắng lợi mà Trần Quốc Tuấn nhắc đến ở đây là
AĐáp án A: Những khó khăn của kẻ thù trong quá trình xâm lược.
BĐáp án B: Các cuộc kháng chiến của ta đều chính nghĩa.
CĐáp án C: Lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết của dân tộc.
DĐáp án D: Sự chỉ huy tài tình của các tướng lĩnh.
1. Bình đẳng chủ quyền của tất cả các quốc gia thành viên;
2. Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị quốc gia;
3. Cấm đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế;
4. Không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước;
5. Tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế và luật pháp quốc tế;
6. Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.
(Theo Điều 2, Hiến chương Liên hợp quốc năm 1945)
aÝ a: Các nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc được quy định đầy đủ tại Hiến chương Liên hợp qốc năm 1945.
bÝ b: Toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị là những quyền dân tộc cơ bản của một quốc gia, được Liên hợp quốc tôn trọng thông qua nguyên tắc hoạt động.
cÝ c: Quan điểm về bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia được đề cập đến trong nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc là quan điểm lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử thế giới.
dÝ d: Liên hợp quốc tôn trọng quyền tự quyết của các dân tộc thông qua nguyên tắc “Không can thiệp ào công việc nội bộ của các nước”.
Sau khi giành độc lập dân tộc, các quốc gia Đông Nam Á từng bước xây dựng và phát triển kinh tế, đưa tới nhu cầu hợp tác khu vực. Điều này cũng được thúc đẩy bởi sự phát triển của xu thế khu vực hóa trên thế giới xuất hiện từ những năm 50, 60 của thế kỉ XX.
Trong bối cảnh nhiều nước Đông Nam Á muốn hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài, đồng thời thúc đẩy hợp tác và tương trợ lẫn nhau, từ những năm 60 của thế kỉ XX, một số tổ chức khu vực đã ra đời ở Đông Nam Á.
Ngày 8-8-1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với năm nước sáng lập là In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Xin-ga-po và Thái Lan.
(Sách giáo khoa Lịch sử 12, bộ cánh diều, tr. 18 – 19)
aÝ a: Một trong những nguyên nhân dẫn đến sự thành lập của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á là nhằm đối phó với những thách thức về an ninh, chính trị từ bên ngoài.
bÝ b: ASEAN là tổ chức liên kết khu vực xuất hiện đầu tiên ở Đông Nam Á và trên thế giới.
cÝ c: ASEAN là tên viết tắt bằng tiếng Anh của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, được thành lập năm 1967 tại Thái Lan.
dÝ d: Tổ chức ASEAN được thành lập là kết quả tác động của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan, đều có vai trò quyết định.
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc; đập tan ách thống trị của thực dân Pháp và quân phiệt Nhật, chấm dứt chế độ quân chủ hơn 1000 năm, lập ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa.
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam, mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: kỉ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động làm chủ đất nước, kỉ nguyên giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp….
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đã góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít trong chiến tranh thế giới thứ hai, cổ vũ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc đứng lên đấu tranh tự giải phóng.
(Sách giáo khoa Lịch sử 12, Bộ Chân trời sáng tạo, tr. 36)
aÝ a: Cách mạng tháng Tám đã lật đổ ách thống trị của thực dân, phát xít và chế độ quân chủ chuyên chế, lập ra Nhà nước mới tiến bộ.
bÝ b: Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam không chỉ giải phóng dân tộc mà còn đồng thời giải phóng tất cả các giai cấp trong xã hội Việt Nam khỏi mọi áp bức, bóc lột, bất công.
cÝ c: Về mặt quốc tế, Cách mạng tháng Tám đã góp phần cổ vũ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc đứng lên đấu tranh tự giải phóng.
dÝ d: Cách mạng tháng Tám năm 1945 là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của dân tộc Việt Nam trong thế kỉ XX dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
“Năm tháng sẽ trôi qua nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỉ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”.
(Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 37, NXB Chính trị quốc gia, 2004, tr.475). thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam.
aÝ a: Thắng lợi của kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thắng lợi của trí tuệ và văn hóa truyền thống Việt Nam.
bÝ b: Theo đoạn tư liệu, thắng lợi của kháng chiến chống Mỹ, cứu nước không chỉ là chiến công vĩ đại của dân tộc Việt Nam mà còn là chiến công vĩ đại của lịch sử thế giới trong thế kỉ XX.
cÝ c: Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam đã góp phần xóa bỏ chủ nghĩa thực dân kiểu cũ và kiểu mới trên toàn thế giới.
dÝ d: Một trong những nguyên nhân trực tiếp làm cho Việt Nam trở thành nơi diễn ra “sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc” là do ý chí thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam.
Cộng đồng ASEAN ra đời là bước chuyển mới về chất của một ASEAN gắn kết, chia sẻ lợi ích và phát triển thịnh vượng chung với sự liên kết chặt chẽ trên cả ba trụ cột về Chính trị - An ninh, Kinh tế và Văn hóa – Xã hội, thể hiện vai trò và vị thế ngày càng cao của ASEAN trong khu vực và trên thế giới. Sự hình thành Cộng đồng ASEAN là dấu ấn lịch sử, ghi nhận một chặng đường phấn đấu không mệt mỏi của ASEAN; đồng thời, chuẩn bị nền tảng, định hướng và khuôn khổ cho ASEAN vững tin bước vào giai đoạn mới – giai đoạn củng cố vững mạnh. Cộng đồng hướng tới các mục tiêu liên kết cao hơn với những lợi ích cụ thể, thiết thực cho cả khu vực và từng nước thành viên mà bao trùm là giữ được môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác vì phát triển và thịnh vượng.
(Sách giáo khoa Lịch sử 12, bộ chân trời sáng tạo, tr.32)
aÝ a: Cộng đồng ASEAN được thành lập dựa trên ba trụ cột là Chính trị - An ninh, Kinh tế và Văn hóa – Xã hội.
bÝ b: Bản chất của việc thành lập Cộng đồng ASEAN là đưa ASEAN trở thành một tổ chức có mức độ liên kết cao hơn nhằm hướng tới mục tiêu cuối cùng là hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng.
cÝ c: Sự thành lập Cộng đồng ASEAN là kết quả tất yếu của quá trình liên kết ASEAN trong một thời gian dài, phát triển từ thấp đến cao.
dÝ d: Sự thành lập Cộng đồng ASEAN đánh dấu vai trò và vị thế của ASEAN bước đầu được khẳng định trong khu vực và trên thế giới.
1. Thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và phát triển văn hóa trong khu vực thông qua các nỗ lực chung trên tinh thần bình đẳng và hợp tác nhằm tăng cường cơ sở cho một Cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á hòa bình và thịnh vượng;
2. Thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực bằng việc tôn trọng công lý và nguyên tắc luật pháp trong quan hệ giữa các quốc gia trong vùng và tuân thủ các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc;
3. Thúc đẩy sự cộng tác tích cực và giúp đỡ lẫn nhau trong các vấn đề cùng quan tâm ở các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, văn hóa, khoa học – kĩ thuật và hành chính,…
(Theo Tuyên bố ASEAN, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr.15- 16).
aÝ a: Mục tiêu thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực của tổ chức ASEAN không chỉ đáp ứng đúng nhu cầu, nguyện vọng của các nước thành viên mà còn là điều kiện tiên quyết cho sự hợp tác và phát triển.
bÝ b: Tôn chỉ và mục đích thành lập của tổ chức ASEAN được thể hiện rõ trong Tuyên bố ASEAN
cÝ c: Một trong những mục đích của tổ chức ASEAN là hợp tác, giúp đỡ giữa các nước thành viên nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa.
dÝ d: ASEAN chủ trương liên kết, hợp tác giữa các nước trên nhiều lĩnh vực khác nhau và tiến tới nhất thể hóa tất cả các nước thành viên
Cho bảng dữ kiện sau về thỏa thuận của Liên Xô, Mỹ và các nước phương Tây tại hội nghị I – an – ta trong việc phân chia phạm vi ảnh hưởng sau chiến tranh thế giới II
Nước
Nội dung thỏa thuận
Nội dung thỏa thuận
Nước
Tại châu Âu
Tại châu Á
Liên Xô
Quân đội Liên Xô đóng ở Đông Đức, Đông Béc – lin và các nước Đông Âu Vùng Đông Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng của Liên Xô
Khôi phục lại quyền lợi nước Nga bị mất sau chiến tranh Nga – Nhật (1904 – 1905). Đây là điều kiện để Liên Xô tham gia chống Nhật ở châu Á. - Liên Xô có một số quyền lợi ở Trung Quốc - Kiểm soát phía bắc vĩ tuyến 38 ở Triều Tiên
Mỹ
Mỹ, Anh, Pháp chiếm đóng ở Tây Đức, Tây Béc – lin và các nước Tây Âu
- Sau khi Nhật đầu hàng, quân Đồng Minh (chủ yếu là Mỹ) sẽ đóng quân. - Kiểm soát phía nam vĩ tuyến 38 ở Triều Tiên - Phần còn lại của châu Á (Đông Nam Á, Nam Á, Tây Á…) thuộc phạm vi ảnh hưởng truyền thống của các nước phương Tây.
aÝ a: Liên Xô khôi phục lại những quyền lợi của nước Nga bị mất sau chiến tranh Nga – Nhật (1904 – 1905) là do chia sẻ nghĩa vụ với các cường quốc Đồng minh ở châu Âu và châu Á.
bÝ b: Theo quyết định của hội nghị I – an – ta, bán đảo Triều Tiên sẽ bị chia cắt thành 2 miền theo vĩ tuyến 38 do quân đội Liên Xô và Mĩ chiếm đóng.
cÝ c: Tại hội nghị I-an-ta, các cường quốc Đồng minh đã thỏa thuận về việc phân chia phạm vi ảnh hưởng sau chiến tranh thế giới thứ hai tại châu Âu và châu Á.
dÝ d: Quyết định Đông Nam Á thuộc phạm vi ảnh hưởng truyền thống của các nước phương Tây của hội nghị I-an-ta đã cản trở tiến trình giành độc lập của nhân dân Việt Nam sau chiến tranh thế giới.
“Việt Nam là một câu chuyện phát triển thành công. Những cải cách kinh tế từ năm 1986 kết hợp với những xu hướng toàn cầu thuận lợi đã nhanh chóng giúp Việt Nam phát triển từ một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp chỉ trong vòng một thế hệ”.
(Ngân hàng Thế giới, Tổng quan về Việt Nam)
aÝ a: Những thành công bước đầu trong công cuộc Đổi mới ở Việt Nam để lại bài học sâu sắc về việc kết hợp sức mạnh nội lực ở trong nước và sức mạnh quốc tế.
bÝ b: Việt Nam bắt đầu tiến hành công cuộc Đổi mới đất nước từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1986.
cÝ c: Đường lối Đổi mới ở Việt Nam tuy có sự điều chỉnh nhiệm vụ, mục tiêu chiến lược qua mỗi giai đoạn khác nhau nhưng đều nhằm xây dựng thành công một chế độ xã hội tiến bộ.
dÝ d: Công cuộc Đổi mới đất nước của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều thuận lợi để đẩy nhanh sự phát triển kinh tế.