Đề thi giữa kì 1 Vật lí 12 năm 2026-2027 THPT Nam Tiền Hải (Hưng Yên) có đáp án

Đáp án đúng là C

Nội năng của một vật phụ thuộc vào những yếu tố nào? → C

Giải thích: Nội năng gồm động năng chuyển động nhiệt của các phân tử và thế năng tương tác giữa chúng. Động năng phụ thuộc nhiệt độ; thế năng tương tác phụ thuộc khoảng cách các phân tử, liên hệ với thể tích của vật. Vì vậy, trong mô hình tổng quát, nội năng phụ thuộc nhiệt độ và thể tích. Chọn C.

Lưu ý: Riêng khí lí tưởng: nội năng chỉ phụ thuộc nhiệt độ. Câu hỏi nói “một vật” nói chung, nên chọn C.

Đáp án đúng là A

Phát biểu đúng về nội năng. → A

Giải thích: Nội năng là một dạng năng lượng của vật. Nội năng lớn không đồng nghĩa nhiệt độ cao, vì còn phụ thuộc khối lượng, trạng thái và cấu tạo. Nội năng có thể thay đổi khi truyền nhiệt hoặc thực hiện công; nhiệt lượng là phần năng lượng truyền do chênh lệch nhiệt độ, không phải là nội năng chứa sẵn trong vật.

Đáp án đúng là A

Băng biển Bắc Cực tan là hiện tượng gì? → A

Giải thích: Băng chuyển từ trạng thái rắn sang trạng thái lỏng, gọi là sự nóng chảy. Đông đặc là lỏng → rắn; bay hơi là lỏng → khí; ngưng tụ là khí → lỏng.

Đáp án đúng là B

Ở “độ không tuyệt đối”. → B

Giải thích: Theo mô hình phân tử cổ điển trong chương trình phổ thông, khi nhiệt độ tiến tới 0 K thì động năng chuyển động nhiệt của phân tử tiến tới bằng không. Vì vậy chọn B.

Lưu ý: Trong vật lí lượng tử còn có dao động điểm không; đề đang sử dụng mô hình phổ thông.

Đáp án đúng là A

Nhiệt truyền từ Y sang X. → A

Giải thích: Nhiệt lượng không phải đại lượng được “chứa” trong vật. Vật chứa nội năng, còn nhiệt lượng là năng lượng truyền từ vật này sang vật khác do chênh lệch nhiệt độ. Bởi vậy A đúng; các câu “chứa ít/nhiều nhiệt lượng” đều dùng sai khái niệm. Trong trường hợp truyền nhiệt tự nhiên, Y có nhiệt độ cao hơn X.

Đáp án đúng là C

Định nghĩa nhiệt hóa hơi riêng. → C

Giải thích: Nhiệt hóa hơi riêng L là nhiệt lượng cần cung cấp để biến hoàn toàn 1 kg chất lỏng thành hơi ở nhiệt độ sôi, không đổi nhiệt độ. Phương án C nêu đủ khối lượng 1 kg và điều kiện ở nhiệt độ sôi.

$Q=Lm$

Đáp án đúng là C

Nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ. → C

Giải thích: Nhiệt kế đo nhiệt độ; cân đo khối lượng, thước đo chiều dài và thiết bị đo thể tích có chức năng khác.

Đáp án đúng là A

Các thiết bị đo nhiệt hóa hơi riêng của nước. → A

Giải thích: Cần nhiệt lượng kế (hoặc dụng cụ chứa mẫu), cân điện tử để xác định lượng nước mất đi do hóa hơi, đồng hồ để đo thời gian đun, và oát kế đo công suất điện cung cấp. Áp kế không phải dụng cụ bắt buộc trong phép đo này. Do đó chọn 1, 2, 4, 5 → A.

$L=\frac{PΔt}{Δm}$

Lưu ý: Công thức trên áp dụng khi coi nhiệt lượng hữu ích dùng để hóa hơi bằng điện năng cung cấp, bỏ qua hoặc đã hiệu chỉnh phần hao phí và phần nung nóng.

Đáp án đúng là D

Đơn vị nhiệt nóng chảy riêng. → D

Giải thích: Từ Q = λm suy ra λ = Q/m. Đơn vị của Q là J, của m là kg nên đơn vị của λ là J/kg. Không có K trong mẫu số vì nhiệt nóng chảy không làm thay đổi nhiệt độ.

$λ=\frac{Q}{m}\Rightarrow [λ]=\frac{J}{kg}$

Đáp án đúng là A

Đặc điểm trạng thái rắn, lỏng, khí. → A

Giải thích: Khí không có hình dạng và thể tích riêng xác định: khí chiếm toàn bộ bình chứa. Chất rắn có lực liên kết giữa các phân tử tương đối mạnh; chất lỏng có thể tích gần như xác định; các phân tử trong chất lỏng chuyển động và đổi vị trí, không dao động quanh vị trí cân bằng cố định như trong chất rắn.

Đáp án đúng là A

Nhiệt độ của đồng khi đang nóng chảy. → A

Giải thích: Khi đồng tinh khiết nóng chảy ở áp suất xác định, nhiệt lượng cung cấp dùng để phá vỡ cấu trúc liên kết, làm thay đổi trạng thái chứ không làm tăng nhiệt độ. Vì vậy nhiệt độ của đồng giữ không đổi cho đến khi nóng chảy hoàn toàn. Nội năng vẫn tăng.

Đáp án đúng là B

Định nghĩa nhiệt dung riêng. → B

Giải thích: Nhiệt dung riêng c là nhiệt lượng cần cung cấp để làm tăng nhiệt độ của 1 kg chất đó lên 1 K (tương đương độ tăng 1°C), khi không có chuyển thể.

$Q=mcΔt$

Đáp án đúng là A

Công thức tính nhiệt hóa hơi. → A

Giải thích: Chất lỏng có khối lượng m, nhiệt hóa hơi riêng L, khi hóa hơi hoàn toàn ở nhiệt độ sôi thì nhiệt lượng là Q = Lm. Công thức Q = λm dùng cho nóng chảy; Q = mcΔt dùng cho tăng nhiệt độ.

$Q=Lm$

Đáp án đúng là B

Các yếu tố quyết định nhiệt lượng để tăng nhiệt độ. → B

Giải thích: Theo Q = mcΔt, nhiệt lượng phụ thuộc trực tiếp vào khối lượng m của vật, độ tăng nhiệt độ Δt và nhiệt dung riêng c, tức tính chất của chất làm nên vật. Chọn B.

$Q=mcΔt,Δt=t{}_{2}-t{}_{1}$

Đáp án đúng là A

Đại lượng phục vụ quá trình đúc kim loại. → A

Giải thích: Để nấu chảy kim loại phải đưa vật liệu đến nhiệt độ nóng chảy và cung cấp nhiệt nóng chảy. Nhiệt độ nóng chảy cho biết mốc chuyển thể; nhiệt nóng chảy riêng cho biết năng lượng cần để nấu chảy mỗi kilogram. Do đó A phù hợp nhất trong các đáp án.

Lưu ý: Nếu muốn tính đầy đủ tổng nhiệt lượng nung từ nhiệt độ ban đầu, cần thêm cả nhiệt dung riêng của kim loại.

Đáp án đúng là C

Phát biểu sai về bay hơi và sôi. → C

Giải thích: Bay hơi xảy ra ở mặt thoáng chất lỏng tại nhiều nhiệt độ, không chỉ một nhiệt độ nhất định. Sôi xảy ra ở nhiệt độ sôi (với áp suất xác định) và diễn ra cả trong lòng lẫn trên mặt thoáng. Vì vậy C sai.

Đồ thị đun nóng 400 g nước đá

Đọc đồ thị: 0–9 phút, nước đá tăng nhiệt độ từ −14°C đến 0°C; 9–17 phút, nước đá nóng chảy ở 0°C; 17–24 phút, nước tăng từ 0°C đến 100°C; từ phút 24, nước sôi ở 100°C.

Đổi đơn vị: m = 400 g = 0,4 kg; λ = 0,334 × 10⁶ = 334 000 J/kg; c = 4200 J/(kg·K).

$Q{}_{nóngchay}=mλ=0{,}4\times 334000=133600\text{J}$

$Q{}_{tăngnhiet}=mcΔt=0{,}4\times 4200\times 100=168000\text{J}$

$Q{}_{9\rightarrow 24}=133600+168000=301600\text{J}$

a) SAI. Từ phút 9 đến phút 24 còn có giai đoạn tăng nhiệt độ của nước, nên phải cộng hai phần nhiệt lượng: 301 600 J, không phải 133 600 J.

b) ĐÚNG. Đoạn nằm ngang t = 9–17 phút ở 0°C là quá trình nóng chảy.

c) ĐÚNG. Từ phút 24 đồ thị nằm ngang ở 100°C, chứng tỏ nước bắt đầu sôi. Tuy nhiên, nếu giữ chính xác thuật ngữ “bắt đầu bay hơi”, phát biểu sai vì nước vẫn bay hơi bề mặt ở nhiệt độ thấp hơn 100°C.

d) ĐÚNG. Nhiệt độ nóng chảy là 0°C = 273,15 K, thường lấy gần đúng 273 K trong bài tập phổ thông.

Khí trong xi lanh nhận nhiệt và dãn nở

Dữ kiện: khí nhận nhiệt lượng Q = +1000 J; áp suất không đổi p = 4 × 10⁵ Pa; thể tích tăng ΔV = 0,003 m³.

$A{}_{khíthuchien}=pΔV=(4\times 10{}^{5})\times 0{,}003=1200\text{J}$

Áp dụng nguyên lí I nhiệt động lực học với quy ước A là công tác dụng lên khí:

$ΔU=Q+A,A=-1200\text{J}$

$ΔU=1000-1200=-200\text{J}$

a) SAI. Khí không “nhận công 1200 J” mà khí thực hiện công 1200 J lên piston; công do ngoại lực thực hiện lên khí là −1200 J.

b) SAI. Độ biến thiên nội năng là −200 J, tức nội năng giảm 200 J. Không được bỏ dấu âm.

c) ĐÚNG. Khí vừa nhận nhiệt vừa sinh công, nên nội năng của khí biến đổi theo nguyên lí I.

d) SAI. Khí nhận nhiệt: Q > 0. Khí sinh công ra ngoài: A < 0 theo quy ước ΔU = Q + A, ngược với phát biểu.

Lưu ý: Có thể dùng cách viết tương đương ΔU = Q − A₍khí thực hiện₎. Khi đó A₍khí thực hiện₎ = +1200 J.

Thả kim loại nóng vào nước lạnh

a) ĐÚNG. Nhiệt truyền từ kim loại có nhiệt độ cao sang nước có nhiệt độ thấp cho đến khi đạt cân bằng nhiệt (nếu bỏ qua các tác động bên ngoài).

b) ĐÚNG. Nước nhận nhiệt nên nhiệt độ cân bằng cao hơn nhiệt độ ban đầu của nước; đồng thời thấp hơn nhiệt độ ban đầu của kim loại.

c) SAI. Nhiệt dung riêng là đặc trưng của mỗi chất; kim loại không mặc nhiên có nhiệt dung riêng bằng nước.

d) ĐÚNG. Nhiệt tự truyền từ vật nóng sang vật lạnh, tức từ miếng kim loại sang nước.

Đáp án: 5,58

Khối lượng nước bị hóa hơi

Ta có: khối đồng nóng m₁ = 47 g = 0,047 kg, t₁ = 990°C; lon đồng m₂ = 20 g = 0,020 kg, nước m₃ = 50 g = 0,050 kg, ban đầu đều ở 84°C. Nhiệt độ cuối là 100°C. Lon cách nhiệt với môi trường.

Cho: cđồng = 390 J/(kg·K), cnước = 4200 J/(kg·K), L = 2,3 × 10⁶ J/kg.

Bước 1. Nhiệt lượng khối đồng nóng tỏa ra khi nguội từ 990°C xuống 100°C:

$Q{}_{toa}=0{,}047\times 390\times (990-100)$

$Q{}_{toa}=16313{,}7\text{J}$

Bước 2. Nhiệt lượng lon đồng thu vào để tăng từ 84°C lên 100°C:

$Q{}_{lon}=0{,}020\times 390\times (100-84)=124{,}8\text{J}$

Bước 3. Nhiệt lượng 50 g nước thu vào để tăng nhiệt độ từ 84°C đến 100°C:

$Q{}_{nuoc}=0{,}050\times 4200\times (100-84)=3360\text{J}$

Bước 4. Nhiệt lượng còn lại làm hóa hơi một phần nước:

$Q{}_{hóahoi}=16313{,}7-124{,}8-3360=12828{,}9\text{J}$

$m=\frac{12828{,}9}{2{,}3\times 10{}^{6}}=0{,}0055778\text{k}\text{g}$

$m\approx 5{,}58\text{g}$

Kết luận: Khối lượng nước đã hóa hơi là 5,58 g (làm tròn đến hàng phần trăm).

Lưu ý: Không lấy toàn bộ 16 313,7 J để hóa hơi: còn phải làm nóng lon đồng và nước từ 84°C đến 100°C.

Đáp án: 16,3

Nhiệt lượng khối đồng nóng tỏa ra

Bài yêu cầu nhiệt lượng do riêng khối đồng 47 g tỏa ra khi hạ nhiệt từ 990°C xuống 100°C:

$Q=mcΔt=0{,}047\times 390\times (990-100)$

$Q=16313{,}7\text{J}=16{,}3137\text{k}\text{J}$

$Q\approx 16{,}3\text{k}\text{J}$

Kết luận: Nhiệt lượng tỏa ra là 16,3 kJ (làm tròn đến hàng phần mười).

Đáp án: 335

Nhiệt lượng phản ứng của bọ cánh cứng

Dữ kiện: nhiệt độ ban đầu 20°C, nhiệt độ sau phản ứng 100°C, vận tốc luồng chất phun v = 19 m/s; nhiệt dung riêng c = 4,19 × 10³ J/(kg·K). Cần tính năng lượng sinh ra trên mỗi kilogram.

Bước 1. Nhiệt lượng để làm tăng nhiệt độ 1 kg chất từ 20°C lên 100°C:

$\frac{Q}{m}=cΔt=(4{,}19\times 10{}^{3})\times (100-20)$

$\frac{Q}{m}=335200\text{J}/\text{k}\text{g}$

Bước 2. Nếu tính thêm phần năng lượng giúp chất được phun đi với tốc độ 19 m/s thì động năng trên một kilogram là:

$\frac{W{}_{đ}}{m}=\frac{19{}^{2}}{2}=180{,}5\text{J}/\text{k}\text{g}$

Bước 3. Cộng năng lượng tăng nhiệt độ với động năng chuyển động:

$\frac{E}{m}=335200+180{,}5=335380{,}5\text{J}/\text{k}\text{g}$

$\frac{E}{m}=335{,}3805\text{k}\text{J}/\text{k}\text{g}\approx 335\text{k}\text{J}/\text{k}\text{g}$

Kết luận theo các dữ kiện được cung cấp: 335 kJ/kg (làm tròn đến đơn vị).

Lưu ý: Đề mô tả “luồng hơi nước” nhưng không cho nhiệt hóa hơi hoặc tỉ lệ khối lượng bị hóa hơi. Nếu thực sự cần tính năng lượng hóa hơi của toàn bộ chất lỏng, phải có thêm dữ kiện và kết quả sẽ lớn hơn nhiều. Hai cách tính cΔt và cΔt + v²/2 đều làm tròn thành 335 kJ/kg.

Đáp án: 1,62

Khối lượng than đốt để đúc chuông đồng

Dữ kiện: mđồng = 50 kg; tđầu = 27°C; tnóng chảy = 1084°C; c = 380 J/(kg·K); λ = 180 kJ/kg = 180 000 J/kg; tổn thất nhiệt 40%; than tỏa 30 MJ/kg.

Bước 1. Nhiệt lượng làm nóng 50 kg đồng từ 27°C lên 1084°C:

$Q{}_{1}=mcΔt=50\times 380\times (1084-27)$

$Q{}_{1}=20083000\text{J}$

Bước 2. Nhiệt lượng làm nóng chảy hoàn toàn đồng tại 1084°C:

$Q{}_{2}=mλ=50\times 180000=9000000\text{J}$

Bước 3. Tổng nhiệt lượng hữu ích cần cho đồng:

$Q{}_{ích}=Q{}_{1}+Q{}_{2}=29083000\text{J}$

Bước 4. Vì hao phí 40%, chỉ có 60% nhiệt lượng do than tỏa ra được dùng để nung chảy đồng:

$0{,}60\times Q{}_{than}=Q{}_{ích}$

$Q{}_{than}=\frac{29083000}{0{,}60}\approx 48471666{,}7\text{J}$

Bước 5. Khối lượng than tối thiểu với năng suất tỏa nhiệt q = 30 × 10⁶ J/kg:

$m{}_{than}=\frac{48471666{,}7}{30\times 10{}^{6}}\approx 1{,}61572\text{k}\text{g}$

$m{}_{than}\approx 1{,}62\text{k}\text{g}$

Kết luận: Ít nhất cần 1,62 kg than đá (làm tròn đến hàng phần trăm).

Lưu ý: 40% là hao phí, vì thế phải chia nhiệt lượng hữu ích cho 0,60; không được chia cho 0,40.

Đáp án: 0,24

Nguyên lí I nhiệt động lực học

Khối khí nhận nhiệt lượng Q = +150 J và bị ngoại lực nén nên nhận công A = +90 J.

$ΔU=Q+A=150+90=240\text{J}$

$ΔU=0{,}24\text{k}\text{J}$

Kết luận: Nội năng của khí tăng 0,24 kJ.

Lưu ý: Khí bị nén là ngoại lực thực hiện công lên khí nên A dương. Trái lại, khí dãn nở sinh công thì A âm (khi dùng quy ước ΔU = Q + A).

Đáp án: 170

Nhiệt lượng để làm tan nước đá

Khối lượng nước đá m = 500 g = 0,5 kg; nhiệt nóng chảy riêng λ = 340 kJ/kg. Vì nước đá đã ở 0°C nên không phải cấp nhiệt để tăng nhiệt độ lên đến 0°C.

$Q=λm=340\times 0{,}5=170\text{k}\text{J}$

Kết luận: Cần cung cấp 170 kJ để làm nóng chảy hoàn toàn nước đá (bỏ qua hao phí nhiệt).