Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 12 năm 2025-2026 THPT Thống Nhất A (Đồng Nai) có đáp án

Thiếu nữ đang buồn hóa tươi, mỉm cười:

- Cô đã tìm được thông tin về chồng mình, biết rằng chồng cô chính là quan Tham tán quân vụ Bùi Khả Gia - một môn sinh của nhà nho già - và đã mất. (0.25 điểm)

- Nụ cười ấy còn thể hiện sự an lòng vì đã tìm thấy câu trả lời, dù đau đớn nhưng cũng giải tỏa được nỗi lòng bấy lâu. (0.75 điểm)

Thông điệp được rút ra từ văn bản:

Gợi ý tham khảo:

+ Ca ngợi lòng thủy chung, kiên định trong tình yêu ngay cả khi phải chịu nhiều đau khổ và mất mát.

+ Ca ngợi tình cảm vợ chồng...

- HS trả lời: đáng thương (0,5 điểm)

- Lí giải (gợi ý): Họ đều mang những nỗi đau về sự chờ đợi mất mát:

+ Một người chờ đợi con mình báo thù cho chồng suốt nhiều năm nhưng cuối cùng lại biết rằng con đã tự sát vì thất bại.

+ Một người lang thang tìm chồng với hy vọng rằng chồng không quên lời ước hẹn, nhưng cuối cùng lại biết rằng chồng đã mất.

a. Xác định về yêu cầu, hình thức, dung lượng của đoạn văn (0.25 điểm)

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng- phân – hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0.25 điểm)

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: vai trò của niềm tin

c. Đề xuất được hệ thống phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (0.5 điểm)

- Xác định được một số ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

Mở đoạn: Giới thiệu được vấn đề nghị luận “Vai trò của niềm tin trong cuộc sống”

Thân đoạn:

- Giải thích từ ngữ (có thể có hoặc không): Niềm tin là sự tin tưởng vào một điều gì đó tồn tại, đúng đắn hoặc có giá trị...

- Vai trò của niềm tin trong cuộc sống

+ Đối với bản thân: giúp tự tin hơn, tạo động lực phát triển bản thân, tạo dựng tư duy tích cực, cải thiện tâm lí lo âu, nâng cao chất lượng cuộc sống...

+ Đối với gia đình: Tạo sự gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau; củng cố mối quan hệ, giúp các thành viên cảm thấy an toàn và được yêu thương; hình thành nên giá trị và nguyên tắc sống trong gia đình; giúp các thành viên trong gia đình dễ dàng thảo luận và giải quyết mâu thuẫn...

+ Đối với xã hội: Tạo sự đoàn kết và hợp tác giữa các cá nhân và tập thể; giúp thúc đẩy sự tiến bộ xã hội; Niềm tin vào một tương lai tốt đẹp sẽ thúc đẩy mọi người cùng hành động...

- Dẫn chứng cụ thể.

- Phản đề: bác bỏ lối sống không có niềm tin, niềm tin mù quáng xa thực tế.

Kết đoạn:

- Khẳng định lại vai trò của niềm tin

- Bài học nhận thức, hành động

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau (0.5 điểm):

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận: vai trò của niềm tin

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt (0.25 điểm)

Đảm bảo dùng chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo (0.25 điểm)

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài (0.25 điểm): Nghị luận văn học

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0.5 điểm): So sánh hai đoạn trích từ hai tác phẩm Hiu hiu gió bấc của Nguyễn Ngọc Tư và Người Cha của Nguyễn Quang Thiều.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết (1.0 điểm):

- Xác định được các ý chính của bài viết.

- Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục 3 phần của bài văn nghị luận, gợi ý:

1. Mở bài: Giới thiệu hai đoạn trích trong truyện ngắn Hiu hiu gió bấc của Nguyễn Ngọc Tư và Người cha của Nguyễn Quang Thiều.

2. Thân bài:

2.1 Khái quát chung về 2 tác giả, 2 tác phẩm.

2.2 Những điểm tương đồng của hai đoạn trích:

- Chủ đề: Cả hai đoạn trích đều tập trung vào mối quan hệ giữa người cha và con, mô tả những tình huống trong cuộc sống hàng ngày liên quan đến sự chăm sóc, lo lắng và tình cảm mà các nhân vật con dành cho cha mình.

- Hoàn cảnh nhân vật: Nhân vật trong hai đoạn trích đều sống trong hoàn cảnh khó khăn.

+ Hiu hiu gió bấc: cha con anh Hết phải đối diện với tình trạng già yếu của người cha và những bất tiện trong cuộc sống do tuổi tác.

+ Người cha: hoàn cảnh khó khăn xuất phát từ sự chia ly của cha mẹ và người cha chìm trong men rượu, bỏ bê con cái.

- Tình cảm của người con dành cho cha: Cả hai tác phẩm đều thể hiện tình cảm sâu sắc của người con dành cho cha, tình yêu thương của họ được bộc lộ qua những hành động hy sinh và sự kính trọng cha mình dù phải đối mặt với khó khăn.

- Quan niệm thẩm mĩ: Cả hai nhà văn đều sử dụng ngòi bút hiện thực để xây dựng tác phẩm của mình từ đó bộc lộ sự cảm thông, thương xót cho số phận của nhân vật và trân trọng, đề cao vẻ đẹp trong tâm hồn họ.

- HS có thể có những khám phá, kiến giải khác giống nhau về nội dung và nghệ thuật từ hai văn bản, nếu hợp lý, khoa học.

2.3 Những điểm khác biệt của hai đoạn trích:

- Cách kể chuyện (ngôi kể, điểm nhìn, tác dụng...)

+ Hiu hiu gió bấc: Tác giả Nguyễn Ngọc Tư lựa chọn ngôi thứ ba, góc nhìn của người ngoài cuộc khách quan, tạo nên tính bao quát cho toàn bộ câu chuyện. Tuy nhiên tác giả không giấu nổi cảm xúc dành cho sự tận tụy của anh Hết dành cho cha mình.

+ Người cha: Tác giả Nguyễn Quang Thiều lựa chọn ngôi kể thứ nhất, điểm nhìn chủ yếu đặt vào nhân vật tôi để đi sâu khai thác tâm lí của nhân vật người con khi nhìn thấy cha mình đau khổ, chịu nhiều tổn thương và bộc lộ chính vết thương lòng của bản thân trước những hành động của cha mình.

- Cách xây dựng nhân vật

+ Hiu hiu gió bấc: Người cha Đã 72 tuổi, là một ông già khó tính, vẫn còn sáng suốt và có tình cảm tốt đẹp với con. Đôi lúc gây phiền toái cho con nhưng vẫn có nét đáng yêu, hài hước, tạo nên sự gần gũi.

+ Người cha: Hình ảnh người cha là một người đàn ông đau khổ và suy sụp sau khi vợ bỏ đi, dẫn đến việc chìm trong rượu và trở nên thô bạo, khép kín. Người cha gần như không giao tiếp với các con, để lại trong lòng cô gái và em trai những nỗi đau và nỗi cô đơn.

- Giọng điệu trần thuật:

+ Hiu hiu gió bấc: Giọng văn hài hước, nhẹ nhàng, ấm áp. Thể hiện sự gần gũi và tình cảm giữa cha con, sử dụng giọng văn châm biếm để tạo sự lạc quan.

+ Người cha: Giọng văn nghiêm túc, bi thương, phản ánh nỗi đau và sự xung đột trong gia đình. Tâm trạng nhân vật sâu sắc, tạo cảm giác u ám và bất lực.

- HS có thể có những khám phá, kiến giải thêm về sự giống nhau về nội dung và nghệ thuật từ hai văn bản, nếu hợp lý, khoa học.

2.4 Đánh giá chung về sự tương đồng, khác biệt giữa hai tác phẩm và khẳng định giá trị độc đáo của mỗi tác phẩm.

- Khắc họa tình cảm sâu sắc của người con dành cho cha, thể hiện qua sự chăm sóc, quan tâm và những nỗi đau mà họ phải đối mặt.

- Ngợi ca lòng hiếu thảo, tinh thần vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

- Thể hiện sự cảm thông thấu hiểu cũng như phong cách riêng ở mỗi nhà văn...

3. Kết bài.

Đánh giá khái quát giá trị của hai văn bản; ý nghĩa của so sánh; ấn tượng của bản thân.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau (1.5 điểm):

- Triển khai được ít nhất 2 luận điểm để làm rõ quan điểm cá nhân

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng.

Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

đ. Diễn đạt (0.25 điểm)

Đảm bảo chuẩn chính tả, từ ngữ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo (0.5 điểm)

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.