Phần II. TRẮC NGHIỆM LỰA CHỌN ĐÚNG – SAI. (4 điểm)Thí sinh trả lời từ câu 13 đến câu 16. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Đọc đoạn thông tin sau:
Năm 2020, thị trường dầu thô đã trải qua cuộc khủng hoảng chưa từng có trong lịch sử. Do tác động kép của đại dịch COVID-19 và cuộc chiến về giá giữa các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, giá dầu thô Bơ-ren đã giảm từ gần 70 USD/thùng xuống dưới 20 USD/thùng từ tháng 01 đến tháng 4/2020. Sự sụt giảm đột biến về nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ năm 2020 buộc Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các nước đối tác phải cắt giảm sản lượng ở mức kỷ lục 9,7 triệu thùng ngày, tương đương gần 10% nguồn cung toàn cầu. Giá dầu phục hồi trong tháng 12/2020 lên trên 50 USD thùng mức đủ bù chi phí với hầu hết công ty. Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ dự báo, sản xuất ngoài nhóm các nước xuất khẩu dầu mỏ sẽ tăng 500.000 thùng ngày trong năm 2021 sau khi giảm 2,6 triệu thùng ngày trong năm 2020.
aÝ a: Trong thông tin trên, OPEC và các nước đối tác đóng vai trò là chủ thể sản xuất trên thị trường dầu thô toàn cầu.
bÝ b: Sự sụt giảm đột biến về nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ trong năm 2020 là do các hoạt động tiêu dùng đã chủ động thay đổi thị hiếu sang năng lượng xanh mà không chịu tác động từ yếu tố khách quan nào khác.
cÝ c: Quyết định cắt giảm sản lượng kỷ lục 9,7 triệu thùng/ngày của OPEC và các nước đối tác cho thấy các chủ thể sản xuất đã chủ động điều chỉnh hành vi kinh doanh để tự cứu mình trước sự khủng hoảng của thị trường
dÝ d: Dự báo tăng sản lượng thêm 500.000 thùng/ngày trong năm 2021 của các nước ngoài OPEC cho thấy hoạt động sản xuất sản xuất của nhóm này hoàn toàn phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).
Vào vụ thu hoạch cam tại huyện X, do thời tiết thuận lợi nên sản lượng cam tăng đột biến, dẫn đến tình trạng "cung vượt quá cầu", khiến giá cam tại vườn sụt giảm mạnh. Trước tình hình đó, anh M – một chủ trang trại lớn – đã quyết định không bán tươi toàn bộ mà đầu tư thêm hệ thống máy sấy lạnh để chế biến thành cam sấy dẻo và nước ép đóng chai nhằm cung cấp cho các siêu thị tại thành phố, nơi nhu cầu thực phẩm chế biến sạch đang tăng cao. Tuy nhiên, thấy anh M làm ăn hiệu quả, một số hộ dân xung quanh đã bí mật sử dụng các loại hóa chất bảo quản không rõ nguồn gốc để giữ cam tươi lâu hơn nhằm chờ giá lên, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Trước tình trạng này, chính quyền địa phương đã phối hợp với cơ quan quản lý thị trường kiểm tra, xử phạt các hộ vi phạm và hỗ trợ anh M xây dựng thương hiệu nông sản sạch.
aÝ a: Tình trạng sản lượng cam tăng đột biến do thời tiết thuận lợi khiến giá cam tại vườn sụt giảm mạnh là biểu hiện của chức năng điều tiết sản xuất của cơ chế thị trường.
bÝ b: Việc giá cam tươi sụt giảm mạnh và nhu cầu thực phẩm chế biến sạch tại thành phố tăng cao chính là những thông tin thị trường giúp các chủ thể kinh tế điều chỉnh hành vi của mình.
cÝ c: Anh M đã vận dụng tốt chức năng điều tiết sản xuất của giá cả thị trường khi chủ động chuyển từ bán cam tươi sang đầu tư máy sấy lạnh để chế biến sản phẩm có giá trị kinh tế cao hơn.
dÝ d: Hành vi bí mật sử dụng hóa chất bảo quản độc hại của một số hộ dân xung quanh thể hiện việc vận dụng đúng đắn cơ chế thị trường nhằm tăng khả năng cạnh tranh cho nông sản địa phương.
Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, giáo dục nghề nghiệp là bộ phận của hệ thống giáo dục quốc dân. Hằng năm, ngân sách nhà nước đều ưu tiên bố trí kinh phí cho lĩnh vực giáo dục đào tạo và dạy nghề đảm bảo tỷ lệ theo quy định tại Nghị quyết số 29–NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Cụ thể, chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho giáo dục, đào tạo và dạy nghề năm 2019 là 244 835 tỉ đồng, bằng 24,49% tổng chi thường xuyên ngân sách nhà nước (ngân sách trung ương 28 335 tỷ đồng, ngân sách địa phương 216 500 tỷ đồng), năm 2020 là 258 750 tỷ đồng, bằng 24,49% tổng chi thường xuyên ngân sách nhà nước (ngân sách trung trong 30 250 tỷ đồng, ngân sách địa phương 228 500 tỉ đồng)
aÝ a: Việc ngân sách nhà nước ưu tiên bố trí kinh phí hằng năm cho lĩnh vực giáo dục, đào tạo đã thể hiện rõ vai trò là công cụ thúc đẩy đối ngoại và hội nhập quốc tế.
bÝ b: Theo số liệu báo cáo, cơ cấu chi thường xuyên của ngân sách nhà nước dành cho giáo dục, đào tạo và dạy nghề hoàn toàn do ngân sách trung ương chi trả.
cÝ c: Từ năm 2019 đến năm 2020, mặc dù tỷ trọng chi cho giáo dục vẫn giữ nguyên ở mức 24,49% tổng chi thường xuyên, nhưng số tiền chi từ ngân sách địa phương cho lĩnh vực này đã tăng thêm 12.000 tỷ đồng.
dÝ d: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, nếu Nhà nước cắt giảm toàn bộ nguồn chi thường xuyên cho giáo dục nghề nghiệp để tập trung hoàn toàn vào đầu tư kinh tế thì vẫn đảm bảo thực hiện đúng tinh thần của Nghị quyết số 29–NQ/TW.
Thuế được xem là khoản thu quan trọng, ổn định lâu dài. Nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước chỉ được sử dụng để đáp ứng nhu cầu chi tiêu công của Nhà nước. Nguồn thu từ thuế một phần được sử dụng cho hoạt động của bộ máy nhà nước, phần lớn được đầu tư cho văn hoá, y tế, giáo dục, thể dục thể thao, tài trợ xã hội, nghiên cứu khoa học,…
aÝ a: Thuế là khoản thu mang tính chất bắt buộc theo quy định của pháp luật và cũng là nguồn thu duy nhất cấu thành nên ngân sách nhà nước.
bÝ b: Hoạt động chi tiêu công của Nhà nước dựa trên nguồn thu từ thuế được phân bổ cho cả hai mục đích là chi thường xuyên (hoạt động của bộ máy) và chi đầu tư phát triển (văn hóa, y tế, giáo dục.).
cÝ c: Việc Nhà nước ưu tiên dành phần lớn nguồn thu từ thuế để đầu tư cho y tế, giáo dục và tài trợ xã hội là biểu hiện trực tiếp của việc thực hiện vai trò điều tiết thu nhập, giảm khoảng cách giàu nghèo.
dÝ d: Người dân nộp thuế vào ngân sách, sau đó được thụ hưởng các phúc lợi công cộng (nhà ga, bệnh viện, trường học) là minh chứng cho thấy thuế vận hành theo nguyên tắc hoàn trả trực tiếp.
(1.5 điểm). Thị trường có những chức năng cơ bản nào. Hãy nêu một ví dụ thực tế về việc một người bán hàng (hoặc một doanh nghiệp) đã dựa vào thông tin của thị trường để thay đổi việc kinh doanh của mình?
(1,5 điểm). Tại sao nói Ngân sách nhà nước mang tính pháp lý cao và hoạt động thu, chi của ngân sách phải được thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp? Là một học sinh THPT, em có thể làm gì để góp phần cùng gia đình thực hiện đúng nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước?