Đề thi giữa kì 1 GDCD 9 năm 2025-2026 THCS Ngọc Lâm (Hà Nội) có đáp án

Đáp án: A. đóng góp lợi ích cho xã hội.

Giải thích: Người sống có lý tưởng luôn hướng tới những điều tốt đẹp, luôn phấn đấu để hoàn thiện bản thân và mong muốn đóng góp sức lực, trí tuệ để đem lại lợi ích cho cộng đồng, quê hương và đất nước.

Đáp án: C. Sống cống hiến vì xã hội.

Giải thích: Lý tưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay là phấn đấu xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Vì vậy, tinh thần sẵn sàng cống hiến vì lợi ích chung, vì sự tiến bộ của xã hội là biểu hiện cao đẹp nhất.

Đáp án: C. Phê phán lối sống ích kỷ.

Giải thích: Để rèn luyện lòng khoan dung, chúng ta cần tránh xa và phê phán lối sống ích kỷ, vị kỷ cá nhân, đồng thời tập cách lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng mọi người xung quanh. Các phương án A, B, D đều là những biểu hiện tiêu cực, đi ngược lại với phẩm chất đạo đức.

Đáp án: B. thông cảm, biết chấp nhận sự khác biệt.

Giải thích: Khoan dung nghĩa là rộng lòng tha thứ, biết thông cảm, tôn trọng và chấp nhận những nét khác biệt, cá tính, thói quen hay thậm chí là lỗi lầm của người khác nếu họ biết sửa đổi.

Đáp án: B. nhằm góp phần hỗ trợ cộng đồng.

Giải thích: Hoạt động cộng đồng mang tính phi lợi nhuận, được tổ chức nhằm giúp đỡ, hỗ trợ, giải quyết các vấn đề chung của một tập thể, khu dân cư hoặc toàn xã hội (như làm sạch môi trường, từ thiện, đền ơn đáp nghĩa).

Đáp án: A. Động lực để phát triển bản thân.

Giải thích: Lý tưởng sống đóng vai trò như chiếc kim chỉ nam, thắp sáng con đường đi và tạo ra nguồn động lực tinh thần to lớn để thanh niên không ngừng học tập, vượt qua khó khăn nhằm vươn lên hoàn thiện chính mình.

Đáp án: B. giúp đỡ người gặp khó khăn.

Giải thích: Tích cực giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, hoạn nạn là việc làm nhân đạo, thể hiện trách nhiệm công dân và đạo đức tốt đẹp trong các hoạt động đời sống xã hội.

Đáp án: D. Làm con người cảm thấy lo lắng.

Giải thích: Khoan dung mang lại sự thanh thản, nhẹ nhõm cho tâm hồn của cả người tha thứ và người được tha thứ, giúp củng cố mối quan hệ xã hội tốt đẹp chứ không làm cho con người cảm thấy lo lắng, bất an.

Đáp án: B. Kĩ năng làm việc nhóm.

Giải thích: Hoạt động cộng đồng luôn đòi hỏi sự tham gia của một tập thể. Do đó, rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm là yếu tố then chốt giúp học sinh biết cách phối hợp, lắng nghe và chia sẻ công việc để đạt hiệu quả cao nhất.

Đáp án: A. cao đẹp.

Giải thích: Lý tưởng sống chính là những mục đích sống cao đẹp, đúng đắn, hướng về sự tiến bộ chung của bản thân gắn liền với sự phát triển của quốc gia, dân tộc.

Đáp án: A. tha thứ.

Giải thích: Bản chất cốt lõi của lòng khoan dung là sự rộng lượng, sẵn sàng tha thứ, cảm thông cho khuyết điểm, lỗi lầm của người khác khi họ có ý thức sửa sai.

Đáp án: D. Lòng bàn khoan dung.

Giải thích: Câu tục ngữ răn dạy chúng ta nên nghiêm khắc trừng trị những kẻ cố tình làm điều ác, ngoan cố (kẻ chạy đi) nhưng cần rộng lòng tha thứ, bao dung và đón nhận những người đã nhận ra lỗi lầm, thành tâm hối cải để sửa chữa (người chạy lại).

Đáp án: B. Hoạt động đền ơn đáp nghĩa.

Giải thích: Hoạt động thắp nến tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ vào ngày 27/7 hằng năm là việc làm bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đi trước, thuộc nhóm hoạt động đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn.

Đáp án: D. được mở rộng hiểu biết.

Giải thích: Khi tham gia vào các hoạt động xã hội thực tế, cá nhân có cơ hội giao lưu, trải nghiệm và tiếp xúc với nhiều hoàn cảnh, từ đó trau dồi vốn sống và mở rộng kiến thức, hiểu biết của bản thân.

Đáp án: A. ứng xử

Giải thích: Lòng khoan dung không nằm ở lời nói suông mà được bộc lộ trực tiếp qua thái độ và cách ứng xử nhân văn, tôn trọng giữa người với người trong các mối quan hệ xã hội.

Đáp án: B. cao đẹp nhất

Giải thích: Lý tưởng sống là cái đích, là mục đích sống cao đẹp nhất mà một cá nhân hay một thế hệ luôn khát khao, hướng tới và nỗ lực hành động để đạt được.

Đáp án: A. ứng xử

Giải thích: Lòng khoan dung không nằm ở lời nói suông mà được bộc lộ trực tiếp qua thái độ và cách ứng xử nhân văn, tôn trọng giữa người với người trong các mối quan hệ xã hội.

Đáp án: B. Chung tay dọn sạch rác trên biển.

Giải thích: Hành động nhặt rác bảo vệ môi trường biển mang lại lợi ích chung về sinh thái, sức khỏe cho toàn xã hội. Các phương án A, C, D đều phục vụ cho mục đích hoặc lợi ích cá nhân/kinh doanh riêng lẻ.

a) Sai. Khoan dung là tha thứ nhưng không đồng nghĩa với việc nuông chiều, dung túng hay "bỏ qua mọi lỗi lầm" bất kể đúng sai, nhất là các hành vi cố tình vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

b) Đúng. Khoan dung với chính mình giúp chúng ta không dằn vặt quá khứ nặng nề, biết nhìn nhận sai lầm để đứng dậy và tự hoàn thiện bản thân tốt hơn.

c) Sai. Im lặng không phê bình khi người khác làm sai là biểu hiện của sự nhu nhược hoặc thờ ơ. Khoan dung là phải biết góp ý, phê bình thẳng thắn với thái độ chân thành để giúp họ tiến bộ.

d) Sai. Chúng ta chỉ tôn trọng những sở thích, thói quen lành mạnh, không gây tổn hại đến đạo đức, pháp luật hay quyền lợi của người khác. Những thói quen xấu, lệch chuẩn cần phải được bài trừ.

a) Đúng. Đây là định nghĩa hoàn toàn chính xác về bản chất của việc sống có lý tưởng.

b) Sai. Mỗi thời kỳ lịch sử đòi hỏi thanh niên có những lý tưởng mang tính thời đại khác nhau. Thời chiến lý tưởng là chiến đấu giải phóng dân tộc; thời bình lý tưởng là xây dựng, đổi mới và đưa đất nước hội nhập giàu mạnh.

c) Đúng. Sống có lý tưởng chân chính luôn mang lại niềm hạnh phúc, tự hào sâu sắc khi cá nhân thấy mình sống có ích, đóng góp được giá trị cho cộng đồng, quê hương.

d) Sai. Sống có lý tưởng cao đẹp đòi hỏi sự hài hòa, luôn đặt lợi ích của tập thể, quốc gia và xã hội lên trên hoặc song hành cùng lợi ích cá nhân, chứ không phải lối sống ích kỷ "vì bản thân mình trước".

a) Nhận xét hành vi của bạn V trong tình huống trên (1,0 điểm)

- Về mặt hạn chế (0,5 điểm): Hành vi của V là chưa đúng đắn, thể hiện sự thiếu trách nhiệm đối với công việc gia đình được giao và chưa biết vâng lời, tôn trọng công sức nhắc nhở của bố mẹ.

- Về mặt tích cực (0,5 điểm): V vẫn là một người con biết suy nghĩ và có lòng trắc ẩn. Chi tiết V "chợt nhận thấy bố mẹ rất ngượng với khách" chứng tỏ bạn đã bắt đầu có sự ăn hận, tự thức tỉnh và nhận ra lỗi sai của bản thân sau hậu quả bừa bộn do mình gây ra.

b) Nếu em là bố mẹ của V, em sẽ ứng xử như thế nào? (1,0 điểm)

Nếu là bố mẹ của V, em sẽ áp dụng cách ứng xử khéo léo và nhân văn như sau:

- Khi đang có khách (0,5 điểm): Kiềm chế sự nóng giận, không trách mắng hay phạt V trước mặt khách để giữ thể diện cho con.

- Sau khi khách về (0,5 điểm): Chọn thời điểm thích hợp để ngồi lại trò chuyện nhẹ nhàng nhưng nghiêm túc với V. Phân tích cho V hiểu việc dọn dẹp nhà cửa là trách nhiệm chung của các thành viên

c) Qua đó em hiểu thế nào là khoan dung? (1,0 điểm)

Thông qua tình huống và cách ứng xử trên, em hiểu lòng khoan dung là:

- Sự rộng lòng tha thứ (0,5 điểm): Biết thông cảm, bao dung và sẵn sàng bỏ qua lỗi lầm của người khác khi họ đã biết ăn hận, nhận ra khuyết điểm và có ý thức muốn sửa đổi, tiến bộ.

- Phương pháp giáo dục nhân văn (0,5 điểm): Khoan dung không phải là bao che, dung túng cho cái sai mà là cách ứng xử tôn trọng con người.