Theo Hiến pháp 2013, việc Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của Nhà nước trong lĩnh vực nào sau đây?
PHẦN II. TRẮC NGHIỆM LỰA CHỌN ĐÚNG – SAI (4,0 ĐIỂM)Thí sinh trả lời từ câu 13 đến câu 16. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Đọc đoạn thông tin sau:
Ông N là chủ một trang trại nuôi trồng thủy sản. Ông đã sử dụng một loại hóa chất cấm để tăng năng suất, khiến nguồn nước trong khu vực bị ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sức khỏe của các hộ dân xung quanh. Mặc dù ông N đã bị xử phạt hành chính, nhưng ông vẫn cho rằng ông có quyền tự do kinh doanh và làm giàu chính đáng.
aÝ a: Theo Hiến pháp năm 2013, công dân có quyền tự do kinh doanh trong tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo vệ môi trường.
bÝ b: Hiến pháp năm 2013 quy định mọi hành vi làm ô nhiễm môi trường bị nghiêm cấm, và tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm phải có trách nhiệm khắc phục, bồi thường thiệt hại.
cÝ c: Do ông N đã chịu hình thức xử phạt hành chính từ cơ quan chức năng, ông không còn phải chịu thêm bất kỳ trách nhiệm pháp lý hay nghĩa vụ tài chính nào đối với các hộ dân xung quanh.
dÝ d: Lập luận của ông N là đúng vì Hiến pháp năm 2013 ưu tiên phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cho phép các hộ kinh doanh tối đa hóa sản lượng bằng mọi phương pháp trước khi tính đến các yếu tố xã hội và môi trường.
Tại xã X, ông B là đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri địa phương trực tiếp bầu ra. Trong các buổi tiếp xúc cử tri, ông B luôn lắng nghe và ghi chép đầy đủ những kiến nghị của người dân về việc nâng cấp hệ thống kênh mương nội đồng. Sau đó, ông đã thay mặt nhân dân đưa ra thảo luận tại kỳ họp Hội đồng nhân dân để đề xuất Ủy ban nhân dân xã phê duyệt ngân sách thực hiện. Cùng thời điểm đó, các tổ chức đoàn thể tại địa phương và người dân thường xuyên theo dõi, kiểm tra quá trình thi công dự án của các đơn vị chức năng để đảm bảo công trình đúng tiến độ và chất lượng. Mọi cán bộ tại xã đều nỗ lực làm việc với tinh thần tận tâm phục vụ nhân dân, coi việc hoàn thành dự án là trách nhiệm quan trọng đối với cộng đồng.
aÝ a: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã X là các cơ quan thuộc bộ phận cấu trúc các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị Việt Nam.
bÝ b: Tinh thần làm việc tận tâm của cán bộ xã phản ánh đặc điểm hệ thống chính trị Việt Nam là hệ thống chính trị mang tính nhân dân sâu sắc, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân.
cÝ c: Việc cử tri bầu ông B để thay mặt mình đề xuất ngân sách là hình thức thực hiện dân chủ gián tiếp và việc người dân trực tiếp theo dõi, kiểm tra quá trình thi công là hình thức thực hiện dân chủ trực tiếp.
dÝ d: Quy trình tiếp thu ý kiến của ông B và việc đưa ra thảo luận công khai tại kỳ họp Hội đồng nhân dân xã X trước khi ban hành quyết định ngân sách là biểu hiện của việc thực hiện nguyên tắc Tập trung dân chủ trong hoạt động của bộ máy nhà nước.
Quốc hội đã ban hành một Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án công trình quốc gia quan trọng. Sau đó, Chính phủ đã soạn thảo và trình Quốc hội xem xét một dự án luật để quy định chi tiết về việc quản lý, sử dụng nguồn vốn cho dự án này.
aÝ a: Theo Hiến pháp năm 2013, Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp.
bÝ b: Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, thực hiện quyền hành pháp và là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Quốc hội.
cÝ c: Thông tin Quốc hội xem xét và ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án công trình quốc gia quan trọng trong tình huống trên là biểu hiện của việc thực hiện chức năng giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
dÝ d: Việc soạn thảo và trình dự án luật của Chính phủ thể hiện đúng thẩm quyền của cơ quan hành pháp trong việc tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật.
Tại thành phố Hồ Chí Minh, để ứng phó với diễn biến phức tạp của triều cường, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp để thảo luận biện pháp bảo vệ tài sản người dân. Hội đồng nhân dân đã thông qua Nghị quyết về ngân sách dự phòng cho các công trình chống ngập. Ủy ban nhân dân thành phố ngay lập tức họp bất thường, ban hành Quyết định triển khai dự án đê bao, giao các cơ quan chuyên môn về Tài chính - Kế hoạch và Giao thông vận tải tổ chức thực hiện nhanh chóng. Ủy ban nhân dân thành phố chịu sự giám sát trực tiếp của Hội đồng nhân dân và phải báo cáo kết quả thực hiện cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Chính phủ.
aÝ a: Hội đồng nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.
bÝ b: Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân.
cÝ c: Việc HĐND Thành phố Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết về ngân sách dự phòng trong thông tin trên là biểu hiện của việc thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo thẩm quyền.
dÝ d: Quy định về trách nhiệm báo cáo của UBND Thành phố Hồ Chí Minh trong thông tin trên là hoàn toàn chính xác vì Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt trực thuộc trung ương nên UBND thành phố ngang hàng với UBND cấp tỉnh và chỉ chịu sự quản lý trực tiếp của Chính phủ.
(1,5 điểm): Anh T bị cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố về hành vi trộm cắp tài sản. Trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan chức năng đã thực hiện việc kiểm sát các hoạt động điều tra của cảnh sát để đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội. Sau khi hoàn thành hồ sơ, vụ án được đưa ra xét xử công khai để quyết định hình phạt đối với anh T theo đúng quy định của pháp luật.
Câu hỏi:
1/ Từ tình huống trên, em hãy nêu rõ chức năng cơ bản của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân theo quy định của Hiến pháp năm 2013.
2/ Hãy xác định cơ quan nào trong tình huống trên đảm nhận chức năng "kiểm sát hoạt động tư pháp" và việc thực hiện chức năng này có ý nghĩa như thế nào đối với quyền lợi của công dân (như anh T)?
Tại xã Y, để chuẩn bị cho việc xây dựng nhà văn hóa mới nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã đã quyết định triệu tập kỳ họp để các đại biểu thảo luận, xem xét tính khả thi và chính thức biểu quyết thông qua chủ trương thực hiện dự án này. Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, Ủy ban nhân dân xã đã nhanh chóng lập kế hoạch chi tiết, tiến hành đấu thầu lựa chọn đơn vị thi công và trực tiếp quản lý, giám sát tiến độ xây dựng công trình theo đúng quy định.
Câu hỏi:
1/ Dựa vào tình huống trên, em hãy phân biệt chức năng của Hội đồng nhân dân xã Y và Ủy ban nhân dân xã Y trong việc thực hiện dự án xây dựng nhà văn hóa.
2/ Theo em, mối quan hệ phối hợp giữa hai cơ quan này tại địa phương được thể hiện như thế nào thông qua quá trình triển khai dự án trên?