Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 12 năm 2025-2026 THPT Bình Chiểu (TP HCM) có đáp án

– Đề tài: Người nông dân nghèo.

– Xác định ngôi kể của đoạn trích: Ngôi thứ ba.

– Phong cách hiện thực.

– Căn cứ xác định:

+ Về đề tài, cảm hứng: Phơi bày cuộc sống đau khổ (Cuộc sống cơ cực, nghèo khổ, túng quẫn, cơm không đủ ăn, đi vay tiền chữa bệnh) của người nông dân trước cách mạng tháng 8 với cảm hứng phê phán hiện thực xã hội và thương cảm sâu sắc đối với người nông dân khốn khổ.

+ Về nguyên tắc tổ chức hệ thống hình ảnh, từ ngữ, nhân vật: Xây dựng nhân vật điển hình – vợ chồng anh đĩ Chuột điển hình cho người nông dân nghèo trước cách mạng. Trong tác phẩm đã xây dựng các hình ảnh, chi tiết chân thực từ hiện thực đời sống: ăn cám, đi vay tiền chữa bệnh.

– Chỉ ra câu văn miêu tả tâm trạng nhân vật anh đĩ Chuột:

+ “Anh thấy lòng chua xót, nước mắt giàn ra hai má lõm”.
+ Rồi anh quả quyết, anh đứng thẳng người lên, chui đầu vào tròng, cái thừng cứng cáp cọ vào cổ làm anh rùng mình, khóc nấc lên một tiếng.

– Nhận xét:

+ Anh là người có tình thương yêu vợ con sâu nặng. Anh luôn cảm thấy dày vò, đau khổ khi thấy vợ con phải chịu đói khổ và vất vả vì mình.

+ Anh coi mình là một gánh nặng, một “ cái nợ” mà vợ con phải gánh chịu.

Vai trò của chi tiết trong việc thể hiện nội dung văn bản:

– Tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn, thúc đẩy cốt truyện.

– Góp phần tô đậm nỗi thống khổ của người nông dân và sự áp bức, bóc lột, vô nhân tính của giai cấp thống trị trước cách mạng.

– Tấm lòng thương xót với người nông dân và tố cáo xã hội thực dân phong kiến bất công.

– Biện pháp tu từ so sánh: Cái bộ xương bọc da giãy giụa như một con gà bị bẫy.

– Tác dụng:

+ Giúp việc diễn đạt trở nên sống động, gợi hình, gợi cảm.
+ Nhấn mạnh trạng thái ốm yếu, nghèo khổ của anh đĩ Chuột.

+ Qua đó thể hiện sự đồng cảm của tác giả với đời sống khốn cùng của người nông dân nghèo trước Cách mạng tháng Tám.

Giá trị nhận thức:

– Tình cảnh đói khổ của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng 8/1945: Cuộc sống cơ cực, nghèo khổ, túng quẫn, cơm không đủ ăn.

– Sự tàn khốc của chế độ thực dân phong kiến: Tuy không xuất hiện trực tiếp, nhưng hệ quả của sự áp bức hiện lên qua những bữa ăn bằng “cám” và cái chết của anh đĩ Chuột.