Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 13

Hướng dẫn giải: Phospholipid và steroid thuộc loại lipid phức tạp. Mỡ động vật, dầu thực vật và lớp sáp thuộc lipid đơn giản.

Đáp án: D.

Chọn A

Hướng dẫn giải: Oxi được giải phóng trong quang hợp là sản phẩm của quá trình quang phân ly nước.

***Hướng dẫn giải:* **“Lipid trong thức ăn cung cấp nguyên liệu cho việc xây dựng màng tế bào”. Đây là ví dụ về vai trò cung cấp nguyên vật liệu để xây dựng cơ thể của quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.

Đáp án: A.

Hướng dẫn chi tiết: Công nghệ DNA tái tổ hợp là quy trình kĩ thuật dựa trên nguyên lí tái tổ hợp DNA và biểu hiện gene, tạo ra sản phẩm là DNA tái tổ hợp và protein tái tổ hợp với số lượng lớn phục vụ cho đời sống con người.

Chọn B

Chọn C

Hướng dẫn chi tiết:

Có a phân tử ADN chỉ có N15 nhân đôi k lần trong môi trường chỉ có N14:

- Số phân tử ADN con: a × 2$^{k}$

- Số phân tử ADN chỉ có N14: a × (2$^{k}$− 2)

- Số phân tử ADN có cả N14 và N15: 2a

Sau đó chuyển về môi trường chỉ có N15 nhân đôi n lần:

- Số phân tử ADN chứa N14: a × (2$^{k+1}$ − 2)

- Số phân tử ADN chỉ có N15: a × [2$^{k+n}$ − (2$^{k+1}$− 2)]

Cách giải:

X – ADN chứa cả 2 mạch 15N.

Y – ADN chứa cả mạch 14N và 15N.

Z – ADN chứa cả 2 mạch 14N.

I đúng, Vì khi chuyển vi khuẩn sang môi trường chứa đồng vị phóng xạ khác → tạo ra cả ADN chứa cả mạch 14N và 15N.

II đúng, nếu 1 vi khuẩn chứa 15N nuôi trong môi trường chỉ chứa 14N thì có 2 mạch 15N có sẵn của phân tử ADN ban đầu.

III đúng, ở thế hệ thứ 4

+ Số phân tử ADN là 2$^{4}$= 16

+ Số phân tử ADN chứa cả mạch 14N và 15N là 2 do có 2 mạch 15N của phân tử ADN ban đầu.

→ Tỉ lệ ADN ở vị trí Y là 1 - 2/16 = 14/16 = 7/8.

IV sai, ở thế hệ thứ 5

+ Số phân tử ADN là 2$^{5}$= 32

+ Số phân tử ở vị trí Y (ADN chứa cả mạch 14N và 15N) là 2 do có 2 mạch 15N của phân tử ADN ban đầu. → Tỉ lệ ADN ở vị trí Y là 2/32 = 1/16.

Có 3 phát biểu đúng.

Chọn C.

Chọn D

Hướng dẫn chi tiết :

A. Tế bào của con mang đột biến thể ba nhiễm, có 47 chiếc NST trong tế bào sinh dưỡng.

- Nếu tế bào sinh tinh của bố có rối loạn phân li ở cặp NST 23 (tức là cặp NST giới tính, có thể là XXY hoặc XYY), thì con sẽ có thể mang đột biến thể ba nhiễm, tức là 47 chiếc NST (ví dụ: 44 NST thường + 3 NST giới tính). Phát biểu này đúng.

B. Con sinh ra có thể mắc hội chứng Jacobs hoặc hội chứng Klinefelter.

- Hội chứng Jacobs (XYY) xảy ra khi có sự hiện diện của 2 NST Y từ bố, và hội chứng Klinefelter (XXY) xảy ra khi có 1 NST X và 2 NST Y. Nếu tế bào sinh tinh của bố không phân li ở cặp NST 23, thì con có thể mang một trong hai hội chứng này. Phát biểu này đúng.

C. Trong tế bào sinh tinh của bố, cặp NST 23 đã không phân li trong giảm phân I hoặc giảm phân II.

- Nếu cặp NST 23 không phân li, điều này có thể xảy ra trong quá trình giảm phân I hoặc II. Phát biểu này đúng.

D. Sự tổ hợp của giao tử (1) và (4) hình thành hợp tử có 46 chiếc NST.

- Giao tử (1) có thể là X và giao tử (4) có thể là Y hoặc X từ bố. Nếu giao tử từ bố mang X, và giao tử từ mẹ cũng mang X, thì hợp tử sẽ có 46 chiếc NST (XX). Nhưng nếu giao tử từ bố là Y, hợp tử sẽ có 46 chiếc NST (XY). Tuy nhiên, nếu xét đến tình huống bất thường của cặp NST 23 (như XXY hay XYY), thì hợp tử có thể không đạt 46 chiếc NST. Do đó, phát biểu này sai.

Chọn D

Di truyền y học tư vấn có nhiệm vụ chẩn đoán, cung cấp thông tin về khả năng mắc các loại bệnh di truyền ở đời con của các gia đình đã có bệnh này, từ đó cho lời khuyên trong việc kết hôn, sinh đẻ, đề phòng và hạn chế hậu quả xấu ở đời sau.

Chọn D

Hướng dẫn chi tiết:

I. Đúng

II. Đúng. Trong các bằng chứng tiến hoá, bằng chứng giải phẫu học so sánh, sinh học so sánh, bằng chứng tế bào học, địa lí sinh vật học, bằng chứng phân tử đều là những bằng chứng gián tiếp chỉ có hoá thạch là bằng chứng trực tiếp về lịch sử phát triển của sinh giới.

III Đúng. Người ta xác định tuổi của hoá thạch căn cứ vào thời gian bán rã của một số chất đồng vị phóng xạ nào đó có trong hóa thạch.

IV. Sai. Phân tích tuổi của bộ xương chỉ có thể suy ra lịch sử phát sinh, phát triển và diệt vong của sinh vật.

Chọn C

Hướng dẫn chi tiết: Trong giai đoạn tiến hoá hoá học chỉ mới có sự hình thành các phân tử và đại phân tử hữu cơ từ các chất vô cơ của môi trường.

Chọn A

Hướng dẫn chi tiết: Theo quan niệm của thuyết tiến hóa hiện đại, chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình của cơ thể, gián tiếp làm biến đổi tần số kiểu gen và tần số alen của quần thể theo một hướng xác định.

Chọn B

Hướng dẫn chi tiết: Thể song nhị bội có bộ NST gồm 2 bộ NST đơn bội của 2 loài khác nhau => NST có sự tồn tại thành từng cặp tương đồng =>có khả năng giảm phân hình thành giao tử và thụ tinh tạo ra thế hệ sau. Tuy nhiên khi lai thể song nhị bội với bố mẹ ban đầu thì cho con lai bất thụ.

Chọn D

Hướng dẫn chi tiết: Chuỗi thức ăn gồm 4 bậc dinh dưỡng từ đầu chuỗi cho tới cuối chuỗi. Mỗi mắt xích tương ứng với một bậc dinh dưỡng→Tôm thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2.

Chọn A

Hướng dẫn giải

a) Đúng.

b) Sai. Cơ chế thần kinh được thực hiện theo nguyên tắc phản xạ, cơ chế thể dịch được thực hiện nhờ các hormone của tuyến nội tiết.

c) Đúng.

d) Sai. Khi vận động mạnh, cơ thể cần nhiều năng lượng nên nhu cầu O$_{2}$ cho các tế bào tăng lên và nồng độ CO$_{2}$ trong máu tăng, tim mạch hoạt động mạnh, nhanh, làm huyết áp tăng; tuy nhiên mạch máu tại cơ xương giãn ra để tăng cường vận chuyển máu, trong khi một số vùng khác bị giảm tưới máu (không phải là mạch máu toàn cơ thể sẽ giãn ra như ý hỏi)

Hướng dẫn giải:

a) Đúng. Sau khi chuyển amino acid vào chuỗi polypeptide, tRNA rời khỏi ribosome, được tái chế và gắn một amino acid mới để tiếp tục tham gia dịch mã.

b) Sai. Chuỗi polypeptide thường cần phải gấp nếp và có thể trải qua các bước xử lý hậu dịch mã để có cấu trúc và chức năng hoàn chỉnh.

c) Đúng. Ribosome chỉ đảm nhận vai trò tổng hợp chuỗi polypeptide bằng cách liên kết các amino acid theo trình tự được mã hóa bởi mRNA. Sau khi chuỗi polypeptide được tổng hợp, các chaperone (protein hỗ trợ gấp cuộn) sẽ giúp chuỗi polypeptide gấp thành cấu trúc không gian ba chiều để trở thành một protein chức năng. Ribosome không tham gia trực tiếp vào bước gấp cuộn này.

d) Đúng. Một số loại thuốc điều trị ung thư hoạt động bằng cách ức chế dịch mã, ngăn các tế bào ung thư sản xuất các protein cần thiết, từ đó làm chậm sự phát triển của chúng.

Hướng dẫn giải:

a)Biết (NT1) 🡪 Sai. Gene quy định màu mắt di truyền chéo từ “mẹ” 🡪 “con trai”🡪 “cháu trai”....

b)Hiểu (TH2)🡪 Sai. Ruồi mắt trắng sẽ có kiểu gen X$^{a}$Y (ruồi đực) và X$^{a}$X$^{a}$ (ruồi cái)

c)Hiểu (TH4) 🡪 Đúng. Vì ruồi cái mắt đỏ có thể có kiểu gene là X$^{A}$X$^{A}$ hoặc X$^{A}$X$^{a}$. Ruồi đực mắt trắng có kiểu gene là X$^{a}$Y..

Ta có 2 phép lai

TH1: P: X$^{A}$X$^{A}$ x X$^{a}$Y 🡪 F1: 1/2X$^{A}$X$^{a}$ , ½ X$^{A}$Y 🡪 100% đỏ (loại)

TH2: P: X$^{A}$X$^{a}$ x X$^{a}$Y 🡪 F1: 1/4X$^{A}$X$^{a}$ , 1/4 X$^{a}$X$^{a}$ , 1/4X$^{A}$Y, 1/4X$^{a}$Y 🡪 50% đỏ; 50% trắng (chọn)

d) Vận dụng (TH4) 🡪 Sai.

P: X$^{A}$X$^{a}$ x X$^{a}$Y

F$_{1}$: 1/4X$^{A}$X$^{a}$ , 1/4 X$^{a}$X$^{a}$ , 1/4X$^{A}$Y, 1/4X$^{a}$Y

F$_{1}$xF$_{1}$: (1/4X$^{A}$X$^{a}$ , 1/4 X$^{a}$X$^{a}$) x (1/4X$^{A}$Y, 1/4X$^{a}$Y)

Tần số allele X$^{a}$ ở giới cái F$_{1}$ là 3/4

Tần số allele X$^{a}$ ở giới đực F$_{1}$là 1/4

Tỷ lệ ruồi cái mắt trắng X$^{a}$X$^{a}$ ở F$_{2}$ là 3/4x1/4 = 3/16= 18,75%

Tỷ lệ ruồi cái mắt đỏ trong quần thể ở F$_{2}$ là 50% - 18,75% = 31,25% (vì tỉ lệ đực : cái là 1:1)

Hướng dẫn giải

a) Đúng. Vì loài 1 có nhiệt độ thích hợp nhất để hoạt tính của enzyme cao nhất là 4 đến 5$^{0}$ C còn loài 2 là 15 đến 17$^{0}$C.
b) Sai. Vì loài 2 có khả năng sống sót cao hơn do ở 12$^{0}$C hoạt tính của enzyme của loài 2 cao hơn.
c) Sai. Vì trùng lặp ổ sinh thái ít nên có xu hướng sống tách biệt cao hơn sống chung.
d) Đúng. Vì khi nhiệt độ tăng lên loài 2 sẽ di chuyển lên vùng núi cao hơn nới có nhiệt độ thấp hơn.

Đáp án: 4

Hướng dẫn giải:

Trong giảm phân, vừa xảy ra trao đổi chéo ở cặp $\frac{AB}{ab}$ dẫn đến đổi chỗ giữa allele A và a, vừa xảy ra cặp NST kép Dd không phân li trong giảm phân I. Kết quả là tạo ra 4 loại giao tử: ABDd, aBDd, Ab, ab

Đáp án: 0,09.

Hướng dẫn giải:

Ptc, F$_{1}$ đồng nhất KH → hoa đỏ, quả tròn trội hoàn toàn so với hoa vàng, quả bầu dục

Quy ước: A: đỏ. a: vàng; B: Tròn. b: bầu dục

F$_{2}$: cây hoa đỏ, quả bầu dục (A-bb) = 0,16 = 0,25 - aabb

→ kiểu hình $\frac{ab}{ab}$ = 0,09 → tỉ lệ giao tử: ab = AB = 0,3; Ab = aB = 0,2

Tỉ lệ cây hoa đỏ, quả tròn thuần chủng $\frac{AB}{AB}$ = 0,3 x 0,3 = 0,09

Đáp án: 4.

Gợi ý giải: Vận dụng công thức, ta có:

Quần thể 1: pB = 0,3 => qb = 0,7 = > 2pq Aa = 0,42

Quần thể 2: pB = 0,5= > qb = 0,5 = > 2pq = 0.5

Quần thể 3: pB = 0,6 => qb = 0,4 => 2pq = 0,48

Quần thể 4: pB = 0,2 => qb = 0,8 => 2pq = 0,32

Đáp án: 14

Hướng dẫn giải:

Lúa mì (Triticum monococcum): 2n = 14 ⇒ n = 7 (số NST đơn bội)

Lúa mì hoang dại (Triticum speltoides): 2n = 14 ⇒ n = 7 (số NST đơn bội)

Khi hai loài giao phối, chúng sẽ tạo ra đời con với kiểu gene AB.

Đời con Triticum turgidum sẽ có số NST bằng tổng số NST của cả hai loài bố mẹ.

2nTriticum turgidum=nAA+nBB=n7+n7=7+7=142*n*Triticum turgidum=*n*AA+*n*BB=*n*7+*n*7=7+7=14

Đời con Triticum turgidum cũng có số nhiễm sắc thể là 2n = 14.

Đáp án: 4

Hướng dẫn giải : Hình 4 vì loài D và F chỉ có nguồn thức ăn duy nhất là loài C.

Hình 4 vì:

Loài D chỉ có nguồn thức ăn duy nhất là loài C; loài F chỉ có nguồn thức ăn duy nhất là loài D.

Khi loại bỏ loài C à loài D không còn nguồn thức ăn à D bị loại bỏ.

Loài D bị loại bỏ à loài F không còn nguồn thức ăn à F bị loại bỏ.

Đáp án: 10

Hướng dẫn giải:

Nhìn vào biểu đồ, có thể thấy chu kỳ biến động của số lượng chuột này là khoảng 4 năm, với các đỉnh và đáy luân phiên. Sau khi phân tích các đỉnh vào khoảng năm 1992, 1996 và 2000, ta thấy rằng sau mỗi chu kỳ giảm, số lượng chuột lại tăng trở lại. Mặc dù dữ liệu chỉ có đến năm 2004, nhưng nếu tiếp tục xu hướng chu kỳ này, có thể dự đoán rằng vào năm 2022, số lượng chuột sẽ tăng lên đến một đỉnh tương tự như vào các năm trước trong chu kỳ.

Do đó, khả năng cao số lượng chuột vào năm 2022 sẽ ở mức đỉnh trong chu kỳ, có thể lên đến gần 10 con/ha.