Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 99)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Một đoạn của phân tử DNA mang thông tin mã hoá cho một chuỗi polypeptide hay một phân tử RNA được gọi là gene.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Kì trung gian gồm 3 pha đó là G₁, S và G₂. Tại pha S sẽ diễn ra quá trình nhân đôi DNA.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Tế bào mạch gỗ (xylem) của cây bao gồm các thành phần chính như:
- Quản bào: Là tế bào có thành tế bào gỗ hóa, không có vách ngăn và giúp vận chuyển nước và khoáng từ rễ lên các bộ phận khác của cây.
- Mạch ống: Là các cấu trúc hình ống được hình thành từ các tế bào mạch gỗ, có chức năng vận chuyển nước và các chất hoà tan.
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Đường phân.
- Nơi diễn ra: Tế bào chất.
- Diễn biến:
+ Quá trình đường phân bao gồm nhiều phản ứng trung gian và enzyme tham gia.
+ Năng lượng được tạo ra dần dần qua nhiều phản ứng.
+ Đầu tiên glucose được hoạt hóa sử dụng 2ATP.
+ Glucose (6C) → 2 acid piruvic (3C) + 4ATP + 2NADH (1NADH = 3ATP).
NADH: Nicotinamide adenine dinucleotid.
→ Kết thúc quá trình đường phân thu được 2ATP và 2 NADH.
2. Chu trình Krebs.
- Nơi diễn ra: Chất nền ti thể.
+ 2 acid piruvic được chuyển từ tế bào chất vào chất nền của ti thể.
+ 2 piruvic → 2 acetyl-coA (2C) + 2NADH +
.
+ Acetyl-coA bị phân giải hoàn toàn →
+ 2 ATP + 6NADH +
(
).
3. Chuỗi truyền êlectron hô hấp.
- Nơi diễn ra: Màng trong ti thể.
NADH và
bị ôxi hóa thông qua một chuỗi các phản ứng ôxi hóa khử tạo ra ATP và nước.
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
- Hoá thạch là di tích của các sinh vật đã từng sinh sống trong các thời gian đại địa chất được lưu tồn trong các lớp đất đá của vỏ trái đất.
→ Hoá thạch là bằng chứng trực tiếp của tiến hoá và phát triển của sinh vật → D sai.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
- Hoá thạch là di tích của các sinh vật đã từng sinh sống trong các thời gian đại địa chất được lưu tồn trong các lớp đất đá của vỏ trái đất.
→ căn cứ vào hoá thạch có trong các lớp đất đá có thể suy ra lịch sử phát sinh, phát triển và diệt vong của sinh vật (đo thời gian phân rã của các nguyên tố phóng xạ → xác định tuổi địa tầng→ xác định tuổi sinh vật đã chết).
- Hoá thạch là tài liệu nghiên cứu lịch sử vỏ trái đất:
VD: Sự có mặt của các hoá thạch quyết thực vật chứng tỏ khí hậu khi đó ẩm ướt, sự có mặt và phát triển của bò sát chứng tỏ khí hậu khô ráo.
- Căn cứ vào thời gian lắng đọng của các lớp trầm tích phủ lên nhau theo thứ tự từ nông đến sâu → xác định được tuổi tương đối của các lớp đất đá cũng nhưng tuổi tương đối của các hoá thạch chứa trong đó.
- Căn cứ thời gian bán rã của 1 chất đồng vị phóng xạ→ xác định được tuổi tuyệt đối của các hoá thạch → suy đoán được tuổi các lớp đất đá chứa chúng.
→ Suy đoán được thời điểm của hiện tượng trôi dạt lục địa chứ không xác định được chính xác thời điểm trôi dạt lục địa.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Chọn lọc tự nhiên tác động lên các cá thể trong quần thể dựa trên khả năng sống sót và sinh sản. Các allele có lợi, tức là các allele giúp cá thể thích nghi tốt hơn với môi trường, sẽ tăng tần số trong quần thể theo thời gian. Điều này có nghĩa là các cá thể mang allele có lợi sẽ có nhiều cơ hội sống sót và sinh sản, truyền gene của mình cho thế hệ sau.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Sự phát sinh và phát triển của sự sống trên Trái Đất trải qua 3 giai đoạn:
Tiến hóa hóa học là giai đoạn tiến hóa hình thành nên các hợp chất hữu cơ từ các chất vô cơ.
Tiến hóa tiền sinh học là giai đoạn hình thành nên các tế bào sơ và sau đó là hình thành nên tế bào sống đầu tiên.
Tiến hóa sinh học là giai đoạn tiến hóa từ những tế bào đầu tiên hình thành nên các loài sinh vật như ngày nay dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.
Hiện nay sự sống trên trái đất đang xảy ra quá trình tiến hoá sinh học.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Ta thấy bố mẹ bình thường sinh con bị bệnh nên hai bệnh này do gene lặn trên NST X gây ra.
Quy ước gene:
A- bình thường; a- bị mù màu;
B- bình thường; b- bị máu khó đông
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Người số 3 sinh con trai bị máu khó đông nên phải có
; nhận
của bố nên có kiểu gene
.
Xét các phát biểu.
Để họ sinh con bị 2 bệnh thì kiểu gene của người (6) phải là
với xác suất 0,4 (0,4 là tỷ lệ giao tử
được tạo ra từ cơ thể (3)
có tần số HVG là 20%).
Cặp vợ chồng : (6) -(7):
×
→
× 0,5Y.
Xác suất cần tính 0,1 × 0,5 × 0,4 = 0,02.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Con lai khác loài được đa bội hóa làm nhân đôi toàn bộ số lượng NST trong tế bào là thể song nhị bội.
Các loài thực vật có họ hàng thân thuộc đôi khi có thể giao phấn với nhau, con lai có sức sống nhưng bất thụ. Khắc phục tình trạng bất thụ người ta đa bội hóa bộ NST lên.
Ví dụ như hiện tượng lai cải bắp và cải củ, 2n =18.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hiện tượng thủy triều đỏ là do: Tảo giáp phát triển mạnh gây vào mùa sinh sản tiết ra chất độc gọi là “thuỷ triều đỏ” hay “nước nở hoa” làm chết nhiều động vật không xương sống và nhiều loài khác chết do ăn phải những động vật bị nhiễm độc này.
Đây là mối quan hệ ức chế - cảm nhiễm; một loài trong quá trình sống đã vô tình gây hại cho loài khác.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Một loài trong quá trình sống đa vô tình gây hại cho loài khác, đây là mối quan hệ ức chế cảm nhiễm:
VD: Tảo giáp phát triển mạnh gây vào mùa sinh sản tiết ra chất độc gọi là “thuỷ triều đỏ” hay “nước nở hoa” làm chết nhiều động vật không xương sống và nhiều loài khác chết do ăn phải những động vật bị nhiễm độc này.
VD: Tỏi tiết chất gây ức chế sự phát triển của một số vi sinh vật ở cùng môi trường sống.
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Tế bào thực vật khác tế bào động vật là tế bào thực vật có thành cellulose nên trước khi dung hợp thì cần loài bỏ thu được tế bào trần. Sau đó mới tiến hành dung hợp nhân tế bào.
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Tỉ lệ nhóm máu O trong quần thể là:
100% - 55% - 20% - 16% = 9% =
= 0,3 × 0,3 → Tần số allele
chiếm tỉ lệ là: 0,3.
Gọi a tần số allele
ta có: a² + 2 × a × 0,3 = 55% → a = 0,5.
→ Tỉ lệ kiểu gene của người nhóm máu A trong quần thể:
.
Xác suất cặp vợ chồng nhóm A sinh con nhóm máu khác họ là:
.
Xác suất cặp vợ chồng này sinh con gái nhóm máu giống họ là:
.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Thành tựu của công nghệ gene: Người ta có thể tạo giống cà chua vận chuyển đi xa hoặc bảo quản lâu không hỏng do làm bất hoạt gene làm chín quả.
Giống cà chua có gene sản sinh etilen làm bất hoạt → quá trình chín của quả chậm lại → thuận tiện cho việc vận chuyển đi xa và bảo quản.
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
B sai. Các NST khác nhau có độ dài khác nhau cho nên khi mất đi thì sẽ làm thay đổi hàm lượng DNA với mức độ khác nhau.
C sai. Vì tam bội chỉ được phát sinh trong giảm phân.
D sai. Thể lệch bội có thể được phát sinh trong nguyên phân, kết hợp với sinh sản vô tính. Ví dụ, ở nguyên phân của tế bào sinh dưỡng, có 1 cặp NST không phân li dẫn tới tạo ra tế bào 2n+1 và tế bào 2n-1. Về sau, tế bào 2n-1 nguyên phân nhiều lần tạo nên cành có bộ NST 2n-1. Cành này trở thành cây con thông qua sinh sản vô tính thì sẽ hình thành nên dạng 2n-1 (thể một).
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong tháp năng lượng, năng lượng chuyển từ sinh vật sản xuất (như cây cối) qua các bậc tiêu thụ (như động vật ăn cỏ, động vật ăn thịt) theo từng cấp độ. Tháp năng lượng không thể “lộn ngược” vì có một nguyên lý cơ bản là năng lượng giảm dần qua từng cấp độ tiêu thụ. Nếu sinh vật sản xuất không có đủ năng lượng để nuôi sinh vật tiêu thụ, điều này không phải là điều kiện tạo ra tháp lộn ngược mà sẽ gây ra sự sụp đổ của hệ sinh thái.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Tháp sinh thái là khi xếp chồng liên tiếp các bậc dinh dưỡng từ thấp đến cao. Sinh vật sản xuất → tiêu thụ b1 → tiêu thụ b2...
Trong các mối quan hệ thì vật chủ - kí sinh sẽ có tháp số lượng bị đảo ngược vì: vật chủ thường có số lượng ít, kích thước lớn...vật kí sinh thường có số lượng nhiều, kích thước nhỏ.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Đúng
a) Đúng. Vì: F₁ có kiểu hình trung gian → Tính trạng trội không hoàn toàn.
Quy ước: A hoa đỏ; a hoa trắng; B quả tròn; b quả dài.
có kiểu gene AaBb. Cây
giao phấn với cây N, thu được
có tỉ lệ 1:1:1:1.
Trong đó đỏ : hồng : trắng = 1:2:1→ Cây N là Aa;
Trong đó tròn : bầu dục: dài = 1:2:1 → Cây N là Bb.
Như vậy, cây N có dị hợp 2 cặp gene; cây
cũng dị hợp 2 cặp gene mà đời con có tỉ lệ 1:1:1:1.
→ Có hiện tượng liên kết gene hoàn toàn. Ở đời con có kiểu hình hoa hồng, quả dài (Aa, Bb).
→ Kiểu gene là.
Khi liên kết gene thì cây
có kiểu gene là
→ Cây N phải có kiểu gene là
.
b) Sai. Vì:
tự thụ phấn
thì tỉ lệ kiểu hình là 1
: 2
: 1
.
c) Đúng. Vì:
lai với cây N
thì tỉ lệ kiểu gene ở
là 1
: 1
: 1
: 1 ![]()
→ Khi
tự thụ phấn thì kiểu hình hoa đỏ, quả tròn chiếm tỉ lệ
= 12,5%.
d) Đúng. Vì: Nếu cây
tự thụ phấn thì tỉ lệ kiểu gene ở đời con là 1
: 2
: 1
→ Tỉ lệ kiểu hình là 1:2:1.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
a) Sai. Vì:
- Loài A phân bố ở mức độ ẩm thấp - trung bình (mức độ cao 3-6). Chủ yếu tập trung ở khu vực đỉnh núi (mức độ cao 5-6), là khu vực khô hạn nhất, với mật độ khoảng 35-38 cây/m².
- Loài B phân bố ở độ ẩm trung bình - cao (mức độ cao 1-4); Tập trung chủ yếu ở nơi có độ ẩm trung bình (mức độ cao 3), mật độ cao nhất ở khu vực 3 khoảng 70-75 cây/1000 m².
- Loài C phân bố ở độ ẩm cao (mức độ cao 1-3); tập trung chủ yếu ở khu vực chân núi, nơi độ ẩm cao, mật độ khoảng 55-70 cây/1000 m².
b) Sai. Vì:
- Cả ba quần thể có kiểu phân bố quần tụ (theo nhóm).
- Loài A tập trung chủ yếu ở độ cao 1-2, loài B tập trung chủ yếu ở độ cao 3, C tập trung chủ yếu ở độ cao 5-6.
c) Sai. Vì: Khu vực có độ ẩm trung bình (giữa sườn núi) mức độ cạnh tranh cao vì có sự phân bố của cả ba loài (đặc biệt là khu vực 3).
d) Đúng. Vì: Khu vực có độ ẩm thấp (đỉnh núi khô hạn) không có cạnh tranh khác loài chỉ có loài A sinh sống.
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng
a) Sai. Vì: Vì nhược năng tuyến yên → giảm tiết TSH → giảm kích thích tuyến giáp tiết tyrosine → giảm nồng độ tyrosine → giảm ức chế ngược lên vùng dưới đồi → vùng dưới đồi tăng tiết TRH (tương ứng mẫu E).
b) Đúng. Vì: Vì nhược năng tuyến giáp → giảm tiết tyrosine → giảm ức chế ngược lên tuyến yên, vùng dưới đồi → tăng tiết TSH và TRH (tương ứng mẫu B).
c) Sai. Vì: Vì giảm nhạy cảm của thụ thể với tyrosine ở tuyến yên → tyrosine không ức chế ngược được tuyến yên → tuyến yên tăng tiết TSH → TSH tăng → kích thích tuyến giáp tăng tiết tyrosine → tyrosine tăng → tăng ức chế ngược lên vùng dưới đồi → TRH giảm (tương ứng mẫu D).
d. Đúng. Vì: Vì tăng nhạy cảm của thụ thể với TSH ở tuyến giáp → tuyến giáp tăng tiết tyrosine → tyrosine tăng → tăng ức chế ngược lên tuyến yên, vùng dưới đồi → giảm tiết TSH và TRH (tương ứng mẫu C).
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Đúng
d) Sai
a) Đúng. Vì: I⁻ làm protein ức chế mất khả năng gắn vào vùng 0, I⁺ tạo protein bình thường. Khi tồn tại ở dạng lưỡng bội 1 phần I⁺/I⁻ → Vẫn tồn tại lượng protein ức chế bình thường và gắn được vào vùng 0 nên cần được cảm ứng. Do đó, I⁺ > I⁻.
b) Đúng. Vì: Iˢ làm protein ức chế được tạo thành vẫn gắn vào O nhưng mất khả năng gắn vào đường lactose, I⁺ tạo protein bình thường. Khi tồn tại ở dạng lưỡng bội 1 phần I⁺/Iˢ và có mặt lactose, protein từ I⁺ mất cấu hình trong khi protein từ Iˢ vẫn giữ nguyên cấu trúc → Iˢ có vai trò quyết định sự biểu hiện của Operon Lac. Do đó, Iˢ>I⁺ → Tương quan trội lặn Iˢ > I⁺ > I⁻.
c) Đúng. Vì: Chủng II: Lac Z cảm ứng được. Có Lactose thì biểu hiện, không lactose thì không biểu hiện.
d) Sai. Vì: Chủng III: Lac Z không biểu hiện – Luôn không biểu hiện dù môi trường có hay không có lactose.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sự kiện 2: Đây là điểm khởi đầu, tạo ra áp lực về nguồn tài nguyên do số lượng cá thể tăng lên.
Sự kiện 1: Sự khác biệt giữa các cá thể (biến dị) là nguyên liệu cho quá trình chọn lọc.
Sự kiện 3: Biến dị dẫn đến sự khác nhau về mức độ thích nghi, làm thay đổi khả năng sinh tồn và sinh sản.
Sự kiện 4: Đây là kết quả của quá trình chọn lọc tự nhiên, tạo ra quần thể có đặc điểm thích nghi với môi trường.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi 2n là bộ NST của loài:
Vì tế bào sinh noãn của một cây nguyên phân 4 lần liên tiếp đã sinh ra các tế bào con có tổng cộng 224 NST nên ta có: 2n × 2⁴ = 224 → 2n = 14 → n = 7.
Số loại loại giao tử lệch bội dạng n + 1 là: ![]()
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
* Quy ước: A-B-: hoa đỏ A-bb + aaB- + aabb: hoa trắng
Quần thể có tần số A = 0,4 → Tần số allele a = 1 - 0,4 = 0,6.
Quần thể có tần số B = 0,5 →Tần số allele b = 1 - 0,5 = 0,5.
Quần thể cân bằng có cấu trúc:
hay
→ ![]()
Vì tỉ lệ kiểu hình hoa đỏ là
.
Tỉ lệ kiểu hoa trắng là
.
Cây hoa trắng thuần chủng là:
.
Lấy ngẫu nhiên một cây hoa trắng, xác suất thu được cây thuần chủng là
.
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
P: A₁A₄A₅A₅ × A₁A₂A₃A₅
Gₚ: 1/6A₁A₄ : 2/6A₁A₅ : 2/6A₄A₅ : 1/6A₅A₅ 1/6A₁A₂ : 1/6 A₁A₃ : 1/6A₁A₅ : 1/6A₂A₃ : 1/6A₂A₅ : 1/6A₃A₅
Kiểu hình hoa vàng là : 2/6 A₄A₅ × 1/6A₃A₅ + 1/6A₅A₅ × 1/6 A₃A₅ = 1/12 = 0,08
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x là kích thước quần thể loài A ban đầu.
Số cá thể có đánh dấu còn sống sau một năm: 150 - 10% × 100 = 140 cá thể.
Ta có:
→ x = 800 cá thể.
Kích thước quần thể sau 3 năm kể từ lần đầu đánh bắt là: 800 × (1,05)³ = 926 cá thể.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Các phát biểu đúng là: (1), (2), (3).
Ý (4) sai, cạnh tranh chỉ xảy ra khi môi trường không cung cấp đủ nguồn sống cho tất cả các cá thể.