Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 97)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Cấu trúc 1 operon gồm các phần:
+ Z, Y, A: Các gene cấu trúc quy định tổng hợp các enzim tham gia vào các phản ứng phân giải đường lactozo có trong môi trường để cung cấp năng lượng cho tế bào.
+ O: vùng vận hành là trình tự nucleotit đặc biệt, tại đó protein ức chế có thể liên kết làm ngăn cản sự phiên mã.
+ P: vùng khởi động, nơi mà RNA polymerase bám vào và khởi đầu phiên mã.
→ Trong cơ chế điều hoà hoạt động của gene ở vi khuẩn E. Coli, vùng vận hành là nơi protein ức chế có thể liên kết làm ngăn cản sự phiên mã.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Một tế bào sinh dưỡng bình thường ở kỳ sau II có 22 NST. Ở kì sau NST ở trạng thái n kép phân ki về 2 cực của tế bào tạo thành 2n đơn. - Bộ NST của loài là 2n = 22.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Khi nói về ảnh hưởng của quang phổ ánh sáng tới quang hợp ta có :
- Quang hợp diễn ra mạnh ở vùng tia đỏ và tia xanh tím
- Tia lục thực vật không hấp thụ nên không có ý nghĩa đối với quang hợp
- Tia xanh tím tổng hợp các amino acid, protein.
- Tia đỏ tổng hợp carbohydrate
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Thực vật sống ở sa mạc thường gặp phải điều kiện hạn hán nghiêm trọng, vì vậy để hạn chế mất nước, chúng đóng khí khổng trong ban ngày. Điều này hạn chế việc
đi vào lá, làm giảm khả năng thực hiện quang hợp. Đồng thời,
không thể thoát ra khỏi lá, gây nên hiện tượng thở ngược (không hoàn toàn thải
ra ngoài).
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Nhìn vào cấu trúc di truyền ta thấy tỉ lệ cá thể có kiểu hình trội tăng lên còn tỉ lệ cá thể có kiểu hình lặn giảm xuống.
A. Sai. Thành phần kiểu gene của quần thể sâu có bị tác động của chọn lọc tự nhiên.
B. Sai. Ban đầu tần số allele R là 0,5. Sau khi xử lí thuốc tăng lên 0,7. Như vậy sau thời gian xử lí thuốc, tần số allele kháng thuốc R tăng lên 20%.
C. Đúng. Sau thời gian xử lí thuốc, tần số allele kháng thuốc R tăng lên 20% thì tấn số allele a giảm xuống 20%.
D. Sai. Làm giảm tần số kiểu gene mang allele r.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
CLTN là tác động trực tiếp lên kiểu hình của ác cá thể thông qua đó tác động lên kiểu gene làm biến đổi thành phần kiểu gene và tần số allele của quần thể.
CLTn đóng vai trò sang lọc, làm tăng số lượng cá thể có kiểu hình thích nghi tồn tại sẵn trong quần thể cũng như tăng cường mức độ thích nghi bằng cách tích lũy các allele tham gia quy định các đặc điểm thích nghi tác động lên quần thể làm cho quần thể có vốn gene kém thích nghi.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Biến dị tổ hợp cung cấp nguồn nguyên liệu thứ cấp, đột biến cung cấp nguồn nguyên liệu sơ cấp cho tiến hóa.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Xương cùng, ruột thừa, răng khôn ở người được xem là bằng chứng về cơ quan thoái hóa. Cơ quan thoái hóa là cơ quan phát triển không đầy đủ ở cơ thể trưởng thành, mất dần chức năng ban đầu, tiêu giẩm dần, chỉ để lại 1 vài vết tích.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Ta thấy bệnh xuất hiện ở cả nam và nữ, người con gái II.5 bị bệnh nhưng bố không bị bệnh => Bệnh do gene nằm trên NST thường quy định.
Bố mẹ không bị bệnh sinh ra con bị bệnh nên bệnh do gene lặn nằm trên NST thường quy định.
Quy ước kiểu gene: A - bình thường, a – bị bệnh.
Cặp vợ chồng I.1 và I.2 đều không bị bệnh nhưng sinh ra con bị bệnh nên cặp vợ chồng này có kiểu gene dị hợp tử là Aa. Người con II.7 và II.8 được sinh ra từ cặp vợ chồng này và không bị bệnh nên có thể có kiểu gene AA hoặc Aa.
Cặp vợ chồng I.3 và I.4 đều không bị bệnh nhưng sinh ra con bị bệnh nên cặp vợ chồng này có kiểu gene dị hợp tử là Aa. Người con 9, 10, 11 được sinh ra từ cặp vợ chồng này và không bị bệnh nên có thể có kiểu gene AA hoặc Aa.
Tuy nhiên cặp vợ chồng I.8 và I.9 đều không bị bệnh nhưng sinh ra con bị bệnh nên cặp vợ chồng này có kiểu gene dị hợp tử là Aa.
Những người bị bệnh chắc chắn có kiểu gene là aa.
Cặp vợ chồng 1.8 và 1.9 đều không bị bệnh nhưng sinh ra con bị bệnh nên cặp vợ chồng này có kiểu gene dị hợp tử là Aa. Người con II.15 được sinh ra từ cặp vợ chồng này và không bị bệnh nên có thể có kiểu gene:
AA:
Aa.
Người chồng III.16 bị bệnh nên có kiểu gene aa.
Nếu người vợ 15 có kiểu gene Aa lấy người chồng 16 có kiểu gene aa thì có thể sinh con gái bị bệnh =![]()
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Đột biến lệch bội là dạng đột biến làm thay đổi số lượng NST ở một hay một số cặp NST (Hay nói cách khác một hay một số cặp NST bị thừa hay thiếu 1 hoặc một vài chiếc).
Bình thường trong tế bào NST tồn tại thành từng cặp nhưng nếu 1 cặp nào bị mất 1 chiếc còn lại một chiếc còn gọi là thể một nhiễm, 1 cặp nào đó có thêm 1 chiếc gọi là thể ba nhiễm.
Cơ chế phát sinh đột biến lệch bội: Do sự rối loạn phân bào làm cho 1 hoặc 1 số cặp NST không phân li → Đáp án A
- Sự không phân li của 1 hoặc 1 số cặp NST trong giảm phân: tạo ra giao tử thừa hay thiếu 1 vài NST, giao tử này kết hợp với giao tử bình thường (n) sẽ tạo ra các thể lệch bội.
Ví dụ: 1 cặp NST không phân li trong giảm phân sẽ tạo ra 2 loại giao tử gồm: 1 giao tử thừa 1 NST (n + 1) và 1 giao tử thiếu 1 NST (n - 1). Sự kết hợp của giao tử này với giao tử bình thường (n) tạo hợp tử (2n + 1) hoặc (2n - 1). Sự không phân li có thể xảy ra ở cặp NST thường hoặc cặp NST giới tính.
- Đột biến lệch bội xảy ra trong nguyên phân ở các tế bào sinh dưỡng (2n) ở giai đoạn sớm của phôi làm cho 1 phần cơ thể mang đột biến lệch bội và hình thành thể khảm.
B sai vì trao đổi chéo không cân trong cặp nhiễm sắc kép tương đồng dẫn đến đột biến mất đoạn và lặp đoạn là dạng đột biến cấu trúc NST.
C sai vì quá trình phân bào, tất cả các cặp nhiễm sắc thể không phân li tạo dạng đột biến đa bội.
D sai vì một đoạn nhiễm sắc thể nào đó bị đứt và được nối vào một nhiễm sắc thể khác trong tế bào là cơ chế của đột biến chuyển đoạn giữa 2 NST không tương đồng là dạng đột biến cấu trúc NST.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Các loài sống trong rừng Cúc Phương chính là một quần xã sinh vật: gồm có các quần thể thực vật cây gỗ, thực vật cây bụi; cỏ; các loài động vật ăn thực vật; các loài động vật ăn thịt; các loài vi sinh vật... Chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau, và quan hệ với môi trường sống' chúng cùng tồn tại với nhau theo thời gian...
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không gian và thời gian nhất định. Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất và do vậy quần xã có cấu trúc tương đối ổn định.
Độ da dạng của quần xã là: số lượng loài, số lượng cá thể của mỗi loài biểu thị mức độ đa dạng của quần xã (quần xã gồm nhiều quần thể của các loài khác nhau)
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Để nối gene vào thể truyền ta dùng enzyme DNA ligase
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Bệnh phêninkêtô niệu là bệnh do gene lặn trên NST thường. Anh trai người vợ bị bệnh này trong khi bố mẹ của họ không bị bệnh => Bố mẹ của người vợ đều có kiểu gene dị hợp về gene này. Quy ước kiểu gene của bố mẹ người vợ là Aa => Người vợ không bị bệnh thì có thể có KG là
và
.
Với trường hợp người vợ có kiểu gene AA thì con sinh ra không bao giờ bị bệnh
=> Để sinh con bị bệnh thì người vợ phải có kiểu gene Aa, xác suất xảy ra trường hợp người vợ có kiểu gene Aa là
.
Người chồng không bị bệnh nhưng có mẹ bị bệnh phêninkêtô niệu => Người chồng có KG là Aa
Bệnh máu khó đông do gene lặn nằm trên NST giới tính X. Người chồng bình thường => Người chồng có kiểu gene là XMY
Ông ngoại của người vợ bị bệnh máu khó đông thì mẹ của người vợ sẽ được nhận một giao tử Xm ông ngoại, mẹ của người vợ bình thường => có kiểu gene là ![]()
Bố của người vợ bình thường
=> Người vợ có thể có kiểu gene là
và ![]()
Với trường hợp người vợ có kiểu gene
thì con sinh ra không bao giờ bị bệnh => Để sinh con bị bệnh thì người vợ phải có kiểu gene ![]()
Ta có người chồng có kiểu gene Aa![]()
Để sinh ra 2 con bị cả 2 bệnh thì người vợ có kiểu gene là Aa
, xác suất người vợ có kiểu gene này là
.
Xác suất để cặp vợ chồng này sinh 2 con bị cả 2 bệnh là: ![]()
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Di truyền Y học là ngành khoa học dựa vào sự pahst triển của di truyền y học, tế bào học, sinh học phân tử giúp chẩn đoán, phòng ngừa và hạn chế bệnh tật di truyền và điều trị trong một số trường hợp bệnh lí
C. Sai. Bệnh di truyền liên quan tới vật chất di truyền đa số không thể chữa trị được, chỉ một số bệnh lí có thể chữa trị được.
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Dạng đột biến như chuyển đoạn trên 1 NST hoặc đảo đoạn thì không làm thay đổi số lượng gene trên NST.
Đột biến lặp đoạn làm tăng gene → chiều dài NST dài hơn.
Đột biến làm cho nhiễm sắc thể ngắn hơn bình thường có thể là dạng đột beiens mất đoạn NST hoặc chuyển đoạn không tương hỗ giữa các NST.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Mục tiêu của phát triển bền vững không chỉ là phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến các yếu tố xã hội và môi trường, nhằm đảm bảo rằng mọi người đều có thể đáp ứng các nhu cầu thiết yếu như lương thực, nước sạch, y tế, giáo dục, và sống trong môi trường an toàn, lành mạnh.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án
Hướng dẫn:
- Cân bằng sinh thái là trạng thái ổn định tự nhiên của hệ sinh thái, hướng tới sự thích nghi cao nhất với điều kiện sống.
- Cân bằng sinh thái không phải là một trạng thái tĩnh của hệ. Khi có một tác nhân nào đó của môi trường bên ngoài, tác động tới bất kỳ một thành phần nào đó của hệ, nó sẽ biến đổi. Sự biến đổi của một thành phần trong hệ sẽ kéo theo sự biến đổi của các thành phần kế tiếp, dẫn đến sự biến đổi cả hệ. Sau một thời gian, hệ sẽ thiết lập được một cân bằng mới, khác với tình trạng cân bằng trước khi bị tác động. Bằng cách đó hệ biến đổi mà vẫn cân bằng.
→ Thường thì sinh vật sản xuất đóng vai trò quan trọng nhất trong cân bằng hệ sinh thái → Có vai trò quan trọng nhất đối với cân bằng hệ sinh thái.
Ví dụ: Trồng rừng ở đất trống, đồi trọc → Tăng sinh vật sản xuất → thực vật lấy dinh dưỡng từ đất tổng hợp thành chất hữu cơ. Chất hữu cơ này đủ để một phần nuôi dưỡng phát triển cây, một phần nuôi động vật ăn thực vật, một phần rơi rụng, trả lại màu cho đất. Động vật ăn thực vật phát triển vừa đủ để tiêu thụ hết phần thức ăn thiên nhiên dành cho nó.
Phân, xác động vật và lá rụng, cành rơi trên mặt đất được vi sinh vật phân huỷ hết để trả lại cho đất chất dinh dưỡng nuôi cây. Do vậy đất rừng màu mỡ, giàu chất hữu cơ, nhiều vi sinh vật và côn trùng, cây rừng đa dạng và tươi tốt, động vật phong phú → Cân bằng sinh thái.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Sai
Xét cặp NST mang gene Aa: giảm phân ở 2 bên bình thường, số loại hợp tử tối đa là 3 (AA, Aa; aa)
Xét cặp NST mang gene Bb:
- Giới đực cho các loại giao tử: B, b, Bb, O
- Giới cái cho giao tử b
- Số hợp tử là: 4 (Bb, bb, Bbb, b)
Xét cặp NST mang gene Dd
- Giới đực cho giao tử D,d
- Giới cái cho giao tử: Dd, d, D, O
Số loại hợp tử là:DDd; Ddd; Dd, DD, dd, D, d (7)
Xét các phát biểu
a) Đúng.
b) Sai. Vì: số loại hợp tử tối đa là ![]()
c) Đúng. Vì: tỷ lệ hợp tử lệch bội là: ![]()
d) Sai. Vì: tỷ lệ hợp tử lưỡng bội là ![]()
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Đúng
d) Đúng
a) Đúng. Vì: Trước và sau khi bị săn bắt đều không thấy xuất hiện nhóm tuổi sau sinh sản.
b) Đúng. Vì: Trước khi bị săn bắt, quần thể có 51% cá thể ở lứa tuổi trước sinh sản; 49% cá thể ở lứa tuổi sinh sản.
c) Đúng. Vì: Sau hai năm bị săn bắt, số cá thể ở lứa tuổi sinh sản giảm mạnh → chủ yếu khai thác nhóm tuổi trưởng thành → Tỉ lệ nhóm tuổi thay đổi, quần thể có 75% cá thể ở lứa tuổi trước sinh sản; 25% cá thể ở lứa tuổi sinh sản. Kích thước của quần thể ít biến động (trước khai thác: 3062; sau hai năm khai thác: 3021) → việc khai thác nằm trong khả năng tự phục hồi của quần thể.
d) Đúng. Vì: Khi tập trung khai thác các cá thể trưởng thành khiến cho số lượng cá thể ở nhóm tuổi trưởng thành của quần thể giảm mạnh. Tuy nhiên việc khai thác đều đặn theo thời gian một số lượng nhất định cá thể của quần thể, số cá thể còn lại sẽ tăng khả năng sinh sản, bù lại số đã bị săn bắt → Cơ chế tự điều chỉnh của quần thể.
Khi dừng khai thác, mật độ của quần thể tăng → quần thể tự điều chỉnh, giảm khả năng sinh sản của các cá thể → số lượng cá thể giảm → quần thể quay lại tỉ lệ nhóm tuổi ban đầu.
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Đúng
c) Đúng
d) Sai
a) Sai. Vì: Động mạch và tính mạch có đầy đủ các lớp nhưng phần sợi đàn hồi và cơ trơn sẽ nhiều hơn tĩnh mạch => 1 - A; 2 - C
b) Đúng. Vì: Mao mạch chỉ gồm một lớp nội mạc => 5 – D.
c) Đúng. Vì: Hệ tĩnh mạch (khoảng 64%).
d) Sai. Vì: Loại mạch có tổng tiết diện lớn nhất là mao mạch.
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
a) Đúng. Vì: Allele
- globin bình thường có thể thu được các băng: 175 bp; 201 bp; 1 băng lớn và 1 số băng rất nhỏ.

b) Sai. Vì: Mẫu I: người đồng hợp tử về allele
- globin bình thường. Vì các băng thu được tương ứng với các băng của loại allele bình thường.
c) Sai. Vì: Mẫu II: người đồng hợp tử về allele
– globin đột biến. Vì các băng thu được tương ứng với các băng của loại allele đột biến.
d) Đúng. Vì: Mẫu III: Một người dị hợp tử về cặp allele này. Vì các băng thu được bao gồm các băng của loại allele bình thường và các băng của loại allele đột biến.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sự xuất hiện đột biến (Sự kiện 2): Đột biến xuất hiện trong quần thể ban đầu, làm thay đổi tần số alelle và kiểu gene.
Giao phối phát tán gene đột biến (Sự kiện 4): Quá trình giao phối giúp phát tán gene đột biến trong quần thể, tuy nhiên vẫn chưa tạo ra sự cách ly sinh sản.
Tác động của chọn lọc tự nhiên (Sự kiện 3): Chọn lọc tự nhiên tác động làm cho nhóm cá thể mang đột biến khác xa với quần thể gốc.
Giao phối tạo quần thể cách ly (Sự kiện 1): Các cá thể mang đột biến có xu hướng giao phối với nhau, tạo nên quần thể cách ly với quần thể gốc, dẫn đến sự hình thành loài mới.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Vì số kiểu gene của 2n = 9 kiểu gene.
Số kiểu gene của các thể một (2n-1) gồm = 1 × 3 × 3 + 1 × 3 × 2 + 1 × 2 × 3 = 9 + 6 + 6 = 21.
Tổng số kiểu gene = 9 + 21 = 30 kiểu gene.
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Quần thể có tần số A = 0,4 → Tần số allele a = 1 - 0,4 = 0,6.
Quần thể có tần số B = 0,5 - Tần số allele b = 1 - 0,5 = 0,5.
Quần thể cân bằng có cấu trúc:
hay (0,16AA: 0,48Aa: 0,36aa)
(0,25BB: 0,5Bb: 0,25bb) → ![]()
Lấy ngẫu nhiên một cá thể, xác suất được cá thể thuần chủng là:
![]()
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
* Bước 1: Tỉ lệ 3:1 = (3 : 1) × 1 × 1
* Bước 2: Tìm số phép lai cho từng cặp tính trạng.
Vì cặp gene Bb trội không hoàn toàn nên không thể có đời con với tỉ lệ 3:1.
→Tính trạng màu hoa phải có tỉ lệ 100%.
→ Có 3 sơ đồ lai, đó là (BB × BB; BB × bb; bb × bb).
Hai cặp tính trạng còn lại đổi vị trí cho nhau.
Để đời con có kiểu hình 100% A- thì kiểu gene của P gồm 4 sơ đồ lai
(AA × AA; AA × Aa; AA × aa; aa × aa)
Để đời con có kiểu hinh 3D- : 1dd thì P chỉ có 1 kiểu gene là (Dd × Dd).
* Bước 3: Sơ đồ lai =
× (2TT + 1GP) × (2TT + 2GP) × 1TT
= 2 × (3 × 4 × 1 + 1 × 2) = 28 sơ đồ lai.
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Gọi a là số ốc hiện có của quần thể.
- Tỉ lệ số ốc được đánh dấu ở năm thứ hai là ![]()
- Tỉ lệ số ốc được đánh dấu ở năm thứ nhất là ![]()
Do trong thời gian 1 năm có tỉ lệ tử vong là 30% nên sau 1 năm, số cá thể được đánh dấu bị giảm đi 30% (chỉ còn lại 70%). Tỉ lệ sinh sản là 50% nên sau 1 năm, số cá thể hiện có là a. 1,5.
Do vậy ta có:
cá thể.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nhu cầu năng lượng của gia đình nhà báo trong ngày: 2500 kcal × 4 = 10.000 kcal.
Với sự chuyển đổi năng lượng là 10% thì năng lượng từ cỏ cần cho đàn nai để đủ nuôi sống gia đình nhà báo: 10.000 × 10 × 10 = 1.000.000 kcal/ngày.
Tổng khối lượng cỏ cần cho đàn hươu để đủ nuôi sống gia đình nhà báo: 1.000.000 kcal × 2 = 2.000.000 kg/ngày = 2.000 tấn/ngày
Năng suất thực tế để nuôi đàn hươu: 20 tấn × 80% = 16 tấn/ha.
Diện tích đồng cỏ hay vùng săn mồi của gia đình nhà báo:
.