Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 96)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Bộ ba mở đầu của mRNA là 5’AUG3’ → bộ ba đối mã là 3’ UAC 5’ hay chính là 5’ CAU 3’.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Trong kỳ đầu các NST bắt đầu co ngắn, đóng xoắn. Trước khi bước vào phân bào có kì trung gian, tại đây NST được nhân đôi tại pha S nên kì đầu NST ở trạng thái kép.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
- Dòng mạch rây (còn gọi là dòng đi xuống) vận chuyển các chất hữu cơ từ các tế bào quang hợp trong phiến lá vào cuống lá rồi đến nơi cần sử dụng hoặc dự trữ (rễ, hạt, củ, quả...).
- saccarôzơ, acid amino... là các chất hữu cơ, do vậy saccarôzơ, acid amino... và một số ion khoáng được sử dụng lại sẽ được vận chuyển qua dòng mạch rây.
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Đây là phản ứng trong quá trình cố định nitơ, khi khí nitrogen (
) từ không khí được chuyển hóa thành ammonia (
) nhờ vào các vi khuẩn cố định nitrogen, như Rhizobium trong rễ cây họ đậu.
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Xét các ví dụ của đề bài:
- Gai của cây xương rồng và tua cuốn ở cây đậu Hà Lan là cơ quan tương đồng vì chúng đều là biến dạng của lá.
- Mang của loài cá và mang của các loài tôm là cơ quan tương tự. Cá thuộc lớp cá, tôm thuộc lớp giáp xác.
- Chân của loài chuột chũi và chân của loài dế nhũi là cơ quan tương tự. Dế dũi thuộc lớp sâu bọ, chuột chũi thuộc lớp thú.
- Gai của cây hoa hồng và gai của cây xương rồng là cơ quan tương tự. Gai hoa hồng là biến dạng của biểu bì thân, gai xương rồng là biến dạng của lá.
Vậy trong các trường hợp trên, chỉ có trường hợp A là cơ quan tương đồng.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Kiểu cấu tạo giống nhau của cơ quan tương đồng phản ánh các loài sinh vật hiện nay đều được tiến hoá từ một tổ tiên chung, theo hướng phân li.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
- Phát biểu A sai vì giao phối không làm thay đổi tần số allele của quần thể.
- Phát biểu C sai vì chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình chứ không tác động trực tiếp lên kiểu gene của cơ thể.
- Phát biểu D sai vì có 4 nhân tố làm thay đổi tần số allele của quần thể (đột biến, chọn lọc tự nhiên, dòng gene, các yếu tố ngẫu nhiên).
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Quá trình tiến hóa của sự sống trên Trái Đất có thể chia thành các giai đoạn: tiến hóa hóa học, tiến hóa tiến sinh học và tiến hóa sinh học.
- Tiến hóa hóa học là giai đoạn tiến hóa hình thành nên các hợp chất hữu cơ từ các hợp chất vô cơ.
- Tiến hóa tiền sinh học là giai đoạn tiến hóa hình thành nên các tế bào sơ khai (protobion).
- Tiến hóa sinh học là giai đoạn tiến hóa từ những tế bào đầu tiên hình thành nên các loài sinh vật như ngày nay dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Dễ thấy, bệnh M do gene lặn trên NST thường quy định.
Ta có, để thế hệ thứ III vừa có cả người bị bệnh và người bình thường thì ở thế hệ II bố mẹ cùng là dị hợp: Aa × Aa → 1AA: 2Aa: 1aa.
III(2) bình thường có kiểu gene AA hoặc Aa → xác xuất là 2/3.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Hiện tượng các NST kép co xoắn cực đại ở kỳ giữa nhằm chuẩn bị cho việc phân li nhiễm sắc thể xảy ra dễ dàng hơn.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Trong quần xã có sự phân bố cá thể trong quần thể: phân tầng thẳng đứng và phân tầng theo chiều ngang.
Sự phân tầng thanwgdr đứng trong quần xã rừng mưa nhiệt đới là do nhu cầu sử dụng ánh sáng khác nhau của các loài sinh vật.
Trong quần xã rừng mưa nhiệt đới thường phân làm 4-5 tầng: tầng cây cỏ → tầng cây bụi → 2-3 tầng gỗ lớn; sự phân tầng của thực vật thích nghi với các điều kiện chiếu sáng khác nhau kéo theo sự phân tầng của các loài động vật trong rừng.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không gian và thời gian nhất định. Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất và do vậy quần xã có cấu trúc tương đối ổn định.
Trong quần xã sự phân bố các cá thể của các loài có thể phân bố theo chiều thẳng đứng hoặc chiều ngang
Phân bố theo chiều thẳng đứng: sự phân tầng trong quần xã rừng mưa nhiệt đới
Phân bố theo chiều ngang: phân bố của sinh vật từ đỉnh núi → sườn núi → chân núi...
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Trong kĩ thuật chuyển gene cần thể truyền vì thể truyền có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gene của tế bào, giúp gene nhân lên.
Có nhiều loại vecto được phát triển gồm: plasmid, phago, Ti-plasmid..
→ Plasmid được dùng trong kĩ thuật chuyển gene:
+ plasmid thường là 1 phân tử DNA có kích thước nhỏ (2-5 kb), sợi kép, dạng vòng, nằm ngoài NST ((nằm trong tế bào chất của vi khuẩn) và có khả năng tái bản độc lập nhờ có 1 trình tự khởi đầu sao chép.
+ Trong tế bào vi khuẩn thường có từ 1 đến 50 plasmid (trung bình ~ 20), tuy vậy khi trong môi trường có chứa chất kháng sinh, số lượng plasmid tăng nhanh.
+ Các gene trên plasmid thường không liên kết với các gene trên NST của tế bào chủ.
Trong tự nhiên, mỗi plasmid chỉ chứa 1 số ít gene, thường là các gene kháng chất kháng sinh, gene sinh độc tố...
→ Ưu điểm của plasmid: Cấu trúc tương đối đơn giản, kích thước nhỏ, dễ tinh sạch và phân tích sản phẩm DNA tái tổ hợp, có thể nhân lên 1 số lượng lớn trong TB chủ với tốc độ nhanh nên hiệu suất nhân dòng cao.
→ Đáp án : A
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Lời giải chi tiết:

Trong phả hệ có những nam giới không bị bệnh (Không tô màu). Người số 5 mang
của bố và phải cho con trai số 10 bị cả 2 bệnh
→ Kiểu gene người số 5 là
. Gene bệnh là gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của NST X nên người nam đều có thể xác định được kiểu gene.
Người số 13 bị 2 bệnh có kiểu gene ![]()
Cặp vợ chồng 5, 6:
×
→ Người số 11 bình thường có thể có các kiểu gene với xác suất là:
:
:
: ![]()
Người số 12 có kiểu gene (12)
. Xác suất cặp vợ chồng 11 – 12 sinh con trai đầu lòng bị cả 2 bệnh là: 0,5 × 0,4 × 0,4 = 8%.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Câu đúng 1,2
Câu 3 Di truyền y học tư vấn có nhiệm vụ chẩn đoán, cung cấp thông tin về khả năng mắc các loại bệnh di truyền ở đời con của các gia đình đã có bệnh này, từ đó cho lời khuyên trong việc kết hôn, sinh đẻ, đề phòng và hạn chế hậu quả xấu ở đời sau nên 3 sai
Ý 4 mục đích của liệu pháp gene là Hồi phục chức năng bình thường của tế bào hay mô, khắc phục sai hỏng di truyền, thêm chức năng mới cho tế bào.
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Trong tế bào mỗi cặp NST tồn tại thành các cặp, gồm 2 chiếc. Trong đó, mỗ chiếc có nguồn gốc từ bố và một chiếc có nguồn gốc từ mẹ.
Trong quá trình thụ tinh, giao tử từ bố cho 1 chiếc và giao tử từ mẹ cho 1 chiếc → cặp NST.
Còn NST kép là cặp NST gồm hai chromatide giống hệt nhau và dính nhau ở tâm động.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Nền nông nghiệp sinh thái hướng đến việc duy trì sự cân bằng sinh thái và giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng các biện pháp như canh tác bền vững, bảo vệ đất và nước. Trong khi đó, các yếu tố A, B, và C đều có thể gây ô nhiễm môi trường thông qua khí thải, bụi bẩn và các chất độc hại từ hoạt động công nghiệp, chiến tranh, hoặc núi lửa.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Biện pháp đấu tranh sinh học và phòng trừ tổng hợp là các phương pháp an toàn, bảo vệ sinh thái tự nhiên và giúp giảm thiểu việc sử dụng thuốc hóa học, từ đó hạn chế ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và động vật.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Đúng
a) Đúng. Vì: Tế bào 1 có thể xảy ra ở kỳ sau của nguyên phân của loài 2n = 4 hoặc kỳ sau giảm phân 2 của loài 2n = 8.
Tế bào 2 là kỳ sau giảm phân I của loài có 2n = 8.
Tế bào 3 là kỳ sau nguyên phân của loài 2n = 2 hoặc kỳ sau giảm phân 2 của loài 2n = 4.
b) Sai. Vì: Kết thúc giảm phân 1 của TB 2 tạo ra 2 tế bào mang bộ NST đơn bội kép với số lượng và hình dạng như nhau nhưng cấu trúc chưa chắc đã giống nhau.
c) Đúng. Vì: Nếu TB 1 và 2 thuộc 2 cơ thể khác nhau có thể tế bào sinh dưỡng của cơ thể 1 có 2n = 4 bằng
so với tế bào thuộc cơ thể 2 là 2n = 8.
d) Đúng. Vì: Tế bào 1 có thể thuộc cơ thể có 2n = 4 và tế bào 3 cũng có thể của cơ thể 2n = 4.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
a) Đúng.
b) Sai. Vì: nguyên nhân chính là do chặt phá rừng và hoạt động giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp khi dùng nhiên liệu hóa thạch.
c) Sai. Vì: C được tái sử dụng vì đây là vật chất.
d) Đúng.
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
a) Đúng. Vì: Vì sau thời điểm W (bữa ăn) thì nồng độ glucose trong máu của người B cao hơn người A => Người B không chuyển hóa glucose trong máu thành glicogene hoặc không tăng cường lấy vào trong tế bào nên nồng độ glucose trong máu cao.
b) Sai. Vì: Hormone X là insulin. Insulin là hormone chính điều hòa quá trình chuyển hóa carbohydrate, chất béo và protein bằng cách thúc đẩy sự hấp thụ Glucose (đường) từ máu vào gan và cơ bắp. Đó là lý do tại sao lượng đường trong máu giảm khi tiêm insulin. B là một bệnh nhân tiểu đường (chức năng sản sinh insulin bị khiếm khuyết), vì vậy nếu không được tiêm insulin, lượng đường trong máu sẽ tăng cao (được gọi là tăng đường huyết).
c) Sai. Vì: Vào thời điểm Y, Cả A và B đều bắt đầu tập thể dục, tức là cơ bắp của họ bắt đầu hoạt động tích cực. Khi cơ bắp cần năng lượng cho chức năng của chúng, chúng sẽ tiêu thụ đường/Glucose có sẵn trong máu, do đó lượng đường trong máu sẽ giảm khi chúng bắt đầu tập thể dục.
d) Đúng. Vì: Tại thời điểm Z, B nhận Glucagon. Glucagon làm tăng lượng đường trong máu bằng cách phân hủy Glycogene dự trữ thành Glucose và giải phóng chúng vào máu. Đây là lý do tại sao có sự gia tăng đột biến lượng đường trong máu.
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Đúng
Operon Trip có cấu trúc và hoạt động như sau:

Operon này có 5 gen mã hoá các enzyme cần cho tổng hợp tryptophan, được điều hòa bằng 2 cơ chế: kìm hãm (repression) và suy giảm (attenuation)
Chất kìm hãm được mã hóa bởi gen trp R nằm ở nơi khác trên NST (hình trên chưa thể hiện nhưng hình dưới đây thì có). Hình này cho ta thấy cả vị trí điều hòa sự suy giảm (A) mà ta sẽ nói ở phần sau:

Khi tryptophan (Trip) dồi dào, thì Trip sẽ bám vào protein kìm hãm (repressor protein) được mã hóa nhờ gene trp R. Phức hợp này gắn lên vùng O (operator) để ngăn cản RNA pol gắn vào đoạn khởi động (promoter) từ đó kìm hãm sự biểu hiện của Operon Trp.
Khi môi trường không có Trip thì Operon Trip hoạt động để tổng hợp các enzyme tổng hợp amino acid Trip.
a) Đúng. Vì: Trong điều kiện môi trường không có acid amino tryptophan, protein ức chế do gene t*rpR* mã hóa ở trạng thái bất hoạt.
=> Các gene cấu trúc trong operon trp được biểu hiện để tiến hành tổng hợp acid amino cho tế bào. Do đó, trong điều kiện này, các thể đột biến trpR- và trpO- sẽ có khả năng sinh trưởng.
b) Sai. Vì: Thể đột biến trpP- có enzyme RNA polymerase không thể gắn vào vùng khởi động để tiến hành phiên mã tổng hợp mRNA.
=> Các gene cấu trúc trong operon trp không được biểu hiện => Thể đột biến không có khả năng sinh trưởng trong điều kiện môi trường không có acid amino tryptophan.
c) Đúng. Vì: Thể đột biến trpE- và trpC- có gene cấu trúc mã hóa cho tiểu phần của enzyme tham gia vào quá trình tổng hợp tryptophan bị mất chức năng.
=> Enzyme mất hoạt tính => Tryptophan không được tổng hợp trong tế bào => Thể đột biến không thể sinh trưởng trong điều kiện môi trường không có acid amino tryptophan.
d) Đúng. Vì: Khi biến nạp DNA của thể Mỹ vào các thể đột biến còn lại thì các chủng lưỡng bội đều có khả năng sinh trưởng.
=>
là thể trpR- hoặc trpO-. Mặt khác, các chủng lưỡng bội được tạo ra khi biến nạp DNA từ các thể đột biến khác vào thể
đều có khả năng sinh trưởng =>
là thể trpO- hoặc trpR-.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sự kiện 3: Với điều kiện tia bức xạ và sự phóng điện, khí quyển nguyên thủy không có oxygen, các phân tử hợp chất đơn giản như
biến đổi hóa học tạo thành các chất hữu cơ phức tạp hơn.
Sự kiện 1: Các hợp chất hữu cơ rơi xuống đại dương và biến đổi tạo nên các đại phân tử như RNA, DNA, protein,...
Sự kiện 4: Các đại phân tử tương tác với nhau và tiến hóa hình thành nên tế bào nguyên thủy đầu tiên.
Sự kiện 2: Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, DNA được chọn lọc là vật chất di truyền thay vì RNA.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Số KG quy định KH có 4 tính trạng trội khi có thể ba:
Ở các thể lưỡng bội có số kiểu gene = 2 × 2 × 2 × 2 = 8.
Ở các thể một có số kiểu gene = 2 × 2 × 2 × 1 + 2 × 2 × 3 × 1 ×
= 44.
- Tổng số kiểu gene quy định kiểu hình trội về 4 tính trạng = 8 + 44 = 52.
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tần số tương đôi của allele A trong quần thể là:
. Tần số allele a = 1 – 0,6 = 0,4.
Số lượng cá thể lông xoăn đồng hợp, lúc đạt cân bằng di truyền là: 0,36 × 5000 = 1800.
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Thân cao (A_) lai với thân cao (A_) thu được đời
có kiểu hình thân thấp (aa) → Mỗi cây thân cao ở P phải cho một giao tử a.
→ P: Aa x Aa →
: 1AA: 2Aa : 1aa.
Cây
tự thụ phấn cho
toàn cây cao chỉ có thể là AA (Chiếm tỉ lệ
trong tổng số cây cao).
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nếu tỉ lệ sinh sản là 15%/năm; tỉ lệ tử vong là 10%/năm thì:
+ Sau 1 năm số lượng cá thể là: 1600 + 1600 × (15% - 10%) = 1680.
+ Sau 2 năm số lượng cá thể là: 1680 + 1680 × (15% - 10%) = 1764.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tổng số cá thể sau 1 năm : N = N(1 + (tỷ lệ sinh – tỷ lệ tử))
Cách giải:
Gọi x là tỷ lệ sinh
Tổng số cá thể cuối năm thứ nhất là: 2000 × 2 = 4000 cá thể
Ta có 4500 = 4000.(1+ (x - 0,08)) → x =20,5%