Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 71)

Đáp án B

Ở sinh vật nhân sơ, acid amino mở đầu cho việc tổng hợp chuỗi polypeptide là formin methyonine, ở sinh vật nhân thực là Methyonine.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Ở kì sau của nguyên phân NST phân li về 2 cực của tế bào, lúc này NST ở trạng thái đơn

Đáp án A

Điểm bão hoà ánh sáng là cường độ ánh sáng mà cường độ quang hợp đạt cực đại.

Đáp án B

Hướng dẫn giải:

A. Sai. Khi nồng độ dưới điểm bù, lượng hấp thụ vào không đủ để bù đắp lượng thải ra do hô hấp, nên cây không thể thực hiện quang hợp hiệu quả.

B. Đúng. Khi cường độ ánh sáng vượt giá trị bão hòa ánh sáng, cây không thể tăng cường độ quang hợp thêm do hệ thống quang hợp đã hoạt động tối đa. Nếu cường độ ánh sáng tiếp tục tăng, nó có thể gây tổn thương đến lục lạp, làm giảm cường độ quang hợp.

C. Sai. Cường độ ánh sáng rất yếu không đủ để cung cấp năng lượng cho pha sáng của quang hợp, nên cây không thải .

D. Sai. Tăng nhiệt độ chỉ làm tăng cường độ quang hợp trong một giới hạn nhất định, vì khi nhiệt độ quá cao, enzyme tham gia vào quá trình quang hợp sẽ bị bất hoạt, làm giảm cường độ quang hợp.

Đáp án C

Hướng dẫn:

Cách li địa lí là yếu tố quan trọng trong quá trình hình thành loài mới, bởi nó:

- Ngăn cản sự giao phối giữa các quần thể.

- Duy trì sự khác biệt về vốn gen giữa các quần thể do các nhân tố tiến hóa như đột biến, chọn lọc tự nhiên, yếu tố ngẫu nhiên, và di nhập gene tạo ra.

- Theo thời gian, sự khác biệt này tích lũy dẫn đến sự hình thành loài mới.

Đáp án A

Hướng dẫn:

Hình thành loài bằng con đường địa lí diễn ra theo trình tự sau:

- Loài gốc tồn tại trước khi có sự phân tách về địa lý.

- Cách li địa lý xảy ra khi các quần thể bị chia tách do yếu tố địa lý (ví dụ như núi, sông, biển) khiến chúng không thể giao phối với nhau.

- Các quần thể bị cách li địa lý có thể hình thành nòi địa lý – những quần thể khác nhau trong các khu vực địa lý riêng biệt, nhưng vẫn có thể giao phối với nhau nếu không có cách li sinh sản.

- Sau thời gian đủ dài, sự tích lũy sự khác biệt trong gen và kiểu hình dẫn đến cách li sinh sản – khi các quần thể không còn có thể giao phối và sinh sản với nhau dù được đưa lại gần nhau.

- Cuối cùng, khi các quần thể không thể giao phối được nữa, chúng trở thành loài mới.

Đáp án A

Hướng dẫn:

Đột biến → tạo nên các allele mới trong quần thể.

Quá trình đột biến với tần số nhỏ → làm thay đổi tần số allele của quần thể một cách chậm chạp.

Đột biến không tạo nên biến dị tổ hợp.

Đột biến là vô hướng nên thay đổi tần số allele không theo một hướng xác định.

Đáp án D

Hướng dẫn:

CLTN phân hoá khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các cá thể thích nghi với môi trường.

CLTN tác động trực tiếp đến kiểu hình thông qua đó tác động đến kiểu gene và tần số allele. Những allele và kiểu gene có lợi cho sự sống của sinh vật (biến dị có lợi) được chọn lọc tự nhiên giữ lại và tăng lên trong quần thể, các allele có hại (biến dị có hại) bị chọn lọc tự nhiên đào thải ra khỏi quần thể.

Đáp án C

Hướng dẫn:

- Vì bố bị bệnh nhưng có cả con trai bị bệnh và con trai không bệnh → Không di truyền thẳng → Gene quy định bị bệnh không nằm trên Y

- Giả sử gene quy định tính trạng bị bệnh nằm trên NST giới tính X

- Ta thấy con gái II.4 bị bệnh () nên 1 giao tử phải lấy từ mẹ → Mẹ (I.1) phải có kiểu gene XHXh. Nhưng xét các đáp án A, B thấy mẹ I.1 đều có kiểu gene → Không thoả mãn → Loại

= Vậy gene quy định tính trạng bị bệnh nằm trên NST thường.

- Bị bệnh có kiểu gene aa → I.2; II.2; II.4; II.6 đều có kiểu gene aa

- Mà mẹ (I.1) bình thường sinh con có cả bị bệnh và có cả bình thường → Mẹ : Aa

Đáp án C

Hướng dẫn:

A đúng. Bb và Dd nằm trên 2 cặp NST tương đồng khác nhau.

B đúng. Do cặp Aa nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể khác với các cặp gene còn lại.

C sai. Hai cặp gene này nằm trên 2 cặp NST khác nhau.

D đúng. Loài này có 2 nhóm gene liên kết và 2 cặp nhiễm sắc thể phân li độc lập nên 2n = 8.

Đáp án A

Hướng dẫn:

A. Đúng. Vì khi số lượng kí sinh Ribeiroia tăng (0, 16, 32, 48), tỉ lệ ếch bị dị dạng cũng tăng (0%, 78%, 95%, 100%).

B. Sai. Vì tỉ lệ ếch dị dạng tăng không cho thấy mối quan hệ trực tiếp với sự tăng kích thước quần thể chim nước.

C. Sai. Vì nếu nguồn thức ăn của ốc sên tăng, số lượng ốc sên có thể tăng, dẫn đến việc số lượng kí sinh Ribeiroia trong ốc sên cũng tăng, và điều này có thể làm tăng số lượng ếch bị dị tật.

D. Sai. Vì không có mối liên hệ giữa kích thước cơ thể ếch với số lượng Ribeiroia kí sinh.

Đáp án C

Hướng dẫn:

A. Sai.

B. Sai. Vì: Mối quan hệ giữa Ribeiroia với ốc là mối quan hệ kí sinh – Vật chủ.

C. Đúng. Vì khi tỉ lệ ếch bị dị dạng tăng (0%, 78%, 95%, 100%), tỷ lệ sống sót của nòng nọc giảm (88%, 76%, 40%, 40%).

D. Sai. Vì: Mối quan hệ giữa chim nước và Ribeiroia là mối quan hệ kí sinh – Vật chủ.

Đáp án D

Hướng dẫn:

Colchicine là một chất ức chế phân bào, giúp các tế bào nhân đôi nhưng không phân chia, dẫn đến sự tạo thành cây lưỡng bội (2n) từ tế bào đơn bội (n).

Khi nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh, tạo ra mô đơn bội, sau khi xử lý bằng colchicine, các tế bào này sẽ có bộ nhiễm sắc thể đầy đủ (lưỡng bội), và do đó tạo ra cây lưỡng bội đồng hợp tử.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Quy ước : A - Bình thường > a - Bạch tạng

B - Bình thường > b - Mù màu

Người vợ và chồng không bị 2 bệnh trên có kiểu gene lần lượt: $A\_{X^B}{X^ - } \times A\_{X^B}Y$

Người vợ có mẹ bị bạch tạng => Chắc chắn có kiểu gene: Aa.

Ông ngoại bị mù màu nên mẹ có kiểu gene: ${X^B}{X^b}$

Vậy người vợ có thể có kiểu gene về bệnh mù màu: $\frac{1}{2}{X^B}{X^B}:\frac{1}{2}{X^B}{X^b}$

Người chồng có mẹ bị bạch tạng => Chắc chắn có kiểu gene: $Aa{X^B}Y$.

Để sinh con bị cả 2 bệnh, người vợ phải có kiểu gene: $Aa{X^B}{X^b}$

Vậy xác suất cần tính $= \frac{1}{2} \times {\left( {\frac{1}{4} \times \frac{1}{4}} \right)^2} = \frac{1}{{512}}$

Đáp án C

Hướng dẫn:

Di truyền Y học là khoa học vận dụng những hiểu biết về di truyền học người vào Y học, giúp việc giải thích, chẩn đoán, phòng ngừa và hạn chế các bệnh tật di truyền và điều trị trong một số trường hợp bệnh lí

Đáp án D

Hướng dẫn:

- A sai vì nếu đoạn bị mất chứa trình tự khởi đầu nhân đôi DNA thì sẽ gây hại cho thể đột biến.

- B và C sai vì mặc dù độ dài của đoạn bị mất như nhau nhưng do kích thước của các gene không bằng nhau.

- D đúng vì mất các đoạn NST khác nhau thì số lượng gene bị mất cũng khác nhau nên biểu hiện kiểu hình đột biến khác nhau.

Đáp án D

Hướng dẫn:

A. Sai. Vì: Tuổi thọ trung bình cao nhất khi mật độ trung bình của quần thể vào khoảng 40 cá thể/m².

B. Sai. Vì: Khi mật độ quần thể thấp hơn mức 5 cá thể/m², thấp hơn kích thước tối thiểu, do đó giảm khả năng hỗ trợ giữa các cá thể, đồng thời tăng tần suất giao phối cận huyết, tỷ lệ tử vong tăng nên tuổi thọ trung bình có xu hướng giảm.

C. Sai. Vì: Qua thông tin thì ta không thể biết được kích thước tối đa của quần thể. Ta mới chỉ thấy mức mật độ cao nhất của quần thể trong hình là khoảng 75 cá thể/m². Khi quần thể đạt kích thước tối đa thì mật độ trung bình là

D. Đúng.

Đáp án B

Hướng dẫn:

A. Đúng. Vì khi mật độ quần thể nằm trong khoảng 30-45 cá thể/m$^{2}$, tuổi thọ trung bình của quần thể đạt mức tối đa. Chứng tỏ quần thể đã tạo ra được vùng vi khí hậu phù hợp, cường độ trao đổi chất ở mức cực đại, điều kiện môi trường là cực thuận đối với sự phát triển của mỗi cá thể.

B. Sai. Vì khi mật độ quần thể nằm trong khoảng 60-80 cá thể/m$^{2}$, nguồn sống trong môi trường dần cạn kiệt, sự cạnh tranh cùng loài diễn ra gay gắt, sự tiêu hao năng lượng dự trữ ở mỗi cá thể đạt mức tối đa, tuổi thọ trung bình của quần thể giảm.

C. Đúng. Vì khi mật độ quần thể vượt quá mức 80 cá thể/m$^{2}$, vượt quá kích thước tối đa quần thể điều chỉnh sao cho cân bằng với sức chứa của môi trường.

D. Đúng.

a) Đúng. Vì: Xét phép lai P: , cho ruồi mắt đỏ chiếm tỉ lệ 75%.

b) Đúng. Vì: Phép lai $\frac{{\underline {AB} }}{{ab}} \times \frac{{\underline {AB} }}{{ab}}$ cho ${F_1}$ thân xám, cánh cụt chiếm tỉ lệ là 3,75%: 75% = 5%.

c) Sai. Vì: Ta có 5% = 10% Ab × 50% ab nên ruồi cái P khi giảm phân đã có hoán vị gene xảy ra với tần số f = 20%.

d) Sai. Vi: Ruồi thân đen, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ là 40% × 50% × 75% = 15% => ruồi đực thân đen, cánhcụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ 15% : 3 = 5%,

a) Từ thông tin của đề bài ta có thể lập được lưới thức ăn như sau:

Xét các phát biểu của đề bài: a) Đúng. Vi: Đại bàng và hổ cùng sử dụng chung một nguồn thức ăn là khỉ nên chúng có sự cạnh tranh với nhau.

b) Sai. Vì: Chuỗi thức ăn: thực vật → sâu ăn quả → chim ăn sâu → đại bàng có thể có 4 mắt xích, do đó chuỗi thức ăn dài nhất mà trong đó có sâu ăn quả phải có 4 mắc xích chứ không phải 3 mắc xích.

c) Đúng

d) Đúng. Vì: Trong lưới thức ăn trên, tất cả các chuỗi thức ăn đều bắt đầu bằng thực vật hay chính là mở đầu bằng sinh vật sản xuất.

a) Sai. Vì: Hình thức miễn dịch được mô tả là miễn dịch chủ động.

b) Sai. Vì: Các kháng thể trong máu mẹ đi vào máu thai nhi qua nhau thai

c) Đúng. Vì:

- Hệ thống miễn dịch của trẻ chưa phát triển tốt. Các kháng thể từ cơ thể mẹ tương tác với vắc xin sởi, làm cho vắc xin này vô chức năng

- Trẻ em đang bị suy dinh dưỡng và không có đủ protein trong cơ thể để tạo ra kháng thể

- Những đứa trẻ mắc bệnh liên quan đến quá trình phát triển tế bào lympho

d) Đúng. Vì:

Khi các kháng nguyên sởi xâm nhập vào cơ thể một lần nữa, các tế bào lympho nhớ có thể phản ứng nhanh chóng bằng cách nhân lên và biệt hóa thành một số lượng lớn các tế bào Lympho B tế bào T độc và Phản ứng thứ cấp nhanh, mạnh và kéo dài trong một thời gian dài. Nó giúp tiêu diệt mầm bệnh trước khi chúng sinh sôi và gây bệnh, do đó cơ thể bé có khả năng chống lại nhiễm trùng / miễn dịch với bệnh.

a) Sai. Vì: Môi trường chỉ thiếu triptophan là môi trường phù hợp cho enzyme -Galactosidase biểu hiện mạnh.

b) Đúng. Vì: Trong operon dung hợp, các gene trong operon Lac chịu sự kiểm soát của của operon Trp. Vì vậy, sự biểu hiện của enzyme$\beta$-Galactosidase - sản phẩm của gene lacZ, sẽ được điều hoà bởi các protein ức chế mã hoá từ vùng điều hoà triptophan.

c) Sai. Vi: Vi protein ức chế triptophan cần liên kết với triptophan để có thể hoạt động và bám vào vùng vận hành làm tắt sự biểu hiện của operon dung hợp, vì vậy sự biểu hiện của $\beta$-Galactosidase (và các gene khác trong operon dung hợp) chỉ xảy ra khi môi trường không có triptophan.

d) Đúng. Vì: Gene LacZ chỉ biểu hiện khi vắng mặt triptophan trong môi trường. Vì vậy chỉ có trường hợp môi trường thiếu triptophan enzyme $\beta$-Galactosidase được biểu hiện. Các trường hợp còn lại không có sự biểu hiện của gene LacZ.

Dựa vào cơ chế điều hoà dương tính và điều hoà ngược âm tính, ta có trình tự các sự kiện để giải thích cho nguyên nhân chất Y tăng.

(2) Tăng hoạt tính của enzyme E6 giúp chuyển hóa chất X thành chất Y, làm giảm nồng độ chất X, từ đó thúc đẩy sự tổng hợp chất Y.

(4) Quá trình chuyển hóa chất Q có thể bị thay đổi, dẫn đến việc tạo ra nhiều chất X hơn, cung cấp nguyên liệu cho việc tổng hợp chất Y.

(1) Khi chất Q được huy động vào con đường tạo chất Y, nồng độ chất Q giảm, đồng thời giảm việc tạo ra chất R trong tế bào.

(3) Việc giảm hiệu ứng ức chế ngược từ chất R sẽ làm enzyme E2 hoạt động mạnh hơn, tăng chuyển hóa chất N thành chất Q, giúp cung cấp nhiều cơ chất cho con đường tổng hợp chất Y.

Gọi A, a, ${a_1}$ lần lượt là các gene quy định tính trạng lông đen, lông xám và lông trắng.

Ta có: Gọi A > a > ${a_1}$.

Quần thể đang cân bằng di truyền nên ta có:

Tỉ lệ lông trắng ${a_1}{a_1}$ là 4% → Tần số allele ${a_1}$ là: $\sqrt {0{,}04} = 0{,}2$.

Gọi tần số allele a là x ta có tỉ lệ lông xám là: aa + a${a_1}$ = ${x^2}$ + 2x × 0,2 = 0,21 $\Rightarrow$ x = 0,3.

Tần số allele A là: 1 – 0,3 – 0,2 = 0,5.

Ta có các con lông xám của quần thể gồm: $0,{3^2}aa$ + (2 × 0,3 × 0,2)a${a_1}$ = 0,09aa + 0,12a${a_1} \Rightarrow$ Tỉ lệ giao tử: $\frac{5}{7}a:\frac{2}{7}{a_1}$.

Ta có các con lông đen của quần thể gồm: $0,{5^2}AA$ + (2 × 0,3 × 0,5) Aa + (2 × 0,2 × 0,5)A${a_1}$ = 0,25AA + 0,3Aa + 0,2A${a_1}$.

Tỉ lệ giao tử đối với các con lông đen là: $\frac{8}{{15}}A:\frac{5}{{15}}a:\frac{2}{{15}}{a_1}$.

Số con lông đen có kiểu gene đồng hợp tử trong tổng số con lông đen của quần thể chiếm tỉ lệ: 0,25 : 0,75 = $\frac{1}{3}$ = 0,33.

- Xét màu mắt F₁:

(P): ${X^D}{X^d} \times {X^d}Y \Rightarrow$ Tỷ lệ kiểu gene${F_1}$: $\frac{1}{4}{X^D}{X^d}:\frac{1}{4}{X^D}Y:\frac{1}{4}{X^d}{X^d}:\frac{1}{4}{X^d}Y \to$ con cái mắt đen chiếm $\frac{1}{4}$.

Tỷ lệ kiểu hình: 50% mắt nâu: 50% mắt đen

- Kiểu gene con cái ${F_1}$ lông hung, chân thấp, mắt đen (aa,bb, ${X^d}{X^d}$)

Theo đề bài: aa,bb, ${X^d}{X^d}$ = 0,01 = aa, bb × $\frac{1}{4}{X^d}{X^d} \to$ aa,bb = 0,04 = 0,1ab × 0,4ab $\to$ f = 20%.

- Tỷ lệ kiểu gene của cá thể thân xám dị hợp, chân thấp (Aa,bb) ở F₁: (0,1Ab x 0,1ab) + (0,4Ab x 0,4ab) = 0,17

→ Số cá thể lông xám dị hợp, chân thấp, mắt nâu ở ${F_1}$ chiếm tỉ lệ: 0,17 × 0,5 = 0,085 = 8,5%

- Tổng năng lượng của cá mương là: $\frac{{200000}}{{0{,}2}}$ = 1.000.000 Kcal

- Tổng năng lượng của giáp xác: $\frac{{1000000}}{{0{,}4}}$ = 2.500.000 Kcal

- Vì tảo chỉ cung cấp cho giáp xác 20% và cho cá mè trắng 40% nguồn năng lượng của mình. Nên tổng năng lượng của mè trắng gấp đôi tổng năng lượng của giáp xác

=> Tổng năng lượng của cá mè trắng Kcal = 2.500.000 × 2 = 5.000.000 Kcal = 5 triệu Kcal

Gọi x là số cá thể cá rô phi có trong hồ nước ở thời điểm bắt lần thứ nhất .

- Tốc độ sinh trưởng quần thể là 0,25 - 0,15 = 0,1

Sau 1 năm: Số lượng cá thể của quần thể là 1,1x.

Số lượng cá thể đã đánh dấu trong hồ nước sau một năm là: 300 - 300 × 0,15 = 255.

Ta có tỉ lệ thức: $\frac{{255}}{{1{,}1 \times x}} = \frac{{70}}{{200}} \to x = 662$

Số lượng cá thể của quần thể lúc đánh bắt lần thứ nhất là 662 cá thể.