Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 56)

Đáp án B

Ribosome là bào quan tham gia trực tiếp vào quá trình dịch mã để tổng hợp protein. Ribosome được cấu tạo từ hai thành phần chính:

- rRNA (ribosomal RNA): Là loại RNA chiếm phần lớn trong ribosome, đóng vai trò làm khung cấu trúc và tham gia xúc tác quá trình hình thành liên kết peptide.

- Protein ribosome: Kết hợp với rRNA để tạo thành các tiểu phần ribosome.

Đáp án B

Có 5 tế bào con nguyên phân 5 lần.

Áp dụng công thức: $a \times {2^n}$. Số tế bào con tạo ra sau 5 lần nguyên phân: $5 \times {2^5} = 160$.

Đáp án B

Tế bào nội bì là lớp tế bào làm nhiệm vụ kiểm soát dòng nước và ion khoáng từ lông hút đi vào mạch gỗ. Tế bào nội bì bao quanh mạch dẫn của rễ và các tế bào nội bì có 4 mặt thấm bần (tạo đai caspari). Nhờ có đai caspari ngăn không cho nước thấm dọc theo thành tế bào nên nước và ion khoáng buộc phải đi qua tế bào chất của tế bào nội bì. Vì tế bào chất có tính thẩm chọn lọc nên tế bào nội bì làm nhiệm vụ chọn lọc dòng nước và ion khoáng đưa vào cây.

Đáp án A

Có khoảng 90 - 95% sản phẩm thu hoạch của cây lấy từ $C{O_2}$ và ${H_2}O$ thông qua quang hợp; trong đó oxi trong nước được giải phóng ra ngoài không đi vào sản phẩm quang hợp. Như vậy, các chất hữu cơ trong cây chủ yếu được tạo nên từ $C{O_2}$ và nước.

Đáp án A

Vì giao phối không ngẫu nhiên làm biến đổi vốn gene của quần thể theo hướng tăng tần số kiểu gene đồng hợp, giảm tần số kiểu gene dị hợp. $\to$ Làm nghèo vốn gene của quần thể.

Đáp án C

Giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số allele của quần thể nhưng làm thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể theo hướng tăng dần tần số kiểu gene đồng hợp, giảm dần tần số kiểu gene dị hợp.

Đột biến, chọn lọc tự nhiên vừa làm thay đổi tần số allele vừa làm thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể.

$\to$ Đặc điểm chung của các nhân tố tiến hóa: đột biến, giao phối không ngẫu nhiên, chọn lọc tự nhiên là đều làm thay đổi tần số kiểu gene của quần thể.

Đáp án D

- Nhân tố tiến hoá: Là nhân tố làm thay đổi tần số allele và thành phần kiểu gene của quần thể.

- Đột biến: Là những biến đổi trong vật chất di truyền, bao gồm đột biến gene và đột biến NST, nhưng trong các dạng đột biến thì đột biến gene có vai trò quan trọng hơn cả.

- Đột biến gene $\to$ Xuất hiện allele mới (Mỗi gene tuy có tần số đột biến rất thấp, nhưng mỗi cá thể lại có rất nhiều gene và quần thể có rất nhiều cá thể) $\to$ Thay đổi tần số allele của quần thể dẫn tới thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể.

$\to$ Đột biến là nhân tố tiến hoá.

Đáp án B

Mặc dù nhiều đột biến nhiễm sắc thể có thể gây hại và dẫn đến chết cho thể đột biến, nhưng không phải tất cả đều như vậy.

Một số đột biến có thể vô hại hoặc thậm chí có lợi, góp phần vào sự đa dạng di truyền và quá trình tiến hóa.

Quy ước: A: bình thường, a: bị bệnh.

Mẹ bị bệnh bạch tạng aa, bố bình thường A_.

$\to$ Hai người phụ nữ có kiểu gene là Aa.

Họ lấy chồng bình thường không mang gene bạch tạng AA.

Người phụ nữ thứ nhất sinh con gái bình thường có kiểu gene: $\frac{1}{2}AA;\frac{1}{2}Aa \to \frac{3}{4}A;\frac{1}{4}a$.

Người phụ nữ thứ hai sinh con trai bình thường có kiểu gene: $\frac{1}{2}AA;\frac{1}{2}Aa \to \frac{3}{4}A;\frac{1}{4}a$.

Con của hai người phụ nữ này lớn lên lấy nhau sinh ra một đứa con bị bệnh bạch tạng có xác suất là $\frac{1}{4}a \times \frac{1}{4}a = \frac{1}{{16}}aa$.

Đáp án A

Các gene trong 1 tế bào có số lần nhân đôi bằng nhau, do khi nhân đôi tế bào nhân đôi theo chu kì tế bào nên các NST đều nhân đôi $\to$ Các gene đều nhân đôi.

Do mỗi gene được điều hòa bởi các cơ chế riêng và nhu cầu của tế bào đối với sản phẩm của gene đó cũng không giống nhau nên số lần phiên mã khác nhau.

Đáp án B

Vì xác chết là chất hữu cơ của môi trường $\to$ Xác chết không thuộc vào quần xã sinh vật.

Đáp án A

Một chu trình sinh địa hóa bao gồm tổng hợp các chất, tuần hoàn vật chất trong tự nhiên, phân giải và lắng đọng một phần vật chất trong đất, nước.

Đáp án B

Công nghệ gene đã cho phép tạo ra các sinh vật mang gene người để sản xuất các protein người, chẳng hạn như cừu Dolly trong thí nghiệm của Ian Wilmut, và các cừu khác đã được tạo ra để sản xuất các protein dùng trong y học.

Tạo giống dâu tằm tam bội $\to$ Sản phẩm công nghệ sinh học.

Tạo cừu Dolly $\to$ Sản phẩm công nghệ nhân bản vô tính.

Tạo giống lợn có ưu thế lai cao $\to$ Sản phẩm của lai hữu tính.

Đáp án D

Từ đề bài, ta có thể dễ dàng vẽ sơ đồ phả hệ của những người trên.

Xét gia đình Thủy: Em trai Oanh là Hòa mắc bệnh này chứng tỏ mẹ Oanh (Hằng) có kiểu gen dị hợp ${X^A}{X^a}$, Quý: ${X^A}Y$.

Oanh có kiểu gen: $\frac{1}{2}{X^A}{X^A};\frac{1}{2}{X^A}{X^a} \to$ Giảm phân cho: $\frac{3}{4}{X^A}:\frac{1}{4}{x^a}$.

Thuận có kiểu gen ${X^A}Y \to$ Giảm phân cho: $\frac{1}{2}{X^A}:\frac{1}{2}Y$.

Oanh và Thuận sinh người con gái là Thủy có thể có kiểu gen: $\frac{3}{8}{X^A}{X^A}:\frac{1}{8}{X^A}{X^a} \to$ Giảm phân cho: $\frac{7}{8}{X^A}:\frac{1}{8}{X^a}$.

Xét gia đình Bắc:

Để Thủy và Bắc sinh được 1 người con gái mắc bệnh (${X^a}{X^a}$) thì Bắc phải bị bệnh: ${X^a}Y$.

Em gái Huyền là Mỹ bị bệnh nên chắc chắc bố Huyền bị bệnh và Huyền có kiểu gen dị hợp: ${X^A}{X^a}$ (do Huyền nhận 1 ${X^a}$ từ bố). Nam bị bệnh có kiểu gen ${X^a}Y$

Xác suất để sinh Huyền và Nam sinh Bắc bị bệnh là: $\frac{1}{2}{X^a}Y$ (trong số những người con trai) $\to$ Giảm phân cho: $\frac{1}{4}{X^a}:\frac{1}{4}Y$.

Vậy ta có: Thủy và Bắc: $\left( {\frac{3}{4}{X^A}{X^A}:\frac{1}{4}{X^A}{X^a}} \right) \times \frac{1}{2}{X^a}Y$

$\to \left( {\frac{7}{8}{X^A}:\frac{1}{8}{X^a}} \right) \times \left( {\frac{1}{4}{X^a}:\frac{1}{4}Y} \right)$

$\to$ Xác suất sinh con gái bị bệnh là: $\frac{1}{8}{X^a}.\frac{1}{4}{X^a} = \frac{1}{{32}} = 3{,}125\%$.

Đáp án B

Hướng dẫn: Ứng dụng di truyền học vào lĩnh vực Y học $\to$ đã giúp con người có thể hiểu được nguyên nhân, chẩn đoán đề phòng các bệnh và một số bệnh lí được chữa trị.

A. Sai. Không thể chữa trị được mọi dị tật do rối loạn di truyền.

C. Sai. Không ngăn chặn được các tác nhân đột biến của môi trường tác động lên con người mà chỉ giúp chẩn đoán, đề phòng và chữa trị được một số bệnh di truyền trên người.

D. Sai. Không chữa được mọi bệnh tật di truyền.

Đáp án C

- Trong quá trình giảm phân hình thành giao tử cái cặp NST số 1 không phân li, các cặp NST khác phân li bình thường $\to$ Giao tử cái mang 11 NST thiếu 1 NST của cặp số 1.

- Trong quá trình giảm phân hình thành giao tử đực cặp NST số 5 không phân li các cặp NST khác phân li bình thường $\to$ Giao tử đực mang 11 NST thiếu 1NST của cặp số 5.

Hợp tử có bộ NST thiếu 1 NST của cặp số 1 và 1 NST của cặp số 5: 2n-1-1 là thể một nhiễm kép.

Đáp án C

Tháp năng lượng là loại tháp sinh thái được coi là hoàn thiện nhất vì:

Nó thể hiện chính xác nhất sự chuyển hóa năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Không bao giờ bị đảo ngược, vì năng lượng luôn giảm dần khi chuyển từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao hơn (theo nguyên tắc hiệu suất năng lượng).

Đáp án A

Đối với các loài thủy sinh vật sống trong tầng nước, tháp sinh khối bị biến dạng, nghĩa là đáy tháp nhỏ, còn động vật sử dụng chúng (Giáp xác) lại phình to. Từ các nhóm động vật tiêu thụ bậc 2, 3... trở lên tháp mới thu hẹp thành dạng tháp.

Điều này được giải thích bởi thực vật nổi có kích thước rất nhỏ, nhưng sức sinh sản lớn hơn Giáp xác gấp nhiều lần nên trong một khoảng thời gian xác định, khối lượng thực vật nổi vẫn đủ thỏa mãn đến dư thừa năng lượng cho giáp xác dưới dạng thức ăn.

$\to$ Trường hợp có tháp lộn ngược là: tháp sinh khối, trong đó vật tiêu thụ có chu kì sống rất ngắn so với vật sản xuất.

a) Đúng. Vì: cây cao nhất AABBDD = 110 + 6 × 10 = 170 cm.

b) Sai. Vì: cây ở ${F_2}$ có tỉ lệ nhiều nhất là cây có chiều cao trung bình có 3 allele trội có: Kiểu dị hợp 3 cặp gene (AaBbDd) và các kiểu 1 cặp dị hợp, 1 cặp đồng hợp trội, 1 cặp đồng hợp lặn (gồm AABbdd, AAbbDd, aaBBDd, AaBBdd, AabbDD, aaBbDD: Tính nhanh). Vậy có 7 kiểu gene quy định.

c) Sai. Vì: cây cao 160cm (có 5 allele trội) có tỉ lệ = $\frac{{C_6^3}}{{{2^6}}}$

d) Sai. Vì: cây cao 130cm (có 2 allele trội) có tỉ lệ = $\frac{{C_6^2}}{{{2^6}}} = \frac{{15}}{{64}}$

Tỉ lệ cây thuần chủng mang 2 allele trội là $\frac{1}{{64}} \times 3 = \frac{3}{{64}}$. Vậy, trong số các cây cao 130 cm thu được ở ${F_2}$, các cây thuần chủng chiếm tỉ lệ $\frac{{\frac{3}{{64}}}}{{\frac{{15}}{{64}}}} = 20\%$.

a) Đáp án

Dựa vào dữ kiện đề bài, ta nhận thấy khoảng giới hạn về nhiệt độ của loài A, B, C, D lần lượt là:

a) Đúng. Vì: Từ bảng trên thấy loài C là có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng nhất nên loài C phân bố rộng nhất.

b) Sai. Vì: nhiệt độ 5,1°C nằm ngoài giới hạn sinh thái của loài A $\to$ khi nhiệt độ môi trường xuống mức 5,1°C thì có ba loài có khả năng tồn tại.

c) Đúng. Vì: Sắp xếp theo mức độ tăng dần về nhiệt độ.

d) Đúng. Vì: nhiệt độ 30°C nằm trong giới hạn sinh thái của tất cả các loài A, B, C, D nên cả 4 loài đều có khả năng tồn tại.

a) Đúng. Vì: Trong chu trình urea, urea sau khi được tái hấp thu ở ống góp được đưa trở lại vào quai Henle $\to$ Nồng độ urea ở quai Henle tăng mạnh nhất so với 3 đường còn lại. Ở ống lượn xa và ống góp, nước được tái hấp thu nhanh hơn nên nồng độ urea vẫn tăng.

b) Đúng. Vì: Ion ${K^ + }$ được thận chủ động bài tiết thêm ở các tế bào thuộc ống lượn xa và ống góp. Bên cạnh đó, quá trình hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp mạnh nên tỉ lệ nồng độ tăng nhẹ ở đoạn này $\to$ Tỉ lệ nồng độ tăng mạnh ở đoạn này.

c) Sai. Vì: Đường (3) thể hiện sự thay đổi về tỉ lệ nồng độ của ion $N{a^ + }$.

+ Ion $N{a^ + }$ được thận hấp thu thụ động ở ống lượn gần $\to$ Tỉ lệ nồng độ không thay đổi ở đoạn này.

+ Quá trình hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp mạnh hơn sự hấp thu $N{a^ + }$ nên tỉ lệ nồng độ tăng nhẹ ở đoạn này.

d) Sai. Vì: Đường (4) thể hiện sự thay đổi về tỉ lệ nồng độ của ion $HCO_3^ -$. Vì $HCO_3^ -$ là chất được tái hấp thu xuyên suốt trong ống thận $\to$ Tỉ lệ nồng độ giảm.

a) Sai. Vì: Tế bào arac không tổng hợp được protein AraC $\to$ AraC không thể liên kết với promoter của operon arabinose - Operon arabinose được biểu hiện liên tục, không bị ức chế $\to$ Cường độ phiên mã của gene aramino acid luôn ở mức cao.

b) Đúng. Vì: Ở tế bào $ara{C^ + }$, operon arabinose chỉ được biểu hiện khi trong môi trường có mặt arabinose $\to$ arabinose là tín hiệu kích thích sự biểu hiện của operon ở tế bào kiểu dại.

c) Đúng. Vì: Operon arabinose hoàn toàn không được biểu hiện (bất kể điều kiện môi trường)

d) Đúng. Vì: Protein arac có vai trò kích thích sự biểu hiện của operon arabinose. Đồng thời, ta cũng suy ra được rằng arac chỉ hoạt động khi trong môi trường có xuất hiện đường arabinose.

(2) Đây là bước đầu tiên, khi các quần thể phát tán ra môi trường sống mới, tạo ra sự phân hóa về điều kiện sống.

(3) Sau khi phân tán, các quần thể bị tác động bởi những điều kiện môi trường khác nhau, dẫn đến phát sinh các biến dị phù hợp với từng môi trường.

(1) Chọn lọc tự nhiên tích lũy các biến dị có lợi, dần dần làm thay đổi đặc điểm di truyền của quần thể.

(4) Khi sự tích lũy biến dị đã đủ lớn, các quần thể có thể trở thành loài mới với những đặc điểm khác biệt rõ rệt.

Tỉ lệ sinh sản = số cá thể mới được sinh ra/ tổng số cá thể ban đầu.

Số cá thể vào cuối năm thứ nhất là: 0,25.5000 = 1250 cá thể.

Số cá thể vào cuối năm thứ hai là: 1350 cá thể.

Gọi tỉ lệ sinh sản là 2%. Ta có:

Số lượng cá thể vào cuối năm thứ 2 là: 1250 + 1250.x - 1250.2% = 1350 $\to x = 10\%$.