Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 ( Đề 5)

Đáp án C

Trong gene, các nucleotide liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung A liên kết với T, G liên kết với C. Như vậy, nếu mạch 1 của gene có ba loại nucleotide A, T, C thì trên mạch 2 của gene này có ba loại nucleotide T, A, G (không có C).

Đáp án D

Dựa vào kí hiệu của gene, cho phép suy ra khi kết thúc phân bào thì tế bào 1 sẽ tạo ra 2 tế bào con có bộ NST đơn bội (ABcD), tế bào 2 sẽ tạo ra 2 tế bào con có bộ NST lưỡng bội (AaBb). Như vậy, tế bào 1 đang ở kì sau giảm phân 2 còn tế bào 2 đang ở kì sau của nguyên phân.

Đáp án D

A liên kết với T bằng 2 liên kết hydrogen, G liên kết với C bằng 3 liên kết hydrogen. Do đó, đột biến thay một cặp A-T bằng một cặp G-C sẽ làm tăng 1 liên kết hydrogen.

Đáp án D

1 – d: Cải bắp được chọn lọc theo hướng lấy chồi đỉnh.

2 – e: Súp lơ được chọn lọc theo hướng lấy hoa và thân.

3 – b: Su hào được chọn lọc theo hướng lấy thân củ.

4 – a: Cải xoăn Kale được chọn lọc theo hướng lấy lá.

5 – c: Cải Brussel được chọn lọc theo hướng lấy chồi bên.

Đáp án B

Hô hấp ở thực vật là quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ phức tạp, phổ biến là cacbôhiđrat thành các chất đơn giản, đồng thời, tạo ra ATP và nhiệt năng. Như vậy, ở thực vật, hô hấp có vai trò giải phóng năng lượng dưới dạng ATP và nhiệt cung cấp cho hoạt động sống của cơ thể thực vật.

Đáp án B

Vì vi khuẩn lam và tảo phát triển mạnh làm ô nhiễm môi trường dẫn tới gây chết các loài cá, tôm thì các loài cá tôm có hại, nhưng các loài vi khuẩn lam và các loài tảo thì không có lợi và cũng không có hại. Cho nên, đây là mối quan hệ ức chế cảm nhiễm (một loài có hại, một loài trung tính).

Đáp án A

- Nguyên nhân của ô nhiễm do phú dưỡng là vì tảo, vi khuẩn lam phát triển quá mạnh. Nếu chúng ta tiếp tục tiêu diệt động vật phù du thì tảo và vi khuẩn lam càng phát triển mạnh hơn, dẫn tới càng gây ô nhiễm nặng hơn (vì tảo, vi khuẩn lam là nguồn thức ăn của động vật phù du, nên khi động vật phù du phát triển thì sẽ làm giảm số lượng tảo, vi khuẩn lam).

- Nếu đánh bắt bớt tôm và cá nhỏ (giảm bậc 3) để động vật phù du có điều kiện phát triển ăn tảo (bậc 1) khi tạo được trạng thái cân bằng giữa các bậc dinh dưỡng thì nước sẽ bớt ô nhiễm, nếu nước giảm ô nhiễm thì kết quả thí nghiệm là tốt nhất.

- Nếu thả thêm một số cá dữ (bậc 4) vào hồ để ăn tôm, cá nhỏ (bậc 3) thì khi số lượng tôm, cá nhỏ giảm sẽ tạo điều kiện cho động vật phù du phát triển sẽ có kết quả tương tự nếu nước giảm ô nhiễm thì kết quả thí nghiệm cũng chấp nhận được.

- Nếu tiêu diệt được các loài vi khuẩn lam, tảo thì cũng có thể giảm bớt ô nhiễm. Tuy nhiên, phương án này khó thực hiện. Vì tảo và vi khuẩn lam là những loài có kích thước cơ thể cực nhỏ nên rất khó đánh bắt nó. Mặt khác, các loài tảo và vi khuẩn lam sinh sản với tốc độ rất nhanh, cho nên khi nguồn dinh dưỡng của nó đang dồi dào thì nó sinh sản nhanh để bổ sung số lượng, cho nên đánh bắt nó thì cũng phải tiến hành liên tục, nên tốn kém.

Đáp án B

Khi lượng nước hút vào bé hơn lượng nước thoát ra thì cây bị héo. Trong 4 cây, chỉ có cây B mới có lượng nước hút vào lớn hơn lượng nước thoát ra. Do đó, cây B không bị héo, còn các cây A, C, D đều bị héo.

Đáp án C

Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự biểu hiện của gene quy định tổng hợp sắc tố mêlanin. Cụ thể: Gene quy định tổng hợp sắc tố mêlanin biểu hiện ở điều kiện nhiệt độ thấp nên các vùng đầu mút của cơ thể lông có màu đen. Còn các tế bào ở vùng thân có nhiệt độ cao hơn các tế bào ở các đầu mút cơ thể nên các gene quy định tổng hợp sắc tố mêlanin không được biểu hiện, do đó lông có màu trắng.

Đáp án B

- I là khoảng thuận lợi.

- Trước I là khoảng giới hạn dưới.

- Sau I là khoảng giới hạn trên.

Đáp án C

Thí nghiệm này nhằm xác định mối quan hệ đối kháng giữa các loài, cụ thể là giữa loài A, B với loài C.

Đáp án D

- Ở thí nghiệm 2, khi chỉ loại bỏ loài A, quần thể C vẫn phát triển nhưng không mạnh như khi loại bỏ cả 2 loài. Mặt khác, ở thí nghiệm 3, khi chỉ loại bỏ loài B, sự sinh trưởng và phát triển của loài C bị ảnh hưởng rất lớn, sự phục hồi của quần thể loài C gần như không diễn ra. Điều này có thể khẳng định, loài A là yếu tố sinh học ức chế sự sinh trưởng và phát triển của loài C (loài A ức chế cảm nhiễm loài C).

- Từ kết quả thí nghiệm 1 và 2, có thể nhận thấy loài B không phải là yếu tố ức chế của loài C, tuy nhiên khi loại bỏ loài A, loài B có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển số lượng cá thể tăng lên tạo nên sự ức chế nhỏ lên sự sinh trưởng và phát triển của quần thể loài C.

a) Xét sự đúng – sai của từng phát biểu:

a) Đúng. Gene quy định tính trạng màu lông có thể nằm trên NST thường.

Nếu gene trên NST thường: P: Aa × aa → F$_{1}$: 1Aa : 1aa → F$_{2}$ không thể là 1 cá thể lông đỏ : 1 cá thể lông trắng.

Nhưng nếu xét trường hợp gene ảnh hưởng bởi giới tính, giả sử: Aa ở giới cái có kiểu hình lông đỏ, ở giới đực có kiểu hình lông trắng.

P: ♀AA × ♂aa → F$_{1}$: 1Aa (1 con cái lông đỏ : 1 con đực lông trắng) → F$_{2}$: 1AA : 2Aa : 1aa đều có kiểu hình chung là 1 lông đỏ : 1 lông trắng.

b) Đúng. Nếu gene nằm trên vùng không tương đồng của NST X, để F$_{1}$ có tỉ lệ 1 : 1 → P: X$^{a}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y → F$_{1}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y → F$_{2}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{A}$Y : 1X$^{a}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y (tỉ lệ kiểu hình chung vẫn là 1 : 1).

c) Đúng. Nếu gene vùng tương đồng của NST X và Y, để F$_{1}$ có tỉ lệ 1 : 1 → P: X$^{a}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y$^{a}$ → F$_{1}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y$^{a}$ → F$_{2}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{A}$Y$^{a}$ : 1X$^{a}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y$^{a}$ (tỉ lệ kiểu hình chung vẫn là 1 : 1).

d) Đúng. Nếu F$_{2}$ tiếp tục giao phối ngẫu nhiên thì đời F$_{3}$ sẽ có thể có tỉ lệ kiểu hình 7 lông đỏ : 9 lông trắng.

P: X$^{a}$X$^{a}$ × X$^{A}$Y

F$_{1}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y

F$_{2}$: 1X$^{A}$X$^{a}$ : 1X$^{A}$Y : 1X$^{a}$X$^{a}$ : 1X$^{a}$Y ↔ giao tử: (1X$^{A}$ : 3X$^{a}$)(1X$^{A}$ : 1X$^{a}$ : 2Y)

F$_{3}$: 7X$^{A}$- : 9X$^{a}$-.

a) Nguyên tắc: Đột biến mất đoạn NST có chứa các locus gene nào sẽ làm cho các allele đột biến lặn không có allele kiểu dại tương ứng và được biểu hiện ở thể dị hợp.

Đoạn mất I chứa 3 locus B, E và F.

Đoạn mất II chứa 2 locus C, E.

Đoạn mất III chứa 3 locus C, E, F.

Đoạn mất IV chứa 3 locus B, D, F.

Đoạn mất V chứa 3 locus A, B, D.

Đoạn I và II trùng nhau tại băng 2. → Băng 2 là vị trí locus E.

Đoạn I và III trùng nhau tại băng 2, 3 và có chung E, F. → Băng 3 là vị trí locus F.

Đoạn II và III trùng nhau tại băng 1, 2 và có chung C, E. → Băng 1 là vị trí locus C.

Đoạn I và IV trùng nhau tại băng 3, 4 và có chung B, F. → Băng 4 là vị trí locus B.

Đoạn IV và V trùng nhau tại bảng 4, 5 và có chung B, D. → Bảng 5 là vị trí locus D.

Còn lại băng 6 là vị trí locus A.

a) Đúng. Thứ tự các locus gene là C - E - F - B - D - A.

b) Sai. Vì khoảng cách AE bé hơn khoảng cách AC. Do đó, AE = 40cM thì AC sẽ lớn hơn 40cM.

c) Đúng. Vì hai dòng ruồi giấm đột biến II và IV không có đoạn nào chung nhau. Do đó, khi lai giữa hai dòng này thì đời con sẽ có 100% cá thể có kiểu hình bình thường.

d) Đúng. Vì hai dòng ruồi giấm đột biến I và III có 1 đoạn mất chung nhau chứa locus gene E. Khi lai giữa hai dòng này thì đời con sẽ có 100% đột biến ở locus gene E.

a) Đúng.

b) Đúng.

c) Thể tích khí cặn ở mô phổi là thể tích khí còn lại trong phổi sau khi thở ra gắng sức → a) và b) Đúng.

c) Đúng. Người bị rối loạn I có dạng rối loạn tắc nghẽn đường dẫn khí nhỏ trong lồng ngực → tình trạng tắc nghẽn đường dẫn khí trở nên trầm trọng hơn khi người này thở ra gắng sức do tăng áp suất âm khoang màng phổi → lưu lượng dòng khí bị giảm vào pha xuống của đồ thị → giảm dung tích sống nhưng tăng thể tích khí cặn trong phổi.

d) Đúng. Người bị rối loạn II có dạng rối loạn hạn chế hô hấp → phổi bị giảm khả năng dãn nở (mức co hồi của phổi cao) → lưu lượng dòng khí hít vào ít do phổi nở kém, phổi co hồi nhiều nên thể tích khí cặn ở phổi thấp hơn bình thường → giảm cả dung tích sống và giảm thể tích khí cặn trong phổi.

a) Đúng. Trục kích thước thức ăn từ loài 1 đến loài 4 tăng.

b) Đúng. Đồ thị phần giao nhau về kích thước thức ăn của loài 3 và loài 4 là lớn nhất nên mức độ cạnh tranh gay gắt nhất thuộc về loài 3 với loài 4.

c) Sai. Loài 3 chỉ cạnh tranh với loài 2 và loài 4; loài 2 mới là loài cạnh tranh đồng thời với loài 1, loài 3 và loài 4 (cạnh tranh với nhiều loài nhất).

d) Đúng. Nếu các loài trên cùng nguồn (từ 1 loài gốc) thì loài này đã tiến hóa theo hướng phân li.

Đáp án: 34

Mẫu (1) và (2) không có U, có T → Mẫu (1) và (2) là DNA → A và B sai.

Mẫu (3) và (4) không có T, có U → Mẫu (3) và (4) là RNA.

Mẫu (1) có A = T, G = C → Mẫu (1) có thể là DNA mạch kép.

Mẫu (2) có A ≠ T, G ≠ C → Mẫu (2) là DNA mạch đơn.

Mẫu (3) và (4) có A ≠ U, G ≠ C → Mẫu (3) và (4) là RNA mạch đơn.

Đáp án: 3

Gọi số thế hệ tự thụ phấn là n.

P: 0,3BB + 0,4Bb + 0,3bb = 1.

Sau n thế hệ tự thụ phấn, tỉ lệ kiểu gene đồng hợp chiếm 0,95 ⇒ Tỉ lệ kiểu gene dị hợp chiếm: 1 – 0,95 = 0,05 nên ta có: $0{,}4\times \frac{1}{{2}^{n}}=0{,}05\Rightarrow n=3.$

Đáp án: 28

Trong môi trường N$^{14}$, a vi khuẩn này thực hiện nhân đôi 3 lần liên tiếp tạo ra 12 phân tử DNA vùng nhân chỉ chứa N$^{14}$ $\Rightarrow a\times ({2}^{3}-2)=12\Rightarrow a=2.$

Số phân tử DNA chỉ chứa N$^{14}$ sau khi kết thúc quá trình trên = số mạch chứa N$^{14}$ được tạo ra khi 2 vi khuẩn nhân đôi trong môi trường N$^{14}$ $=2\times (2\times {2}^{3}-2)=28.$

Đáp án: 3,3%

Quy ước gene: A – quả dài >> a – quả tròn; B – vị ngọt >> b- vị chua.

Theo đề bài, các cây quả tròn, vị chua ($\frac{\mathrm{ab}}{\mathrm{ab}}$) lại mẫn cảm với nấm mốc và những quả này bị thối nếu trồng vào mùa mưa.

P quả dài, vị ngọt (A-B-) tự thụ phấn → F$_{1}$. Khi đem F$_{1}$ trồng vào mùa mưa năng suất giảm 9% → $\frac{\mathrm{ab}}{\mathrm{ab}}$ = 9% → ab = 0,3 → $\text{P}:\frac{\mathrm{AB}}{\mathrm{ab}}\times \frac{\mathrm{AB}}{\mathrm{ab}};f=40\%.$

Vậy tỉ lệ cây quả dài, vị ngọt (A-B-) ở F$_{1}$: 0,5 + $\frac{\mathrm{ab}}{\mathrm{ab}}$ = 0,59.

Nếu đem hạt của các cây quả dài, vị ngọt ở F$_{1}$ gieo vào mùa mưa năm sau thì những cây có kiểu gene dị hợp 2 cặp gene sẽ tạo kiểu gene $\frac{\mathrm{ab}}{\mathrm{ab}}$ làm giảm năng suất.

Trong số cây quả dài, vị ngọt ở F$_{1}$:

$\frac{\mathrm{AB}}{\mathrm{ab}}=\frac{2\times 0{,}3\underline{\mathrm{AB}}\times 0{,}3\underline{\mathrm{ab}}}{0{,}59}=\frac{18}{59}$

$\frac{\mathrm{Ab}}{\mathrm{aB}}=\frac{2\times 0{,}2\underline{\mathrm{Ab}}\times 0{,}2\underline{\mathrm{aB}}}{0{,}59}=\frac{8}{59}$

→ Tỉ lệ $\frac{\mathrm{ab}}{\mathrm{ab}}$ ở F$_{2}$ là: $\frac{18}{59}\times 0{,}3\underline{\mathrm{ab}}\times 0{,}3\underline{\mathrm{ab}}+\frac{8}{59}\times 0{,}2\underline{\mathrm{ab}}\times 0{,}2\underline{\mathrm{ab}}\approx 3{,}3\%.$

Đáp án: 47,7%

Gene quy định hai tính trạng đang xét nằm trên 2 cặp NST khác nhau $\Rightarrow$ Xét tách riêng từng loại tính trạng:

- Tính trạng nhóm máu:

+ Kiểu gene về tính trạng nhóm máu của người III-13:

Người số (II-5) có nhóm máu O $\Rightarrow$ Kiểu gene của người số (I-1) và (I-2) là ${I}^{B}{I}^{O}\Rightarrow$ Người (II-6) có nhóm máu B sẽ có xác suất về kiểu gene là: $\frac{1}{3}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{2}{3}{I}^{B}{I}^{O}.$

Phân tích tương tự với người (II-7) $\Rightarrow$ Xác suất về kiểu gene của (II-7) là: $\frac{1}{3}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{2}{3}{I}^{B}{I}^{O}.$

$\begin{matrix}\Rightarrow \mathrm{II}-6\times \mathrm{II}-7=(\frac{1}{3}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{2}{3}{I}^{B}{I}^{O})\times (\frac{1}{3}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{2}{3}{I}^{B}{I}^{O})=(\frac{2}{3}{I}^{B}:\frac{1}{3}{I}^{O})\times (\frac{2}{3}{I}^{B}:\frac{1}{3}{I}^{O}) \\ \rightarrow \frac{4}{9}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{4}{9}{I}^{B}{I}^{O}:\frac{1}{9}{I}^{O}{I}^{O}.\end{matrix}$

$\Rightarrow$ Người (III-13) có nhóm máu B sẽ có xác suất về kiểu gene là: $\frac{1}{2}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{1}{2}{I}^{B}{I}^{O}.$

+ Kiểu gene về tính trạng nhóm máu của người (III-14):

Quần thể này đang ở trạng thái cân bằng di truyền có 4% người nhóm máu O $\Rightarrow {({I}^{O})}^{2}=4\%=0{,}04\Rightarrow {I}^{O}=\sqrt{0{,}04}=0{,}2.$

Người có nhóm máu $B=21\%={({I}^{B})}^{2}+2\times {I}^{B}\times {I}^{O}\Rightarrow {I}^{B}=0{,}3.$

$\Rightarrow {I}^{A}=1-0{,}2-0{,}3=0{,}5.$

$\Rightarrow$Tỉ lệ người có nhóm máu A trong quần thể: $0{,}25{I}^{A}{I}^{A}:0{,}2{I}^{A}{I}^{O}.$

$\Rightarrow$ Người (II-9) và (II-10) có nhóm máu A sẽ có xác suất về kiểu gene là:$\frac{0{,}25}{0{,}25+0{,}2}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{0{,}2}{0{,}25+0{,}2}{I}^{A}{I}^{O}=\frac{5}{9}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{4}{9}{I}^{A}{I}^{O}.$

$\begin{matrix}\Rightarrow (\mathrm{II}-9)\times (\mathrm{II}-10)=(\frac{5}{9}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{4}{9}{I}^{A}{I}^{O})\times (\frac{5}{9}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{4}{9}{I}^{A}{I}^{O})=(\frac{7}{9}{I}^{A}:\frac{2}{9}{I}^{O})\times (\frac{7}{9}{I}^{A}:\frac{2}{9}{I}^{O}) \\ \rightarrow \frac{49}{81}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{28}{81}{I}^{A}{I}^{O}:\frac{4}{81}{I}^{O}{I}^{O}.\end{matrix}$

Người (III-14) có nhóm máu A, tỉ lệ là: $\frac{49}{49+28}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{28}{49+28}{I}^{A}{I}^{O}=\frac{7}{11}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{4}{11}{I}^{A}{I}^{O}.$

+ Xác suất về tính trạng nhóm máu ở đời con:

Ta có:

$(\mathrm{III}-13)\times (\mathrm{III}-14)=(\frac{1}{2}{I}^{B}{I}^{B}:\frac{1}{2}{I}^{B}{I}^{O})\times (\frac{7}{11}{I}^{A}{I}^{A}:\frac{4}{11}{I}^{A}{I}^{O})=(\frac{3}{4}{I}^{B}:\frac{1}{4}{I}^{O})\times (\frac{9}{11}{I}^{A}:\frac{2}{11}{I}^{O}).$

$\Rightarrow$ Kiểu gene dị hợp về nhóm máu = 1 - kiểu gene đồng hợp về nhóm máu = $1-{I}^{O}{I}^{O}=1-\frac{1}{4}\times \frac{2}{11}=\frac{21}{22}.$

- Tính trạng bệnh:

+ Bố mẹ (II-6), (II-7) bình thường sinh con bị bệnh $\Rightarrow$ Tính trạng bệnh do gene lặn quy định.

+ Mẹ (I-2) bị bệnh, sinh con trai (II-6) bình thường $\Rightarrow$ Gene quy định bệnh nằm trên NST thường.

+ Người (III-13) bị bệnh có kiểu gene là: aa.

Người (III-14) bình thường, có mẹ bị bệnh $\Rightarrow$ Người (III-14) có kiểu gene là: Aa.

$\Rightarrow (\mathrm{III}-13)\times I(\mathrm{II}-14)=\mathrm{aa}\times \mathrm{Aa}\rightarrow \mathrm{Aa}=\frac{1}{2}.$

- Xác suất cặp vợ chồng (III-13) và (III-14) sinh một đứa con mang kiểu gene dị hợp về cả hai tính trạng = [Xác suất sinh con có kiểu gene dị hợp về nhóm máu]$\times$[Xác suất sinh con có kiểu gene dị hợp về tính trạng bệnh] = $\frac{1}{2}\times \frac{21}{22}=47{,}7\%.$

Đáp án: III, IV

Diễn thế nguyên sinh là đi từ môi trường không có sinh vật đến có sinh vật, vì thế sinh khối sẽ phải đi lên và điểm bắt đầu phải là từ con số 0 → hình III, IV là hợp lí.