TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 ( Đề 41)

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm
Phân tử nào sau đây kém bền nhất?
  1. Đáp án A: protein.
  2. Đáp án B: mRNA.
  3. Đáp án C: DNA.
  4. Đáp án D: rRNA.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Câu 2

0,25 điểm
Sự khác biệt giữa exon và intron trong hệ gene người là gì?
  1. Đáp án A: Exon không chứa thông tin di truyền, intron chứa thông tin di truyền.
  2. Đáp án B: Exon mã hóa cho amino acid, intron không mã hóa cho amino acid.
  3. Đáp án C: Exon chỉ có trong tế bào nhân, intron chỉ có trong tế bào chất.
  4. Đáp án D: Exon và intron đều mã hóa cho các yếu tố sinh học trong cơ thể.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Exon là các đoạn mã hóa gene, tức là các đoạn chứa thông tin cần thiết để tạo ra các protein.

Intron là các đoạn không mã hóa protein. Thông thường, các intron bị cắt bỏ trong quá trình xử lý RNA, chỉ còn lại các exon để mã hóa cho protein.

Câu 3

0,25 điểm
Hãy xác định các thành phần cấu trúc của tế bào nhân sơ tương ứng với vai trò sau: Bảo vệ tế bào tránh được các nhân tố có hại từ bên ngoài, mang thông tin di truyền, bộ máy tổng hợp protein.
  1. Đáp án A: Tế bào chất, vùng nhân, ribosome.
  2. Đáp án B: Thành tế bào, vùng nhân, ribosome.
  3. Đáp án C: Vùng nhân, ribosome, vỏ nhầy.
  4. Đáp án D: Vùng nhân, ribosome, lông.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Thành tế bào giúp bảo vệ tế bào khỏi các tác nhân có hại từ bên ngoài.

Vùng nhân chứa DNA, mang thông tin di truyền.

Ribosome là bộ máy tổng hợp protein.

Câu 4

0,25 điểm
Sắc tố quang hợp có vai trò nào sau đây?
  1. Đáp án A: Hấp thụ năng lượng ánh sáng và chuyển hóa thành năng lượng hóa học.
  2. Đáp án B: Hấp thụ năng lượng ánh sáng trong phổ ánh sáng màu đỏ và xanh lam.
  3. Đáp án C: Bảo vệ tế bào khỏi ánh sáng quá mức và nhiệt độ quá cao của môi trường.
  4. Đáp án D: Tổng hợp năng lượng ATP để cung cấp cho các hoạt động sống của cây.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 5

0,25 điểm
Loài Lutra lutra (Rái cá Châu Âu) được xếp vào nhóm phân loại nào sau đây?
  1. Đáp án A: Họ Felidae.
  2. Đáp án B: Chi Canis.
  3. Đáp án C: Bộ Primates.
  4. Đáp án D: Chi Lutra.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Câu 6

0,25 điểm
Loài Canis latrans (Chó sói mỹ) và Canis lupus (Chó sói xám) được hình thành từ bộ Carnivora là ví dụ của quá trình
  1. Đáp án A: tiến hóa lớn.
  2. Đáp án B: tiến hóa nhỏ.
  3. Đáp án C: tiến hóa hóa học.
  4. Đáp án D: tiến hóa tiền sinh học.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm
Theo lý thuyết hiện đại, quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi ở sinh vật chịu ảnh hưởng bởi
  1. Đáp án A: đột biến, giao phối và sự phân li tính trạng.
  2. Đáp án B: đột biến, giao phối và chọn lọc tự nhiên.
  3. Đáp án C: các biến dị di truyền và cơ chế cách ly.
  4. Đáp án D: đột biến, giao phối và các cơ chế cách ly.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm

Hình 2 mô tả thí nghiệm của Miller và Urey (1953) nhằm kiểm tra giả thuyết về nguồn gốc sự sống của Oparin và Haldan:

Hình minh hoạ

Hình 2

Việc tạo ra các hợp chất hữu cơ trong thí nghiệm trên có thể được xem là một bước quan trọng trong việc chứng minh giả thuyết nào sau đây?

  1. Đáp án A: Sự sống bắt nguồn từ các chất hữu có sẵn trong tự nhiên.
  2. Đáp án B: Sự hình thành các tế bào có nhân hoàn chỉnh từ các chất hữu cơ.
  3. Đáp án C: Sự sống bắt nguồn từ các hợp chất vô cơ trong khí quyển.
  4. Đáp án D: Sự hình thành các chất vô cơ từ các chất hữu cơ đơn giản.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm
Khi nói về tháp sinh thái, nhận định nào sau đây sai?
  1. Đáp án A: Là biểu đồ hình tháp thể hiện số lượng, sinh khối hay năng lượng có trong sinh vật qua các bậc dinh dưỡng.
  2. Đáp án B: Trong số 3 loại tháp sinh thái (số lượng, khối lượng và năng lượng), tháp khối lượng luôn ở dạng chuẩn nhất.
  3. Đáp án C: Tháp số lượng biểu diễn số lượng cá thể các bậc dinh dưỡng trên một đơn vị diện tích hay thể tích thống nhất.
  4. Đáp án D: Tháp số lượng thể hiện mối quan hệ giữa vật chủ và vật kí sinh là dạng tháp đảo ngược (đáy hẹp đỉnh rộng).
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Hình 3 minh họa kiểu gene, cấu trúc NST và các kiểu hình tương ứng về hình dạng mắt ở ruồi giấm cái. Sự biểu hiện kiểu hình khác thường do đột biến lặp đoạn vùng Bar trên nhiễm sắc thế giới tính X và. NST bình thường (kí hiệu B+^{+}), NST đột biến lặp mang 1 và 2 đoạn Bar được kí hiệu lần lượt B và BD.^{D.}Hậu quả của đột biến này làm cho mắt lồi thành mắt dẹt, nếu đoạn NST lặp lại càng nhiều lần thì mức độ dẹt của mắt càng tăng lên.

Hình minh hoạ

Ruồi giấm dị hợp tử đột biến (B+^{+}B) có kiểu hình nào sau đây?

  1. Đáp án A: Kiểu hình (b).
  2. Đáp án B: Kiểu hình (c).
  3. Đáp án C: Kiểu hình (d).
  4. Đáp án D: Kiểu hình (a)
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm
Sơ đồ nào sau đây thể hiện đúng về mối quan hệ giữa các cấp tổ chức sống trên?
  1. Đáp án A: Hình minh hoạ
  2. Đáp án B: Hình minh hoạ
  3. Đáp án C: Hình minh hoạ
  4. Đáp án D: Hình minh hoạ
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Hiệu ứng nhà kính có thể gây ra tác động nào đối với quần xã và các hệ sinh thái trong sinh quyển?
  1. Đáp án A: Hiệu ứng nhà kính chỉ có tác động đến quần xã sinh vật trên cạn từ đó tác động tiêu cực và làm thay đổi cấu trúc hệ sinh thái.
  2. Đáp án B: Làm thay đổi nhiệt độ toàn cầu, ảnh hưởng đến sự phân bố và đa dạng loài trong quần xã, làm thay đổi cấu trúc của hệ sinh thái.
  3. Đáp án C: Hiệu ứng nhà kính chủ yếu ảnh hưởng đến khí quyển và duy trì ổn định số lượng loài trong quần xã, ít có tác động đến các hệ sinh thái.
  4. Đáp án D: Hiệu ứng nhà kính làm tăng độ ẩm của hệ sinh thái, làm giảm đa dạng loài trong quần xã từ làm thay đổi cấu trúc của các hệ sinh thái.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Điểm giống nhau giữa các phương pháp: lai hữu tính, gây đột biến và công nghệ gene trong việc tạo giống mới là đều
  1. Đáp án A: có thể làm thay đổi kiểu gene dẫn đến thay đổi kiểu hình.
  2. Đáp án B: thay đổi kiểu hình nhưng không làm thay đổi kiểu gene.
  3. Đáp án C: không sử dụng các yếu tố bên ngoài để tác động vào giống cũ.
  4. Đáp án D: có thể làm thay đổi kiểu gene mà không thay đổi kiểu hình.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm

Hình 4 mô tả quá trình dịch mã của mRNA tại hai ribosome R1 và R2

Hình minh hoạ

Mỗi ribosome sẽ di chuyển về phía nào trên mRNA?

  1. Đáp án A: Ribosome R1 và R2 di chuyển về phía đầu X.
  2. Đáp án B: Ribosome R1 và R2 di chuyển về phía đầu Y.
  3. Đáp án C: Ribosome R1 di chuyển về đầu Y, R2 về đầu X.
  4. Đáp án D: Ribosome R1 và R2 đổi vị trí cho nhau trên mRNA.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm
Ở một quần thể động vật ngẫu phối cân bằng di truyền, tính trạng màu lông do một gene có 4 allele nằm trên NST thường quy định, trong đó, A1_{1} quy định lông nâu; A2_{2} quy định lông đỏ; A3_{3} quy định lông vàng và A4_{4} quy định lông trắng. Các allele tương tác trội lặn hoàn toàn theo thứ tự A1_{1}> A2_{2}> A3_{3}> A4_{4}. Theo lý thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?
  1. Đáp án A: Nếu tần số các allele là bằng nhau thì tỉ lệ kiểu gen đồng hợp sẽ đạt giá trị cao nhất.
  2. Đáp án B: Bố mẹ lông đỏ và nâu cho F1_{1}: 2 nâu: 1 đỏ: 1 vàng. Có 2 phép lai phù hợp với kết quả trên.
  3. Đáp án C: Trong quần thể có 6 kiểu gene dị hợp, kiểu hình lông nâu có nhiều kiểu gene dị hợp nhất.
  4. Đáp án D: Các cá thể bố mẹ đều lông đỏ có thể sinh con có kiểu hình màu lông đỏ, vàng, trắng và nâu.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Khi nói về đột biến số lượng NST, nhận định nào sau đây đúng?
  1. Đáp án A: Ở các loài sinh vật, đột biến lệch bội chỉ xảy ra ở các NST thường mà không xảy ra ở NST giới tính.
  2. Đáp án B: Nếu kí hiệu bộ NST của loài thứ nhất là AA, loài thứ hai là BB thì bộ NST thể song nhị bội sẽ là AABB.
  3. Đáp án C: Một loài thực vật có 2n = 6, các cặp NST tương đồng được kí hiệu là Aa, Bb và Dd. Kiểu gene AaBbd là đột biến thể 3.
  4. Đáp án D: Tế bào sinh dưỡng của thể tứ bội 4n trong đó tất cả các cặp NST đều có 2 chiếc tương đồng nhưng có 1 cặp NST có 4 chiếc.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Con người đã áp dụng kiến thức sinh học như thế nào để giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu?
  1. Đáp án A: Tập trung vào việc xây dựng các chính sách công nghệ cao.
  2. Đáp án B: Bảo tồn đa dạng sinh học, cải tạo hệ sinh thái, tăng sự thích ứng.
  3. Đáp án C: Dựa vào các thành tựu khoa học công nghệ để đối phó với khí hậu.
  4. Đáp án D: Trồng cây xanh để thay thế toàn bộ rừng tự nhiên trên toàn cầu.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm
Vai trò của operon trong điều hòa biểu hiện gene ở sinh vật nhân sơ là gì?
  1. Đáp án A: Giảm phiên mã bằng cách phá hủy mRNA để giảm lượng protein dựa trên nhu cầu của tế bào.
  2. Đáp án B: Điều chỉnh sự phiên mã của các gene liên quan trong cùng một cụm dựa trên nhu cầu của tế bào.
  3. Đáp án C: Kiểm soát số lượng ribosome trượt trên mRNA khi tham gia vào quá trình tổng hợp protein.
  4. Đáp án D: Điều chỉnh hoạt động của enzyme bằng cách thay đổi cấu trúc của chúng khi tham gia dịch mã.
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Ở thực vật, xét hai cặp gene A, a và B, b quy định hai tính trạng khác nhau, các allele trội là trội hoàn toàn. Khi giao phấn giữa hai cây dị hợp hai cặp gen (P) thu được F1_{1}.

a) Các cây chứa hai tính trạng trội ở F1 có tỉ lệ tối đa là 50%.

b) Khi (P) có kiểu gen khác nhau thì không thể thể tạo ra F1_{1} có 7 loại kiểu gen.

  • Ý a: Các cây chứa hai tính trạng trội ở F1 có tỉ lệ tối đa là 50%.
  • Ý b: Khi (P) có kiểu gen khác nhau thì không thể thể tạo ra F1_{1} có 7 loại kiểu gen.
  • Ý c: Nếu hai gene trên nằm trên 2 cặp NST khác nhau thì tỉ lệ kiểu gene dị hợp ở F1_{1} luôn chiếm tỉ lệ 75%.
  • Ý d: . Cho các cây trội hai tính trạng ở F1_{1} giao phấn ngẫu nhiên có thể thu được F2_{2} mang hai tính trạng lặn là 1/81.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Dãy núi Adirondack nằm ở phía bắc tiểu bang New York, Hoa Kỳ là một khu vực có hệ sinh thái đa dạng với các rừng lá kim, rừng lá rộng và đồng cỏ. Khu vực này thường chịu ảnh hưởng của các hiện tượng tự nhiên như cháy rừng, bão lớn hoặc sự khai thác của con người, dẫn đến các thay đổi lớn trong hệ sinh thái. Biểu đồ bên dưới thể hiện sinh khối của các loại thực vật khác nhau được tìm thấy sau khi xảy ra cháy rừng.

Hình minh hoạ

Hình 5

  • Ý a: Quá trình đang diễn ra là diễn thế sinh thái.
  • Ý b: Cỏ dại và cây bụi là nhóm sinh vật tiên phong sau khi diễn ra cháy rừng.
  • Ý c: Khi hình thành quần xã ổn định, cây Phong là loài ưu thế và ảnh hưởng lớn nhất đến quần xã.
  • Ý d: Biến đổi khí hậu làm tăng lượng CO2_{2} trong khí quyển thì quần xã sẽ tăng đa dạng loài do tăng năng suất quang hợp của nhóm sinh vật sản xuất.
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm

Đồ thị dưới đây thể hiện mối quan hệ giữa hai nhân tố X, Y tới cường độ quang hợp ở thực vật.

Hình minh hoạ

  • Ý a: X có thể là nhân tố nhiệt độ hoặc nồng độ CO2_{2} của môi trường .
  • Ý b: Nhân tố Y là các sắc tố quang hợp có trong tế bào.
  • Ý c: Khi tăng nhiệt độ và CO2_{2} cùng lúc, cường độ quang hợp có thể tăng đáng kể nếu các yếu tố khác không bị giới hạn.
  • Ý d: Tăng ánh sáng và nhiệt độ liên tục để tối ưu hóa cường độ quang hợp và tăng trưởng cây trồng.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

Trong thí nghiệm nghiên cứu tách chiết DNA của mẫu lá rau cải xanh. Các bước được tiến hành như sau:

- Bước 1: Xác định vật liệu, phương pháp, bố trí thí nghiệm, kết quả dự kiến.

- Bước 2: Cho 50 g mẫu thực vật vào cối sứ. Dùng chày nghiền nát mẫu thành hỗn hợp đồng nhất. Dùng cốc đong, lấy 50mL nước, bổ sung 1 thìa muối ăn khoảng 5g (NaCl) và 1 – 2 mL nước rửa chén dạng lỏng, lắc trộn đều tạo thành một hỗn hợp.

- Bước 3: Rót hỗn hợp này vào cối có mẫu đã nghiền sẵn, trộn đều mẫu trong hỗn hợp tạo dịch nghiền đồng nhất. Rót dịch nghiền đó vào phễu có lót sẵn giấy lọc để lọc bỏ phần bã, thu được dịch lọc.

- Bước 4: Rót một thể tích tương đương ethanol lạnh vào cốc dịch lọc (rót từ từ vào thành cốc để tạo thành một lớp ethanol phía trên dịch lọc). Các sợi màu trắng từ từ xuất hiện trong lớp ethanol phía trên.

- Bước 5: Chuyển dung dịch ethanol phía trên chứa DNA sang một ống nghiệm sạch. Để ống nghiệm ở nhiệt độ 0 – 4 °C, DNA từ từ kết tủa trong dung dịch ethanol.

- Bước 6: Chụp ảnh kết quả tách chiết DNA, báo cáo kết quả thí nghiệm.

Hình minh hoạ

Hình 5

  • Ý a: Bước 1 thể hiện việc xác định câu hỏi nghiên cứu.
  • Ý b: Nước rửa chén giúp phân giải DNA trong nhân và tế bào chất ở mẫu lá rau cải xanh.
  • Ý c: Nếu không thêm muối vào hỗn hợp trong bước 2, việc phá vỡ màng tế bào sẽ kém hiệu quả.
  • Ý d: Ở bước 5, nhiệt độ lạnh giúp DNA kết tủa nhanh chóng từ dung dịch ethanol, dễ dàng thu được DNA.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Tự luận

Câu 23

1 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Giả sử kết quả khảo sát về diện tích khu phân bố (tính theo m2^{2}) và kích thước quần thể (tính theo số lượng cá thể) của 4 quần thể sinh vật cùng loài ở cùng một thời điểm như sau:

Quần thể 1Quần thể 2Quần thể 3Quần thể 4
Diện tích khu phân bố3558248619351954
Kích thước quần thể4270373038704885

Xét tại thời điểm khảo sát, sắp xếp thứ tự mật độ cá thể của quần thể trong 4 quần thể tăng dần theo thứ tự từ thấp đến cao.

Xem đáp án và lời giải

Câu 24

1 điểm

Hình 6 ảnh dưới đây so sánh cấu tạo hệ tiêu hóa của động vật ăn thịt (bên trái) và động vật ăn thực vật (bên phải). Các đơn vị cấu trúc được đánh số từ 1-5 tương ứng với các cơ quan trong hệ tiêu hóa của các nhóm động vật trên.

Hình minh hoạ

Hình 6

Các cơ quan hấp thụ chất dinh dưỡng, cơ quan thoái hóa ở tương ứng với đơn vị cấu trúc nào (Sắp xếp các đơn vị cấu trúc theo số thứ tự từ nhỏ đến lớn)?

Xem đáp án và lời giải

Câu 25

1 điểm

Một nhóm côn trùng di cư đến một hòn đảo xa, và chỉ một số cá thể nhất định trong nhóm này có thể sinh sản và hình thành quần thể mới. Quần thể này sẽ mang theo các đặc điểm di truyền đặc biệt của nhóm sáng lập (hiệu ứng sáng lập). Do kích thước nhỏ và bị cách li địa lí, quần thể này chịu tác động mạnh của các yếu tố của môi trường. Em hãy sắp xếp các giai đoạn sau đây phù hợp với hiệu ứng sáng lập.

1. Quần thể mới mang theo một phần nhỏ vốn gene của quần thể ban đầu.

2. Nhóm cá thể này di chuyển và thiết lập một quần thể mới ở một khu vực khác.

3. Hình thành quần thể mới có mức độ đa dạng di truyền thấp hơn so với quần thể ban đầu.

4. Một nhóm nhỏ cá thể tách ra từ quần thể lớn ban đầu.

Xem đáp án và lời giải

Phần IV. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 26

0,25 điểm
Một loài thú, xét 3 cặp gene Aa, Bb và Dd quy định 3 cặp tính trạng khác nhau. Trong đó, cặp gen Aa và Bb nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể X; cặp gen Dd nằm trên nhiễm sắc thể thường. Giao phối giữa hai cá thể đều mang kiểu hình trội về 3 tính trạng (P) thu được F1có 24 kiểu gene và 10 kiểu hình, trong đó, tỉ lệ kiểu hình ở giới đực là: 12:12:4:4:3:3:1:1. Biết mỗi cặp tính trạng do một cặp gene quy định và không xảy ra đột biến. Tần số hoán vị gene ở con cái P là bao nhiêu phần trăm?
Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Phả hệ dưới đây thể hiện sự di truyền của bệnh mù màu và máu khó đông trong một gia đình. Cả hai bệnh này đều do gene lặn nằm ở vùng không tương đồng trên NST giới tính X. Có bao nhiêu người trong phả hệ này có thể xác định chính xác kiểu gene?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Phần V. Tự luận

Câu 28

1 điểm

Các nghiên cứu về loài chim sẻ trên quần đảo Galápagos đã chỉ ra rằng sự thay thế sinh thái đóng vai trò quan trọng trong việc giảm cạnh tranh thức ăn giữa các loài. Cụ thể, hai loài chim sẻ Geospiza fuliginosa và Geospiza fortis có sự khác biệt về kích thước mỏ khi cùng tồn tại trong một khu vực, so với khi sống ở các khu vực riêng biệt. Kết quả nghiên cứu thể hiện ở hình bên dưới.

Hình minh hoạ

1. Trên đảo Santa Marta và San Cristóbal, khi hai loài chim sẻ Geospiza fuliginosa và Geospiza fortis cùng tồn tại, chúng có sự khác biệt rõ rệt nhất về tập tính sinh sản.

2. Khi hai loài Geospiza fuliginosa và Geospiza fortis sống riêng trên các đảo khác nhau, kích thước mỏ trung bình của chúng là tương tự nhau.

3. Hiện tượng phân hóa kích thước mỏ của hai loài chim sẻ khi cùng sống trong một môi trường được gọi là thay thế tính trạng.

4. Chọn lọc tự nhiên là cơ chế thúc đẩy sự phân hóa kích thước mỏ, vì nó tăng cường khả năng sống sót và giảm cạnh tranh.

Sắp xếp các nhận định đúng theo thứ tự từ nhỏ đến lớn về quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi của hai loài chim sẻ nói trên.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi thử THPT môn Sinh học năm 2025 (đề minh họa) · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT